2024 4th Quarter Puitling Zirlai 6-na
November 2–8
Isua Nihna Puangtu Dangte
Sabbath Chawhnu
Chhiar tûrte: Joh. 3:25–36, Joh. 1:32–36, Dan. 7:18, Joh. 6:51–71, Joh. 5:36–38, Joh. 7:37–53.
Chângvawn: “Tin, lei ata khâikânin ka awm chuan, mi zawng zawng keima hnênah ka hîp ang” (Johana 12:32).
Isua hian ama chanchin—tu nge a nih tih emaw, tu tirh nge a nih tih emaw, khawi a\anga lo kal nge a nih tih emaw chungchângah miten an lo la hriat loh thil mak tak tak a sawi \hîn a. Chu mai chu ni loin, a thilmak tihte leh chhinchhiahna tihte hmang khân tu nge a nih tih a ti lang \hîn bawk. Hei vâng hian mi \henkhat pawhin ualau takin, “Krista chu a lo thlen hunah chuan he miin a tih âia tam zâwk hi thilmak a rawn ti ang em ni?” (Joh. 7:31, NKJV) an lo ti rêng a nih kha.
A thu sawite chu a dikin a rintlâk a ni tih miten an lo hriat theih nân thil tihin a zuitîr nghâl zêl bawk a.
Mahse, chutia chhinchhiahnate a tiha thu a hril zêl lâi chuan mite zîngah ngaih dân inang lo a lo awm \an ta. Bethesda dîl kianga mu reng \hîn zeng a tih dam kha sakhaw hotu \henkhatin an ngaihmawh hle a lo ni a. Mipui 5,000 a hrâi puar hnua Kapernaum khuaa Juda \henkhatte nên an inhnial avâng khân mi tam takin amah an hnâwl leh phah bawk. Tin, Lazara a kaihthawh avâng khân mi \henkhatin an lo rin phah ta a; chutih lâiin, mi \henkhat dang erawh chuan amah huat phuahin, a chungthu ngaihtuah tûra hruaia tih hlum hial an duh phah ta nghe nghe thung.
Tûn kâr zirlâi hian Isua thu hretu leh tu nge a nih tih puangtu \henkhatte min thlîrpui dâwn a. Hêng thil thleng hrang hrangahte hian, Isua nihna eng emaw ber puan chhuaha awm zêlin, chûng zawng zawng belhkhâwm chuan Isua, Messia nihna ril zâwk hriatna min neihtîr dâwn a ni.
Sunday November 3
Baptistu Johanan Isua nên a inkhâikhin
Zirlâi 2 khân Baptist Johanan Isua nihna a puan avânga zirtîr hmasa panga—Andria, Johana, Petera, Philipa leh Nathaniela te Isua hnêna hruai thlen an nih dân min hrilh a nih kha. Hetia Isua nihna a puan tawh ber hi chuan a lo inthiar fihlîm daih tawh ang chu kan lo ti a ni maithei a. Mahse, Chanchin |ha Johana ziakah hian vawi eng emaw zât a rawn lang leh tlat mai.
Johana 3:25–36 chhiar la. Baptistu Johana hian engtin nge Isua nên a inkhâikhin?
___________________________________________________
____________________________________________________
Baptistu Johana zirtîrte leh Juda pakhat, a hming pawh an hriat loh te inkârah hian sil fâi thu-a pawm dân inang lo a awm avângin inhnialna a chhuak a. An thu inchuh hi baptisma \angkâina chungchâng a nih hmêl (Marka 1:4, 5 nên khâikhin rawh). Thil ngaihnawm deuh mai chu, Johana hnêna a zirtîrte (an \anhmun dikzia a lo hrilh an beisei a ni ang tih a chiang) an va kal hian, Isua chanchin sawiin, “Kha mi khân mi a baptis a, mi zawng zawngin amah an pan a nia” (Joh. 3:26, ESV) tiin an hrilh a. Heti khera an sawi chhan hi hriat thiam a har lêm lo: Isua hi an thîk tih a lang reng a—anmahni’n an thîk hi chu thu hran ni se, an zirtîrtu pa pawh an thîk-sak tel bawk a ni.
