2025 1st Quarter Zirlai 6-na
Zirlâi 6 February 1–7
Pathian Chu Rorêlna Dik Ngainatu A Ni
Sabbath Chawhnu
Chhiar tûrte: Sam 33:5, Sam 85:10, Deut. 32:4, Jak. 1:17, Tita 1:2, Exod. 32:14, Mat. 5:43–48.
Châng vawn: “‘A chhuang apiang erawh chuan hei hi chhuang rawh se, kei Lalpa hi leia ngilneihna te, rêldikna te, felna hmang thîntu chu ka ni tih mi hriat a, a hriat thiamna chu; hêng thilte hi ka lâwmzâwng a ni si,’ tih hi Lalpa thu chhuak a ni” (Jeremia 9:24).
Hmânlâi Israel ram chheh vêla awm hnamte biak “pathiante” kha pathian rinawm lo tak, thil dik lo tak tak ti thîn leh eng nge an duhzâwng nia, eng nge an huatzâwng tih pawh hriat hleih theih loh an ni hlawm a. Anmahni betute chu thil nunrâwnthlâk tak tak, entîr nân, inthâwina atâna anmahni fate ngei hlân tûr te-in thu an pe thîn a ni. Chutiang chu ni mah se, anmahni betu mipui nâwlpuite lahin an duhsakna chan emaw, malsâwmna dawn emaw pawh an beisei ngam chuang hauh bawk si lo a, an thinrim hlauin an tlawn liak liak reng a ni ber mai.
Deuteronomi 32:17-in min hrilh dânin hêng “pathiante” phêna awm chu ramhuaite an ni a (1 Kor. 10:20, 21 pawh en rawh). Tin, an chibai bûk dân phung hrim hrimte pawh anmahni hma an sialna vek niin, anmahni betu mipuite chu thlarau lam leh rilru lama thim chhah takah an hnutchhiah a ni.
Bible-a kan hmuh Pathian erawh hi chu hêng ramhuai sipaite nên hian inang lo tak a ni a. Jehova chu Pathian tha tak niin, a nungchang pawh a danglam ve ngâi lo. Tin, Pathian thatna nghet tak avâng chauh hian, tûnah leh chatuan atân beiseina pawh kan lo nei thei a nih rêng hi.
Jehova chu hmânlâi mite biak thin pathian lemte ang kha leh, tûnlâi khawvêla mi tam takte’n chibai an bûk “pathiante” ang hi ni ve loin, sual te, hrehawm tawrhna te, hleih neihna leh dik lo taka thil tihna te, inrah behna te ngaimawh êm êmtu a ni a. Hêng zawng zawngte hi eng tikah emaw chuan a la ti tâwp vek dâwn a ni.
Sunday February 2
Hmangaihna leh dikna
Pathian Lehkhabu-ah hian hmangaihna leh dikna te chu thil kal dûn tlat a ni tih kan hmu tam hle. Hmangaihna dik chuan dik taka thil tih a phût tlat a; tin, rorêlna dik pawh hmangaihna nên leh hmangaihna atang chauha thlentîr theih a ni bawk. Hêng thil pahnihte hi inkawp tlat leh kal dûn rial ni angin kan lo hre ngâi lêm lo thîn a; a chhan pawh hmangaihna leh dikna hi keimahni mihringte hian kan lo tih chingpen nasat tawh êm vâng a ni.
Sam 33:5, Isaia 61:8, Jeremia 9:24, Sam 85:10, leh Sam 89:14 chhiar la. Hêng thute hian engtin nge Pathianin dik taka thil tih a ngaih pawimawhzia hre thiam tûrin a tanpui che?
Hêng thute hian Pathianin dikna a ngainatzia chiang takin a sawi a (Sam 33:5, Isaia 61:8). Pathian Lehkhabu-ah hian hmangaihna leh dikna, dik taka ro rêlna chu pawh then theih loh khawpa inzawm nghet tlat nia târ lan thin a ni. Pathian hmangaihna leh Pathian felna chu thil kal dûn rial a ni a; chu vâng chuan, he khawvêlah hian felna leh dik taka thil tihna thleng thîn se a duh êm êm a ni.
