KRAWS CHU BORAL MEKTE TAN âTNA

  • Pastor Lalhluna

Kraws thu hi thlirna tlâng dang a\angin i han thlir teh ang u: Paula chuan: “Kraws chu boral mêkte tân âtna a ni a, keini chhandam mêkte tân chuan Pathian thiltihtheihna a ni si a,” a ti a. (1 Kor 1:18). Chutiangin, “Keini chuan Isua khenbeh thu kan hril \hin a, chu chu Judate tân tlukna. Jentailte tân âtna,” a ti a. (1 Kor 1:23). Chutiangin Pathian thiltihtheihna chu Judate tân tlukna Jentailte tân âtna a nih dan chu i chhui teh ang u:
Kraws hi inhrem nân eng hun lai a\angin nge an hman? Mi thiamte ziak en ila: Israel ram Palestina ramah Rom lal Antiocas Antiphanes-an B.C. 165 velah khan mi sual hremna atân a lo hmang tawh a ni. Kraws hi hmanlai Kaldai leh Aigupta mite tihchhuah a ni. A tirah chuan, “T” an ti a. Chu chu Tau tihna a ni. Tamus hming bul in\anna a ni a, Tammus, “T” tih hi Ni pathian tih nan an hmang. Tammus “T’ emaw kraws chu Ni tih nan an hmang bawk a.
Kraws chu Ni pathian chhinchhiahna atân an hmang tih a ni. (Two Babulons p. 198) “Ni lam hawia an enin kraws inziak niin an hmu nia sawi a ni bawk.” (The New Illustrated Great Controversy p.322).
Ziakna dang en leh ila: “Juda-te’n Lal Isua chu Rom ni be miten mi sual an khenbeh anga khenbeh turin an ngen a, mi sual khenbeh tur pathum an nei tawh sa a, Lal Isua kha khenbeh tur a nih ve tak avangin pakhat chhuah a ngai ta a; tichuan, Lal Isua leh Baraba chu duh zawk a thlantir a, Baraba chu an chhuah ta a ni. Enga ti nge chutianga pathum chu a ruala an khenbeh kher \hin? Hmanlai chuan Tau, kraws, T hi hmuhsit nan leh nuihzatbur nan an hmang a, awmze thuk tak, awmze hriat phak loh niin an hria, ‘Mystical Tau’ tih a ni. Tau pathum, (T pathum) awm chu an ngai thutak zual a, tihduhdahna nasa berah an ngai a ni. Chutiangin number paruk pawh hi an duh lo va, number paruk a awm tlar phei chuan buaina tawp khawkah an ngai a ni,” tiin. (Babulon Sakhaw Dik lo, p. 87, 88).

TLUKNA LEH ATNA:
Juda-te’n mi sual an tihhlum dan chu lunga den hlum a ni a; mahse, Ni biakna atâna khenbeh kher an duhna chu Mesia tia khawvel tlantu tia pawm tlak loh ena an enna tur atân a ni. Chutiangin, Lal Isua duh lovin khengbet mah se a thiha a thawh leh hnua an pawm chuan a la ngaidam duh tho va; mahse, duh lo va, an hnar tak zelna chu Juda-te tlûkna chu a ni ta a ni. Boral mêkte tân âtna a nih dan chu: Paula chuan, “Boral mêkte tân fel lohna bumna tinreng nen a ni ang, chhandama an awm theihna tura thutak hmangaihna an pawm loh avang a ni,” a ti a. (2 Thes. 2:10).
Chutiangin, ringtu ni mah se bumna thu zawma thutak pawm lote a ti a ni. Pathian thiltihheihna a nih dan chu: Johana chuan, “Lal Isua chu “Engkim siamtu,” a ti a (Johana 1:1-3). Chutianga a thil siam ropuizia mi fingte sawi dan chuan: Kan awmna ni chhungkua awmna thlasik kawng (Galaxy) an tih arsi bawr khawmah mai pawh hian ni leh khawvel chhiar sen loh awmna a ni a, a ropui teh lul nen chutiang sang tam tak dang a la awm a ni,” an ti a ni. Chutiang boruak a zau dan chu: Teh \anna tur a awm lo va, a tawpna tur pawh a awm bawk hek lo. Chutianga ni leh thla leh khawvel tam turzia chu mihring hian a ngaihtuah phak lo a ni a. Chutianga tam siama neitu Lal leh Pathian ropui tak chu mihringa changa an “Sual man thihna” ânchhia phura krawsa a thihnaa min tlanna chu a hmangaihna thukzia chhut phak loh a nihna chu a ni. Chutianga Krista thihna tur hrilhlawkna chu: Tau T (kraws) chu hmuhsit leh nuihzatbur nan an hmang a, awmze thûk tak, awmze hriat phak loh niin an hria a, Mystycal Tau tih a ni. Tau T pathum chu an ngâi thutak lehzual a, tih duhdahna nasa berah an ngai,” tih chu a ni.
Chutiangin kraws pathum awmzia chu: mi sual pahnih khan ringtute zinga chhandam nih dân leh nih lohna dân an hril a ni. Pakhat chuan an tawrhna kha “Sual man kan phu rêng a ni,” a ti a. Pakhat leh chuan a sualna inhre lovin malsawmna chauh a dil a; chutiangin, sual inhriatna nei lovin a sual phurin a thi a ni. A dang pakhat khan a sualna inhriain a inpuang a, Isua a chawimawi a, dilna a hlân a, chu chuan vânrama seng tlak a nih thu a hril a ni. A lâia Lal Isua kraws erawh chu engkim siama neitu leh lal chu a hmangaihna thûk hriatthiam phak loh a nihna chu a lo ni ta a ni.