Johana tân pawh hian lo thîk titih ve mai a awl khawpin a rinawm a; mahse, ani chuan a lo thîk hauh lo, a chhan pawh a tih tûr a hriat chian êm vâng a ni. Thîk ahnehin a zirtîrte chu Krista nia a inngaih ngâi loh thu a hrilh ta zâwk a. Mite hnêna Krista kawhhmuh a, Krista tâna kawng lo buatsaih a, Krista chanchin puangtu ni tûra lo kal a ni (Joh. 1:6–8).
Tehkhinna atân inneihna hmangin, amah chu mo neitu \hian a inti a, mo neitu erawh Isua a ni a ti. Mo chu Pathian mite hi an ni a (Hos. 2:16–23, Isa. 62:1–5 chhiar ang che). Tichuan, a ropuina tak ti langtu \awngkam hmangin, “Ani chu tlatlum tûr a ni a, kei erawh hi chu lâng tûr ka ni” (Joh. 3:30) a ti.
Johana 3:31–36-ah hian Isua leh Johana khâikhinna kan la hmu chhunzawm zêl a, Messia chu a kawng lo buatsaihsaktu âia ropui zâwk a nih dân pawh târ lan a ni bawk. Johanan Isua chanchin a puanna hmang hian thu hretu nih pawimawhzia uar taka sawi a ni leh a. Johana thu puan hriaa Isua lo ringte chuan chatuana nunna an lo nei ta. Chutih lâiin, Isua ring lotute erawh chu Pathian thinurna hnuaiah an la awm ta zêl thung a. Chu chu he lâi thuin a sawi pawh hi a ni. Pathian chuan khawvêl hi a hmangaih êm êm a; tichuan, khawvêl tlan tûrin a Fapa a rawn tîr ta a (Joh. 3:16, 17). Nimahsela, he a thilthlâwnpêk lo hnartute hi chuan anmahni sual man hremna—chatuana thihna—chu an tuar ngei ang.
Pathian hmaah leh kan mihringpuite hmaa inngaihtlâwm dân tûr chu engtin nge kan zir chhuah theih ang? Thinlunga inngaihtlâwmna chungchâng hi Johana hnên a\ang hian kan zir chhuak thei em?
Thawh|anni November 4
Messia nihna hriat thiamna thar
Johana 1:32–36 chhiar la. Hetah hian Baptistu Johanan Juda-ten an lo nghah Messia chungchânga an beisei loh thil a sawi tâk chu eng nge ni?
__________________________________________________
_____________________________________________________
Juda-te hian Rom sawrkâr hnuai a\anga chhanchhuaktu tûr Messia lo kal hun chu an nghâkhlel êm êm a. Hnam dang awp behna hnuaia kum tam tak chhûng an awm tawh avâng hian Messia chuan anmahnni awp bettu Rom sawrkâr chu a rawn paih thla ni mai loin, anmahni Juda-te pawh hnam ropui leh thiltithei takah a siam nghâl bawk dâwn niin an ring. Johana thu puan, “Pathian Berâmno” tia Isua a sawi erawh hi chu, mihringte sual thâwina atâna Isua Krista a la thih tûr thu kâwk ni tho mah se, mi tam zâwk hian an awmzia tak an lo man thiam lo niin a lang a. A nihna takah chuan, a thil sawi awmzia hi a zavâiin an hre lo vek zâwk pawh a ni maithei.
Chuvâng chuan, Hmangaih Johana hian Messia chungchânga thil an hriat dik tâwk lo chu hrilh fiah a, Isuaah hian Lal lo kal tûr leh, chu Lalin a rawn tih tûr chungchânga hrilhlâwknate kha a lo thlen famkim tâk dân an lo hriat theih nân a Chanchin |ha bu hi a ziak ta a ni. Messia chu ram rorêlna fawng chelhtu tûr leh sipai hotu tûr ang ni loin, khawvêl sualte thâwina atâna amah inhlân tûr zâwkin a lo kal dâwn a. Chu chu a tum a ni. Chumi hnu-ah, a tih tûr eng kim a tih zawh vek hnu-ah chauh a lalram din tûr chu a lo thleng ang (Dan. 7:18 chhiar ang che).