Zâwlneite khân chhan tha tak avângin dik lo taka thil tihna ang chi rêng rêng, entîr nân, dân tha lo tak siam te, bûkna emaw, tehna emaw dik lo hman te, rorêlnaa hleih neihna te, mi retheite leh hmeithâite rah behna te an sawisêl ngar ngar thîn a. Mihringte hian thil sual leh dik lo tak tak ti thîn mah ila, Pathian erawh chu leia ngilneihna te, rêl dikna te, felna te hmang thîntu a ni ve thung” (Jer. 9:24, NKJV). Chutiang chu a nih avângin, Pathian laka rinawmte chuan Pathian rorêlna lo thleng tûr pawh hi thil tha tak nia ngâiin an nghâkhlel êm êm rêng a. Chu rorêlna chuan thil dik lo titute leh mi dang rah beh chîngte hremna a rawn thlen bâkah, dik lo taka thil tih tuartute leh rah beha awmte chu chhanchhuakin, dikna a rawn tungding dâwn a ni.
Pathian sawrkâr innghahna lungphûm chu felna leh dikna a ni a. Pathian hmangaihna sawrkâr chu dik leh fel tak, he khawvêla sawrkâr dik lo tak tak, a fawng chelhtute’n anmahni hlâwkna tûr leh thuneihna chan zêl an tum avâng thil dik lo tak tak an tihna nên hi chuan a inang lo hle. Pathianah chuan “ngilneihna leh thutak an intâwk a; felna leh remna a infâwp bawk a ni” (Sam 85:10).
Pathian chuan hetiang hian kan laka a phût chu chiang takin a lo sawi a: “Aw mihring, [Pathianin] tha chu a entîr tawh che kha. Lalpa’n a phût che chu eng nge ni? Dik taka tih leh khawngaihna ngainat leh i Pathian nêna thuhnuairawlh taka lên dun a ni lo em ni?” (Mika 6:8, NKJV). Pathian nungchang kan lan chhuahtîr tûr a awm a nih ngâi chuan, hmangaihna ngei hi a ni lo thei dâwn lo a, hmangaihna atanga lo chhuak dik taka thil tih duhna leh khawngaihna pawh kan ngaina hle bawk ang.
Tûnlâi hunah pawh mihringte’n dik lo taka thil kan la tih thinte chu eng nge ni? Engtin nge Pathian rorêlna tha famkim chu eng tikah emaw a lo thlen ngei theih nân kan dîl ang?
ThawhTanni February 3
Pathian chu tha leh fel famkim a ni
Pathian chuan dik taka thil tih a ngainain, mihringte pawh kan mihringpuite hmangaih tûr leh dik taka eng kim ti thîn tûrin mi a sâwm a ni mai lo a, amah ngei pawh tha famkim, a thil tih apiang hmangaihna, khawngaihna leh dikna nêna ti thîn a ni. Pathian Lehkhabu hian Pathian chu thianghlim famkim, rinawm, dik leh hmangaihnaa khat a ni tih min hrilh a. A fel apiang, a duhawm apiang leh a dik apiang chauh ti thînin, thil dik lo erawh chu eng mah a ti ngâi lo.
Deuteronomi 32:4 leh Sam 92:15 chhiar la. Hêng Bible chângte hian engtin nge Pathian rinawmzia leh felzia min hrilh?
Hêng chângte hian (leh châng dang eng emaw zât pawhin) Pathian chu dik leh hmangaihna ngah tak a nih thu an sawi a—”amahah chuan fel lohna rêng rêng a awm lo” (Sam 92:15; Sam 25:8, Sam 129:4 pawh en ang che). Pathian chuan “fel lohna thil eng mah a ti lo ang a. Tûk tinin a dikna chu a ti lang thîn ang; a pelh ngâi dâwn lo a, mi dik lote erawh chuan zah nachâng rêng an hre bawk si lo” (Zeph. 3:5, NKJV). Pathian mizia leh dik lo taka thil tih ngaina zâwk tlatte nungchang in lohzia hi lo chhinchhiah ila.
Pathian chuan mi tin tâna tha ber tûr a hria a, mi tin tâna tha ber tûr duhsakin, mi zawng zawng tâna tha ber tûr angin hna a thawk chhunzawm zêl thîn bawk.
Sam 9:7, 8 leh Sam 145:9–17 chhiar la. Hêng Bible chângte hian Pathian chungchâng eng nge ni min hrilh?