BERAM HMELHEM LO
Lal Isua chu thi tur a nih tak avangin an dânin tihhlum tura chu hretu pahnih emaw pathum emaw, kâ a\angin a ni tur a ni (Deut. 17:6). Chutiang a nih avang chuan Pilata chuan, “In heknaah hian thihna khawp a sualna ka hmu lo va, Heroda pawhin a hmuh loh avangin an rawn hruai leh mai a nih hi,” a ti a (Lk.13:13). Chutiangin, Lal Isua chungchang thua hretute chu Pilata leh Heroda chu an ni a, an hekna kha, “Krista ka ni a inti,” tih a ni a. Chu chu sual a ni lo va, Rom dânah pawh sual a ni hek lo. Chutiangin, Lal Isua chu beram hmelhem lo ringtute tân an thih âi a thihsakna chu a ni ta a ni.

THING KRAWS CHAWI SAN:
Setana chuan Kristiante hruai bona atân lalte hman a \ul a ni tih a hria. Chutiangin, Rom lal chu Kristiana a inleh nân, chhunah kraws a hmuhtir a, “Hei hian hneh rawh,” tih a chuang a, zâna a mumangah, “In puan zarah kraws ziakin bei la, i hneh ang,” tia hrilh a a ni leh a. Chutiangin, an puan zarah leh an phawahte chuan an ziak ta a; tichuan, kum 310-ah chuan a ram chuhpuitu Maksentiu-a chu a bei a, an hneh ta a; tichuan, Kristian chu a ni ve ta a. Mahse, baptisma chu a thih dawna chanah a khek a ni. Tichuan, Constantin-a Kristian a nih chuan Kristian chu Rom sakhua a lo ni ta a, mite chuan ham\hatna ûmin Pathian thu ring lote pawh Kristianah an lo lût a, a tam zawk leh thuneitu an nih chuan kum 364-ah chuan inkhawmpui rorêl chuan Sabbath serh tawh lovin Sunday serh tawh zawk tur a nih thu an rêl ta a ni. Chutiangin, Kristiante thurin chu hetih hun lai vêlah hian ni biaknate chuan a thleng zawhsak ta vek a; tichuan, ni biakna chhinchhiahna pawh chu Kristiante chhinchhiahna atân chuan an suan lût ta nia sawi a ni. Rom kohhran a\anga Protestant-te an lo chhuah pawh khan, kraws chu an chhuahpui a, kohhran Jehova Witness leh Adventist-te tih loh chuan Kristiante chhinchhiah nân an hmang ta \heuh a ni awm e.
Chutiangin, Rom chu Kristian sawrkar sakhua a lo nih hnu chuan sipaite chuan Muslim-ten Jerusalem an awp chu duh lovin chhanchhuah tumin an kal a, an hneh a; tichuan, Lal Isua sulhnute chu an zawng a, a pianna te, a thihna te leh a thlân te chu an chei ta a, kraws pathum pawh bawlhhlawh paihnaah an lai chhuak a, Isua kraws pawh hriat theihna nei nia sawi a ni. Hetianga kraws kan chawi vul dân hi Lal Isuan engtin nge a ngaih ang? Judate hnenah, Zawlnei thlânte in sa \hin a, in thlahtute thah a ni si a; chutiangin, in thlatute thil tih chu in remtihpui a, anni’n an that a, nangni’n a thlân te in sa si a,” a ti a ni. (Lk.11:4)