“Isuan baptisma a chan khân [a chantîrtu] Johana chuan Pathian Berâmno a nih thu a sawi a. Chu a thu sawi chuan mite thinlungah Messia hna thawh tûr chungchâng hriat thiamna thar a neihtîr ta a ni. Baptistu Johana rilru-ah hian Isaia thu lo sawi, ‘Berâmno talh tûra an hruai angin ani chu hruai a ni’ (Isaia 53:7 ) tih kha a awm a.”—Ellen G. White, Chatuan Nghahfâk, p. 137.
Johana 1:31-ah hian Baptistu Johana khân “Amah [Isua] chu ka hre lo” tih thu a sawi tih kan hmu a. Chuti a nih chuan, engtin nge Isua hi Messia a ni tih a lo hriat tâk? A chhânna chu, baptis tûra Johana tîrtu Lalpan a hnênah hian, “Tu chungah pawh Thlarau [Thianghlim] zuk fu-a chunga awm reng i hmuh apiang, amah chu Thlarau Thianghlima baptistu tûr a ni ang” tia a lo hrilh tawh vâng a ni. Chu mi chu a hmu ta ngei a; tin, chu mi chu Pathian Fapa a ni tih mite hnênah a hriattîr ta bawk (Joh. 1:33, 34). |awngkam danga sawi chuan, Johana hnênah hian Pathianin Isua kha Messia a ni tih a lo puang tawh tihna a ni.
“Krista [hi] Pathian thiltihtheihna leh Pathian finna a ni a” (1 Kor. 1:24). Pathian Thlarau thiltihtheihnain kan rilru-a hna a thawh azârah Isua hi Pathian hnên ata lo kal Krista chu a ni tih hriatna kan nei thei. He thupui pawimawh tak hi Chanchin |ha Johana ziakah hian kan hmu zing hle nghe nghe a. Chhandamna chu khawvêl finna thuril a\ang te, science a\ang te leh lehkha zir sânna a\ang te-a lo thleng a ni lo. Isua ring leh a thu âwih tûra intulûtte thinlungah chauh Pathianin a thlentîr \hîn a ni.
Isua kha kan sualte thâwi nâna thi a ni tih hi kan hnênah puanin lo awm ta lo se, engtin nge kan lo hriat ngawt theih ang? Chuti a nih chuan, enga ti nge Bible thu hriat leh Bible-in Isua chanchin a sawite rin hi a pawimawh êm êm tâk le?
Thawhlehni November 5
Pawmna leh hnâwlna
Zirlâi 2-ah khân Johana 6-a kan hmuh mipui 5,000 hrâi puar thu kan lo zir tawh a. Nimahsela, a thawnthu tâwp lam erawh kan zir tel ve hman ta lo a nih kha; chumi chu vawiinah hian kan zir ve leh thung ang.
Johana 6:51–71 chhiar la. Heta hian Isuan Judaten pawm harsa an tih êm êm eng thu nge a sawi?
__________________________________________________
___________________________________________________
Mak tak maia hrâi puar zawh chiah mipuite khân Isua chu lala siam mai an tum ta a (Joh. 6:1–15). Mahse, a hnu-ah Kapernaum khuaa inkhâwmna inah inkhâwmin, kha a thilmak tih khân thlarau lama awmzia a neih dân a hrilh fiah a. “Kei hi nunna chhang chu ka ni” (Joh. 6:35) tiin a sawi. Chipchiar zâwka sawi fiah lehin, chu chhang chu ama tisa, khawvêl nun nâna a pêk tûr chu a ni a ti (Joh. 6:51).
He a thil sawi hian mipuite mit tih vârsakin, Isua chu leia rorêl tûr an lal a ni lo tih an lo hre thiam ta a. Ani chu mihring ngaihtuahnain a siam chawp bâwmah chuan a leng ve lo. Mahse, Isua thu sawi hian amah chu Messia a ni tih hriaa pawm thei tûrin an ngaihtuahna a thlâksak dâwn tih an hria a. Chuvângin, hemi \um hian zirtîrte zînga tam tak kha chuan an kalsan ta daih rêng a ni (Joh. 6:66).
Mihring ngaihtuahna a\ang chuan Isua tân pawh hian a rilru natthlâk ve ngawtin a rinawm. Lala siam an duh a ni tih hriat chu thil lâwmawm tak a ni dâwn tih a chiang a. Chutiang chu tu nge duh lo awm ang? Nimahsela, mi tam takin an kiansan ta duak leh, a thu sawi pawm loa an lo hnial vêl hi chu a beidawnthlâk dâwn tih a chiang a. Mipuiin an \însan hum hum lâi chu thlîr pahin, a zirtîr sâwm leh pahnihte hnênah chuan, “Nangni pawh hian kal bo te in lo duh ve rêng lo maw?” tiin a zâwt ta a ni.