Bible-a kan hmuh Pathian chu dik taka rorêl thîn a ni a (Sam 7:11, NKJV), mi sualte chu a hnênah a chêng ve thei lo (Sam 5:4). 1 Johana 1:5-in a lo sawi angin, “Pathian chu êng a ni a, amahah chuan thimna rêng rêng a awm lo a ni.” Pathian chu a tha famkim a ni mai lo a, sualin a thlêm theih pawh a ni lo hrim hrim bawk (Jak. 1:13, NKJV; Hab. 1:13 nên khâikhin rawh).
Hêng zawng zawngah hian Pathian thatna leh a ropuina chu then hran theih miah loa inzawm nghet tlat a ni a. Mi tam takin thiltihtheihna an thlâkhlelh êm êm lâiin, Pathian erawh eng kim ti thei a ni a; nimahsela, a thiltihtheihna chu hmangaihna nên leh, dik tak chauhin a hmang thîn thung. Mosia’n, “I ropuina chu khawngaihin mi han hmuhtîr teh” tia a zawh khân, Pathianin a chhânna chu, “Ka thatna zawng zawng chu i hmaah ka lantîr ang” (Exod. 33:18, 19, NKJV) tih a ni a. Hei hian Pathian thatna chu a ropuina a ni nghâl tih chiang takin a ti lang.
Chutiang taka Pathian tha ni si chuan, eng vângin nge he khawvêlah hian thil tha lo tam tak a thlen a phal bawk si le? In class-ah sawi ho ang che u.
Thawhlehni February 4
Pathian nungchang danglam ngâi lo
Malakia 3:6 leh Jakoba 1:17 chhiar la. Hêng Bible châng pahnihte hian engtin nge Pathian nungchang an sawi?
Malakia 3:6-ah chuan, “Kei hi Lalpa ka ni a, ka danglam ngâi lo” tiin Pathianin a nihna a sawi a. Mi thenkhat chuan he lâi thu hi Pathian chu eng ti kawng mahah danglam ngâi lo hrim hrim a ni tih tanchhan atân an hmang thîn a. Nimahsela, hemi châng tho tâwp lam leh a dawt chângte han chhiar hian, Pathian danglam ngâi lohna tih chuan a rilru nghehna, thil dik leh tha a tiha a din ngheh tlatna a entîr zâwk niin a lang. Sawi tawh angin, châng 6 tâwp lam pawh hian a rilru a thlâk ve thîn tho a ni tih chu a ti lang a. “Chutichuan, Aw Jakoba fapate u, tih boral in ni lo ang” a ti. Tin, a châng dawt leh chiahah pawh Pathian chuan heti hian a mite hnênah a sawi a: “Ka hnênah lo kîr ula, tichuan, in hnênah ka lo kîr ang” (Mal. 3:7).
Pathian chuan a thil siam mihringte hi inlaichînna a rawn neihpui a, chu an inlaichîn tawnnaah chuan danglam ta eng eng emaw awm thîn mah se, Pathian nungchang erawh a pângngâi reng thîn a ni. Chumi chu Jakoba 1:17 pawhin rawn nemnghetin, thilpêk tha leh thilpêk famkim zawng zawng chu danglam ve ngâi lo Pathian hnêna ata lo thleng a ni a ti a. Ani chu thil tha lo thlentîrtu a nih loh thu chiang takin a sawi bawk.
Pathian Lehkhabu hian hmun hrang hrangah Pathian nungchang chu danglam ngâi lo a nih thu a sawi a. Tawngkam danga sawi chuan, Bible hian Pathian chu danglam ngâi lo, hmangaihna nên leh dik taka thil ti zêl thîn a ni tih min hrilh a ni. Nimahsela, a thil siam mihringte nên inlaichînna dik tak siam theiin a siam rêng bawk a, mihringte chu tling loin sualah tlu fo mah se, hmangaihna leh dikna nên a lo pawm leh zêl thîn a ni.
2 Timothea 2:13; Tita 1:2; leh Hebrai 6:17, 18 chhiar la. Hêng Bible chângte hian engtin nge Pathian nihna chungchâng an sawi hlawm?
Pathian chuan a thil lo sawi tawh emaw, lo tih tawh emaw a pha leh si thei lo a, dâwt a sawi thei lo a, tin, a thutiamte pawh a bawhchhe thei hek lo. Bible-a kan hmuh Pathian hi amah duh thu rênga (Kristaah khân) kan tân krawsa lo inpe tawh Pathian tho kha a ni a. Amah chu tîmna nei hauh loa kan rin ngam theih Pathian niin, ama zârah inrin tâwkna leh beiseina pawh kan nei thei bawk. A chhan pawh Hebrai 13:8-in a lo sawi ang hian, Isua Krista chu niminah a ni emaw, vawiinah a ni emaw, kumkhua pawha pângngâi reng a nih vâng a ni.