Chutiangin, Juda-te’n ni biakna kraws hmanga an nghaisakna chu remtihpuia keini’n an nghaisakna thing kraws chu siam kan ni ang em? Krista an nghaisakna chu lainata tuarpuitute chuan an chhuangin an târ duh ang em? Indonaah chuan hneh lotute chuan nghaisakna an tuar \hin a, hnehtute chuan an hmelma hmanruate chu an chhuang \hin rêng a ni. Chutiangin, American-te chuan Japan an hnehna Herosima-ah leh Naiasaki-a atom bomb an thlak kha a ni a, chu mi an phurhna thlawhtheihna pawh chu museum-ah an dah a, kei pawhin ka hmu ve a ni.
Kristiante hian Lal Isua an nghaisakna thing chu eng tia ngaih tur nge ni ang? Paulan, “Kan Lalpa kraws lo chu ka chhuan loh turzia mai chu,” a ti a. Chutiangin Lal Isuan thih thlenga krawsa a tuarna chu chhandam kan nihna tura a hnehna a ni a; chuvangin, chhuan tlak a ni lo maw? Thing kraws khan min tlan lo, an nghaisakna a ni. Lal Isuan, “Anni’n an thah chu remtihpuia a thlânte in sa si a, “ a tih ang hian, keini pawhin Juda-te’n ni biaknaa hmanga an thah chu remtihpuia kraws chu siam angin min puh a nih chu. Chutiang a nih chuan Paulan a chhuana chu eng nge ni ang? Thih thlenga hrehawm tuara min tlanna kha a ni ang e. Lal Isuan, “Mahni hrehawm pawisa lovin a kraws puin mi zui rawh se,” a tih ang hian kraws chu hrehawm sawina a ni ang e. Hla siamtuten, “Isu kraws mi hnaihtir rawh,” an tih te, krawsah chuan ka ropui awm rawh se, tih te leh Krawsah chuan thisen hlu a awm, kraws thian hlim tak chu” ti tea kraws hmanga hla siam a tam êm êm a, chungte pawh chu an nghaisakna thing sawina ni lovin hrehawm nasa tak tuara a hnehna lawmna vek a ni ang.
Krista nghaisakna tuar-puitu apostol-te chuan Ni biakna hmanga an nghaisakna kraws chu, engtin nge an ngaih ang? Bawlhhlawh paih-naa laih chhuah a nih dan hmangah hian an chhuang lo a ni ang. Hman deuh lawkah khan America hawtuten New York-a in sâng ding \hiang pahnih chu thlawhna pahnih chuan an sû a, mi tam tak an thi a, sûn hle e ti lo chuan mi \henkhatte chuan mawi takin an siam a, inchei nân an kawrah te an târ ta a; mahse, thuneitute chuan an khap nia sawi a ni. Zorama Kristianna a lo luh tirh lai khan chhim lama khaw pakhat chuan Good Friday-ah Lal Isua lung an phun a, thuneitute chuan an khap a ni. Lal Isuan hrehawm nasa tak a tuartirna kraws chu amah lainattute chuan an chhuang lo vang a; mahse, an chhuanna chu tlanna atân thih thlenga tuara a hnehna chu amah hmangaiha ringtute chuan a hnehna chu chhuangin a thu an zawm zawk a ni e.

*A ziaktu: Pastor Lalhluna hi Mizo Adventist pastor min la dampui te zinga upa ber dawttu a ni a. Tunah hian a kum 98 na a hmang mek a, nakum march 1, 2026-ah kum 99 a pum ang. Thuziak lama tui tak a ni a. A fate pahnih hi ordained pastor an ni nghe nghe a ni.