Hetah chiah hian a ni Peteran a thu puan chhuah ropui tak, Isua hian eng nge a neih tih leh tu nge a nih tih min hriattîrtu chu a lo sawi tâk a ni. Heti hian a sawi a: “Nangin chatuana nunna thu i nei alâwm. Nangmah hi Pathian Mi Thianghlim chu i ni tih kan ring a, a hriat pawh kan hre ta bawk” (Joh. 6:68, 69, ESV) tiin.
Zirtîrte hi Isua bulah kum eng emaw zât chhûng an lo khawsa ta hlawm a, a zin kual vêlnaahte zuiin a thilmak tihte chu an hmu a, a thu sawite pawh an lo ngâithla tam tawh hle bawk. Anmahni thil lo tawn tawhte ngei a\angin amah ang hi tu mah an awm lo tih pawh an hria a. A thil tihte leh thil sawite chu hriat thiam loh châng neiin, a lo kal chhan tak pawh hi lo la man fuh chiah lo mah se, Messia a ni tih erawh an pawm nghet ta hle thung. A lo kal chhan tak phei hi chu a thiha a thawh leh hnu-ah chauh an hre thiam ta a nih kha.
He thawnthu a\ang hian mi tam zâwk hi chuan a dik lo zâwk an pawm deuh \hup zel tih hi a dikzia kan zir chhuak thei em? Kan thurinte hi khawvêl mipui tam zâwk, Kristiante zîngah ngei pawh a tam zâwk daihin min \âwmpui ve lêm loh a ni a. Chûngte chu miin dik min tihpui lêm dâwn lo tih hi eng vângin nge kan hriat reng a \ûl?
Nilaini November 6
Pa-in Isua nihna a puang
Chanchin |ha Johana ziak hi Thu (logos) chu Pathian nêna awm dûn anga sawina thu-in a in\an a; a awmzia chu Pa Pathian nên an awm dûn tihna a ni (Joh. 1:1). Thu chu tisaa a lo chan khân Thlarau Thianghlimin Isua chu tu nge a nih rawn puangin, baptisma a chan lâi khân a chungah a rawn fu a (Joh. 1:32–34). Hei bâkah hian, Pa pawhin Isua nihna hi leia rawng a bâwl chhûng khân a rawn puang chhuak ve leh bawk.
Johana 5:36–38 chhiar la. Hetah hian engtin nge Isuan Pa chanchin a sawi?
_________________________________________________
_________________________________________________
Isua hian a hna thawhte leh a thilmak tihte chu Pa nên a sawi zawm zêl a. Pa chuan a tîr tih leh ama chanchin pawh mite hnênah a lo hriattîr vek tawh tih chiang takin a sawi bawk.
Matthaia 3:17, Matthaia 17:5, Marka 1:11 leh Luka 3:22 chhiar la (2 Pet. 1:17, 18 pawh en bawk rawh). Pa-in Isua chanchin a sawi dân chu eng nge ni?
_________________________________________________________
___________________________________________________
Isuan baptisma a chan \um hian Pa leh Thlarau Thianghlim te chuan Fapa rawn \âwiâwmin, Isua rawngbâwl \anna hun pawimawh tak hi an rawn hmanpui a. Pa chuan a lo thlîrtu mipuite hriat theih ngei tûrin Isua hi a Fapa duh tak, a lawm êm êm a nih thu a rawn sawi a nih kha. Mahse, he Isua rawngbâwlna hun pawimawh takah hian Pa chuan thu pawimawh tak dang pawh sawi a nei a, chu chu Chanchin |ha Johana ziakah hian kan hmu ve thung.
He leia Isuan rawng a bâwl hun chhûng chu a tâwp hnâi tawh hle a, eng kimin a vâwrtâwp a thleng chho mêk. Sakhaw hotute lah chuan dan an lo tum ve ngar ngar bawk a, a nihna takah phei chuan tih hlum daih an duh a ni (Joh. 12:19 en la). Tûnah chuan a dodâl nasa leh zual ta hle a; mahse, mipuiin amah an lâwm êm êm bawk si. Lazara a kaihthawh lâi hmutute thil sawi hria apiang chuan amah zui an lo duh ve ta zêl a (Joh. 12:17, 18). Kût hmang tûra lo kal Grik mite pawhin Isua hmuh an duh thu an sawi ve ta hial bawk.