I nunah thil tha lo tak tak lo thleng mah se, engtin nge Pathian thatna chu rin ngam tlat theih dân i lo hriat theih ang? I mitthlaah krawsa khenbeh Pathian kha lantîr a, engtin nge chu chuan Pathian thatna rin chhan dân thiam tûrin a tanpui che?
Nilani February 5
Inlamlêt leh thîn Pathian maw?
Pathian hian a thil lo sawi tawh a “lamlêt” leh emaw, a thil lo tih tawhah a inchhîr leh si emaw thei em? A thei a nih chuan eng nge ni a awmzia ni ang? Pathian nungchang leh mizia chu danglam ngâi lo a nih thu kan sawi tawh kha a ni a. Amaherawhchu, Bible châng thenkhat hian Pathian chu a thil lo sawi tawh a “lamlêt” leh tâk thu emaw, a thil lo tih tawhah a “inchhîr” leh tâk si thu emaw an sawi tho bawk si a. Mihringte ngaihah chuan inchhîrna tih hian thil dik lo eng emaw lo tih tawh tih hriatna leh pawmna a kâwk a. Chuti a nih chuan, enga ti nge Bible châng thenkhat hian Pathian chu a thil lo tih tawha “inchhîr” leh si ni angin an sawi le?
Exodus 32:14 chhiar la, tichuan, Jeremia 18:4–10 nên khâikhin ang che. Hêng chângte’n Pathianin a thil lo sawi tawh emaw, lo tih tawh emaw a “lamlêt” leh si ni anga an sawi hi eng nge a awmzia ni ang?
Hêng chângahte leh châng dang tam takah pawh, Pathian chu mihringte’n an sual an sim emaw, tuin emaw a dîlsak emaw avânga a thil tih tum ngei ngei pawh lamlêt leh ta anga sawi a ni a. A mite chuan an sualna kalsana a hnên an rawn pan a nih phawt chuan an chunga hremna thlentîr a lo tum tawh pawh a sût leh dâwn a ni tih a tiam thîn. Mihringte’n an sual an sim avânga Pathianin anmahni hrem a tumna a sût leh tâk thu hi Pathian Lehkhabu-a thupui langsâr leh tlânglâwn ber pakhat a ni nghe nghe.
Numbers 23:19 leh 1 Samuel 15:29 chhiar la. Hêng thute hian Pathian chu inchhîr thîn emaw, inchhîr ngâi lo emaw a nih chungchangah leh a “inlamlêt thin” emaw emaw, “inlamlêt ngâi loh” emaw chungchângah eng nge ni an lo sawi?
Hêng châng pahnihte hian Pathian chu “mihring anga inlamlêt leh mai mi” a nih loh thu (1 Sam. 15:29, NKJV) leh, “dâwt hmang mihring ang mai ni lo, inchhîr leh si thîn mihring fapa ang pawh ni lo” a nih thu chiang takin an sawi a. “A lo sawi tawh a nih chuan a ti lo ang em ni? A lo sawi tawh chu a ti puitling lo ang em ni?” (Num. 23:19, NKJV) tiin a zâwt bawk. Hêng thute hi Bible châng dangte nên han en kawp ila, Pathian chu “inlamlêt” ngâi rêng rêng lo emaw, “inlamlêt” thei lo hrim hrim emaw a nih thu an sawi lo a, mihringte “inchhîr” emaw, “inlamlêt” emaw ang hian a “inchhîr” emaw, “inlamlêt” emaw ngâi lo an tihna a ni zâwk tih kan hre thei ang. Ani chuan a thutiamte a vawng tlat thîn a, mihringte’n an thil sual tih an sim avânga anmahni hrem a tumna a sût leh châng pawhin a thatna leh a Thu nêna inrem zêlin a ti thîn. Mihringte’n an thil sual tihte an sima an inchhîr a nih phawt chuan, an chunga rorêlna thlentîr a lo tum tawh pawh a hnûk kîr leh mai thîn a, a chhan pawh a nungchang chu thatna, felna, dikna, hmangaihna leh khawngaihna a nih tlat vâng a ni.
Bible ziaktute’n Pathian chu a “inlamlêt” ni anga an sawi thîn hi eng nge ni a chhan? He thu hian Pathian rilru nghehzia leh, chutih rual chuan, a rilru pawh thlâk lehtîr thei mihringte nêna inlaichînna a siam thîn tho bawk a ni tih engtin nge a tih lan?
Ningani February 6
Hmangaihna leh dikna chu vuan tlat rawh
Pathian Lehkhabu hian “Lalpa kan Pathian chu Pathian a ni a, Pathian rinawm, amah hmangaiha a thupêkte zâwmtu chungah chuan chhuan sâng tam tak thlenga thuthlung leh khawngaihna vawng thîntu” a nih tih thu a sawi tam hle a (Deut. 7:9, NKJV). A nungchang thatna leh hmangaihna chu krawsah khân Isua’n chiang leh fiah takin a lo lantîr tawh a ni (Rom 3:25, 26; Rom 5:8 chhiar la). Sam 100:5-ah chuan, “Lalpa chu a tha si a, a hmangaihna nghet tak chu kumkhuain a awm reng ang a, a rinawmna pawh chhuan zawng zawng thlengin a awm ang” (ESV; Sam 89:2 pawh chhiar ang che) a lo ti a. Chutiang chu a nih avângin Pathian hi rin chhan ngam, a fate hnêna thilpêk thate chauh pe thîn a ni a (Jak. 1:17; Luka 11:11–13 pawh chhiar ang che). Dik tak phei chuan, amah dotu a hmêlmate ngei hnênah pawh thil tha tak tak a pe ve thîn tho bawk a ni.
Matthaia 5:43–48 chhiar la. He thu hian engtin nge Pathian hmangaihna makzia leh ropuizia a sawi? He Isua zirtîrna êngah hian engtin nge mi dangte lakah hmangaihna kan lantîr theih ang?
Matthaia bung 5 hian Pathian hmangaihna chu hmangaihna tha famkim a nih thu a sawi a. Nangmah hmangaihtu che chauh i hmangaihna kha chu hmangaihna famkim a ni lo. Pathian erawh chuan amah hawtu, a hmêlmate ngei pawh a hmangaih tho a. A hmangaihna chu famkim, a leh pek awm tawh chuang lo a nih avângin hmangaihna tha famkim a ni.
Pathian hmangaihna leh khawngaihna chu kan ngaihtuahnain a thlen phâk bâk daih ni mah se, dikna erawh a palzût ngâi lo a, a kalh zâwngin a che ngâi bawk hek lo. Palzût emaw, kalh emaw ahnehin dikna leh khawngaihna te chu a kal duntîr tlat thîn zâwk a (Sam 85:10). Chu vâng chuan, Bible pawhin, “Khawngaihna leh dik taka rorêlna dân zâwm la, i Pathian chu nghâk zêl rawh” (Hos. 12:6, NKJV) tiin a lo sawi a. He lâi thu hi lehlin dang chuan, “Hmangaihna dân chu vuan tlat la, dik takin thil ti thîn bawk ang che” (ESV; Luka 11:42 pawh chhiar ang che) tiin a lo dah bawk.
Khawvêl tâwp hunah chuan amah Pathian ngei hian rorêlna dik leh tha famkim chu a rawn thlentîr tawh ang a. A rorêlna fel tak chu lan chhuahtîr a ni ang (Rom 2:5, ESV). Chutih hunah chuan tlante’n, “Aw Lalpa Pathian, Engkimtithei, i thil tihte chu a ropuiin a mak a; nang, hnam tin Lalber, i kawngte chu a felin a dik a ni. Aw Lalpa, tu nge i hming zah lo anga châwimâwi lo ang? Nang chauh i thianghlim si; i thil tih felte chu tih lan a nih tawh avângin, hnam tinrêngin chibai an rawn bûk ang che,” (Thup. 15:3, 4, NKJV; Thup. 19:1, 2 nên khâikhin la) tih hla hi an sa dâwn a ni.
Isaia 25:1 chuan, “Aw Lalpa, nang chu ka Pathian i ni a; thil ropui tak tak i tih avângin i hming ka fak ang; hmâsânga thu i lo râwnte kha a rinawmin a dik êm êm si a” (NKJV)tiin a lo puang a. Pathian chu hun tha loah pawh engtin nge kan fak theih ang? Engtiang kawngtein nge i awmna hmun vêla dikna thlen thei tûr zâwngin nangma nun kha Pathian hnêna fakna hla satu a lo nih theih ang?