Hetah chiah hian, Isuan, “Ka Pa, i hming châwimâwi rawh” a tih chu chhângin, Pa chuan vân a\angin, “Ka châwimâwi tawh a, ka châwmâwi leh bawk ang” (Joh. 12:28) a rawn ti ta a ni.
Kan sawi tâk ang khân, Isua châwimâwi a nih hun tûr chu krawsah a ni a. Chuvâng chuan, Isua chanchin Pa-in a puan pawh hian khawvêl sualte thâwina atâna Pathian Berâmno inhlanna ropui tak chu a kâwk a ni. Krawsa a tawrhna chu he leia a rawngbâwlnain a vâwrtâwp a thlenna a ni dâwn a. Kan âiawha a thihna khân kan sual zawng zawng avânga kan tawrh tûr hremna chu pe tla vekin, rinnain ama zârah hremna kan hmachhawn a ngâi tawh dâwn lo a ni.
Ningani November 7
Mipuiten Isua nihna an puang
“Kût \iak dâwn ni, ni ropui berah chuan Isua a ding chhuak a, ring taka au chhuakin, ‘Tu pawh a tuihâl a nih chuan ka hnênah lo kal sela, in rawh se. Tu pawh mi ring chu Pathian Lehkha Thu-in a lo sawi angin a thinlung a\angin tui nung luite a lo luang chhuak ang’ a ti a” (Joh. 7:37, 38, NKJV).
Johana hian Isuan ama nihna leh a chanchin, tu nge a nih tih leh eng ti tûrin nge khawvêlah a lo kal tih thute a sawina chu a lo chhinchhiah hnem khawp mai.
A chungah châng târ lan, Johana 7:37, 38 thu pawh khi Isuan ama nihna leh amah pantu zawng zawngte hnêna a lo tih tûr a sawi tam tak zînga pakhat a ni a. Hei pawh hi a ropui hle.
Isuan Bâwkte Kût hmangtute hnêna thu a sawi hian, a thu sawi lo hretute chuan engtin nge an lo dawnsawn? Joh. 7:37–53.
____________________________________________________
_____________________________________________________
Mi \henkhat chuan kum tam tak liam taa Mosian a lo sawi Zâwlnei chu a ni ang a an ti a (Deut. 18:15–19 en rawh). Mi \henkhat dang chuan Krista a nih ang ring bawk. Mahse, chu chu hnialin, mi \henkhat chuan Galili ram a\anga Messia a lo chhuah theih an rin loh thu an sawi ve thung a. Krista chu Davida thlahte zînga mi niin, Davida awmna khua Bethlehemah ngei a lo piang tûr a ni an ti. Hêng zawng zawng hi Isua chungchângah hian a dik vek a (Matthaia 1–2 chhiar ang che), hêng mite hian an hre lo mai mai zâwk a ni.
Amah man tûra an tirh police-te pawh a che zia leh a thu sawi thiamna hian a lo hneh êm êm mai a. Chutah, Pharisaiho chuan police-te chu chhângin, “Rorêltute emaw, Pharsaite emaw zîngah amah ring ta an awm em?” (Joh. 7:48, NKJV) tiin an han zâwt leh a. He an zawhna hian Chanchin |ha ziaktu Johana hi Nikodema hming sawi lanna remchâng \ha tak a siam leh ta hlauh mai. Nikodema hian Isua chu Juda hotuten an phiarna lak ata chhanhim tumin, “Ama ka ngeia a thu hriat leh a thil tih hriat hmain kan dânin mi thiam loh a chantîr ngâi em ni?” (Joh. 7:51) tiin zawhna a rawn siam ta khauh mai a.
Nikodema hian Isua hi Messia niin a pawm ta em ni? Hemi \uma thil thleng hian a pawm tih chu nemnghet hran lo mah se, he a thil tih leh Isua a thih hnua thil a tih (Joh. 19:39, 40) inkârah hian Isua a lo ring ve ta a ni ang tih rin theihna tûr finfiahna \ha tâwk tak Bible-ah kan hmu.