Zirtawpni February 7
Zir belhna: Ellen G. White-i lehkhabu, Krista Panna Kâilâwn Bung 1, “Pathianin Mihring A Hmangaihzia” (phêk 5–10) chhiar ni se.
“Pathian Thu hian Pathian nungchang a puang chhuak a. Amah ngeiin a hmangaihna leh khawngaihna dâi ngâi lo chu a lo lantîr tawh a ni. Mosia’n, ‘I ropuina chu mi hmuhtîr ta che’ tia a ngen khân, Pathianin a chhânna chu, ‘I hmaah ka thatna zawng zawng ka lantîr ang’ tih a ni a. Exodus 33:18, 19. Hei hi a ropuina chu a ni. Lalpa chuan Mosia chu a rawn kal pêl ta ngei a, chu veleh Mosia chuan, ‘Lalpa chu, Lalpa Pathian chu, lainatnaa khat leh mi khawngaihna thei tak, thinnel tak, thatna leh thutak ngah, mi sâng tam tak chunga khawngaihna lantîr thîn, khaw lohna leh bawh chhiatna te suahsualna te ngâidam thîn a ni’ tiin a puang ta a ni. Exodus 34:6, 7. Pathian chu ‘thinnel tak leh lainatna ngah êm êm’ a ni a, a chhan pawh khawngaihnaa a lâwm êm êm thin vâng a ni’ Jona 4:2; Mika 7:18.
“Pathian chuan lei leh vâna chhinchhiahna chi hrang hrang chhiar sên loh khawpa tam awmte hmang hian ama lamah kan thinlungte a hruai thîn a. Leilunga thil awm sate hmang leh, mihring thinlungin a hriat theih inzawmna thûk ber leh duhawm ber hmangin kan hnênah rawn inpuan chhuah dân kawng a zawng thîn a ni. Nimahsela, hêngte hian a hmangaihna chu a famkimin an lantîr thei chuang lo a. Hêng fin fiahna zawng zawng hi pêk ni mah ila, thil tha dodâl tlattu chuan mihringte rilru hi a ti chawlawl tlat a; chu vâng chuan, mihringte hian hlauhna rilru nêna Pathian enin, amah chu kherkhiap tak leh ngaihdamna nei miah loh a ni emaw an tih phah ta thîn a ni. Setana chuan Pathian hi fîr taka rorêl thîn nia ngaihna mi neihtîr a—mi ti kher kher, mi hriat thiamna nei miah lo leh phuba lâk hmang niin kan lo hriat phah ta hlawm rêng a ni. Siamtu chu mihringte thil sual tih leh thil dik lo tih palhte hriat tuma thîkna mit nêna rawn thlîr reng ni angin a sawi a, a chunga hremna lek châk hliah hliah ni âwmin a chhuah bawk. He hlimthla thim tak hi ti kiang a, khawvêl hnêna Pathian hmangaihna dâi ngâi lo puan chhuah chu mihringte zînga chêng tûra Isua lo kal chhan pawh a ni rêng bawk a ni.”—Ellen G. White, Krista Panna Kâilâwn, phêk 6, 7.
Sawi ho tûrte:
1. Pathian ropuina chu a thatna nên a inzawm tlat a ni tih hriat hi a eng vângin nge a pawimawh êm êm? Hei hian Pathian thu kalpui dân dik tâwk lo, Pathian chu hmangaihna a ni tih sawi tel si loa a ropuina lam chauh sawi uar chiamna ang chi hi engtin nge a tih dik?
2. Pathian thatna hi rinhlelh deuh ram ram châng i lo nei ve tawh em? Pathian zuitu nia inchhâl thenkhatte thil tih dân emaw, khawvêla thil tha lo chi hrang hrang lo thlen thin vâng emawa Pathian thatna ringhlel ta hriat i nei em? Chu zawhna chu engtin nge i chhân ang a, Pathian thatna ringhleltu pawh chu engtin nge i tanpui theih ang? I chhânna chu in class-ah i sawi dâwn nia. 3. In class-ah Thawhtanni zirlâi zawhna in chhânna kha sawi chhuak leh hlawm ula. Engtiangin nge indona ropui chu a taka thleng mêk a ni tih hriatna hian tûna thil tha lo chi hrang hrang lo thlengte hi hre thiam tûrin mi a tanpui le?