Chutichuan, an zawhna (Joh. 7:48) chhânna chu, Awm e tih a ni a. Pharisaite zînga mi ngei pakhatin a lo ring ve ta a ni.
Johana 7:49 chhiar la. Sakhaw hotuten Isua zuitute an hmuhsitzia tih lan nâna thil an sawi chu eng nge ni? Hetah hian kan tân zir chhuah theih zirlâi eng nge awm?
Zirtawpni November 8
Zir belhna: Ellen G. White-i lehkhabu, Chatuan Nghahfâk phêk 425–440, “Galili-a Hun Khirh Tak” tih leh phêk 696–703, “BiakIn Chungchhûng Pawmta Zâwk” tih te chhiar ni se.
“‘Tu hnênah nge kan kal ang a?’ Israel-ho zirtîrtute chu tih dân phung pângngâi anga tih reng tumna salah an tâng a. Hetih lâi hian Pharisaiho leh Sadukaiho lah chu an lo inngeih lo tawn êm êm mai bawk si. Isua kalsan chu hêng mi khirh pui pui, serh leh sâng thila khermai êm êm, anmahni ropuina tûr ngawt ngaihtuah \hînte hnêna tlûk luhna a ni dâwn tih an hai lo. Zirtîrte hian Isua an pawm tâk a\ang khân tûn hmaa an lo la neih ngâi rêng rêng loh thlamuanna leh hlimna an lo nei ta a. Chuvâng chuan, engtin nge mi sualte |hian hmusittute leh tidudahtute hnênah hian an kîr leh theih tawh telhlul ang ni? Messia lo lan hun tûr chu nghâkhlel takin an lo thlîr \hîn kha a ni a; tûnah hian ani chu a lo thleng ta. Amah kalsanin, a nunna lâksak tumtute leh a zuitute an nih avânga tiduhdahtute hnênah hian kal an tum rêng rêng lo.
“‘Tu hnênah nge kan kal ang a?’ Hmangaihna leh khawngaihna thu zirtîrtu Krista hnên a\ang hian rin lohna zân thim leh khawvêl suahsualna lamah chuan an kîr thei tawh lo. Chhandamtu chu a thilmak tih ropui tak takte hmutu tam takin an kalsan lâi hian, Petera erawh chuan zirtîrten amah an rinzia sawi chhuakin, ‘Krista chu i ni’ tih thu a sawi thung a. He an nunna thîr chakâi hi hloh tûr anga an han suangtuah chhin ngawt pawhin an khûr a, na an ti ngawih ngawih mai a ni. An tân hian Chhandamtu tel loa nun chu zan thim hnuaia thlipui na takin a vawrh lên lawp lawp lawng ang mai a ni dâwn si a.” —Ellen G. White, Chatuan Nghahfâk, p. 439.
Sawi ho tûrte:
1. In class-ah finfiahna \ha tâwk tak an nei chunga mi \henkhatin Isua hi Messia a ni tih leh Kristian thurin hi a dik a ni an pawm thei chuang miah lo hi eng nge ni a chhan ni ang sawi ho ula. Chutih lâia mi \henkhatin a pawm theih tho thung si chhan hi eng nge ni bawk ang?
2. Kan sualte avângin Isua Krista a thi tih thu âia pawimawh zâwk thutak dang hi a awm thei ang em? Mahse, he thutak pawimawh êm êm hi engtin nge kan lo hriat theih? Science hmangin a ni em? Leilung dân a\angin em ni? Nge ni a, mihringte thil chhût thiamna leh ngaihtuahna a\ang zâwkin? Hêngte hian Siamtu Pathian chu ring tûra min pui theihna chin nei tho bawk mah se, anmahni ngau ngau emaw, an vâia \ang ho emaw pawhin kan hriat ngâi thutak pawimawh ber mai, kan sualte ngaihdam a nih theih nân Krista a thi tih hi chu min hrilh theih chuang tlat si lo. Hei hian, Bible hi rinna thilah chuan kan chunga thuneitu chungnung ber leh tâwp ber a ni tih pawm a pawimawhzia min hriattîr em?3. Enga ti nge keimahni rinna atân hian keimahni nuna Pathianin thil a lo tih tawhte hriat reng hi a pawimawh êm êm?