Lalpa Pathian

  • Pastor Lalrintluanga Tlau

Sakhaw hrang hrangin Pathian kan nei \heuh a, kan Pathian lah a inang lo vek bawk a. Hmanlai phei chuan khawvel hnam tin hi Pathian inang lo vek an ni. Chuvangin, indona pawh Pathian te indona anga ngaiin pathian chak leh thil tithei deuh neite chu hnehtu ni ngei tur leh pathian chak lo deuh neite chu hneha awma sal leh bawih ni mai tura ngaih an ni thin. Chutiang chu a nih avangin sal leh bawiha awmte chu awp bettute chuan an pathiante chawpin an hmusit em em thin.
Pathian chungchanga chian hi thil pawimawh tak mai a ni a; Pathian te chuan duh zawng te, huat zawng te an neih theuh avangin an duh zawnga awm chu malsawmna ni a ngaih a ni thung. Chuvangin, sakhaw tin betute chu pathiante intihlawm siaknain kan khat theuh a ni. Sakhaw \henkhat phei chu sakhaw dang huatnain an khat a, a that tam theitu chu pathian chuan lawma duhsak hle turin an ngai a ni.
Kristiante pawh hian Juda-ho nen khuan Pathian pakhat ‘Johova’ kan in\awm ve a, chibai kan buk dan erawh a danglam hret a. Jehova chu “Van Pathian, engkim siama dintu” tih a ni. A chanchin zirtirna chu Bible hi a ni a, amaherawhchu kan sawi fiah dan chu sakhaw dang zawng aiin a darhsarh daih zawk si a. Chuvangin, sakhaw dang chuan min hriatthiam sak lo he a ni.
Kristiante Pathian chu pakhat chauh a ni a, chu pathian pakhatah chuan mi nung pathum an awm a, “PA leh FAPA (Isua Krista) leh THLARAU THIANGHLIM” te an ni a; chhungkaw siam nan Nu leh Pa leh Fa kan awm ang hian. Chuvangin, kan tawngtaia “Aw Lalpa” kan tih pawh hian Pa leh Fapa leh Thlarau Thianghlim chu kan lam tel vek a ni.
Pathian nihna a minung pathumte inpumkhatna hi a ril lutuk a, mihring finna a chhui kim rual a ni lo; kan hriat tawk tura Bible-in a sawi chinah hian lungawi mai hi a tha mai a ni. Mihring finna hian a la phak rih loh avangin vanah mihring famkim zawka siama kan awm hunah hmai chhanah kan hmuin kan hre fiah tawh ang. An rilru leh an duh dante chi a inang vek a, ngaihdan dang nei bik tu mah an awm lo, Isua ngei pawhin “Kei leh ka Pa chu pumkhat kan ni” (Johana 10:30) a ti a ni.
Pathian pakhata minung pathumte inpumkhat dan hi a ril a, hriatthiam pawh a har a; chuvangin Thlarau Thianghlim hrilhfiahna chauhva hriat thiam chi a ni. Mi hrang, pum khat anga awm si, dan hi Thlarau Thianghlim a lo thlen chuan Isua tawngkam thlir letin an hrethiam ta a. “Kei ka Paa ka awm te, nangni keimaha in awm te, kei nangmahnia ka awm te in hria ang” (Johana 14:20) a lo tih tawh kha an hrethiam ta a. Isua an mahnia a awmzia leh Isua chu an nih bawk si lohzia te, Thlarau Thianghlim chu an nih si loh zia te chu an lo hrethiam ta a; mi hrang ni mah se pumkhatin an awm a, hmangaihnain an inphuar khawm vek si a; Ngaihdan hrang leh duhdan hrang tumahin an nei tawh lo, rilru hmun khatin an lo awm ta a nih kha. Chutiang aia ropui leh nasa daih chuan Pa leh Fapa leh Thlarau Thianghlimte chu an inpumkhat a ni.
Pathiana mi nung pathumte chuan an duh zawng leh huat zawngte chu pumkhatin dan thianghlim “Dan Sawm” (Exo 20:3-17) hmangin an puang chhuak a ni. Chuvangin, chu dan chu a nghet a, a thianghlim a, chatuan atana siam a ni (Sam 111:78;119;152). Chu Dan chu hmangaihna atang chuan zawm nuam tak a ni a, lawmman beisei vang erawh chuan zawm rual loh, dan khirh leh harsa tak a ni si a (Rom 8:30;31) (Deut 30:11-14, Johana 14:15,21;15:10; I John 5:3) Chuvangin tumah hi Pathian nena pumkhata insiam an nih loh chuan famkim takin Dan an zawm thei ngai lo. Pathian chuan a mi ni turin engmah tih tur min tuk lo va (Matt. 22:37) a dan zawm tur leh thinlung taka amah hmangaiha inpek zawh vekna chauh a pawm a ni. Amah hmangaih intia dan zawm loh pawh a pawm lova, a dan zawma, amah hmangaih loh pawh a pawm chuang lo (1 John 2:4,5; Matt. 7:21-23).
A dan chu a nungchang puan chhuah nana a hman a nih avangin a danglam ngai dawn lo a ni. Kum te chu lo liamin, thangtharte lo chhuakin, nun dan te, duh dante, tihdan te lo chhuak thar zel mah se, Ani chu thangthar milin a insiam rem ve ngai lova. Thangthar nun chu Amah remin a insiam rem zel zawk tur a ni. Setana chuan bumna \ha lo tak siamin Pathian chu mihringte dinhmun ang zela insiam rem thin niin hnam tin tih dan (culture) te mila insiam rem thin anga ngaihtir a tum tlat a, a hlawhtlin theih chuan a dan aia culture dah pawimawh zawkna a lo awm a, fak hlate, chibai buk dante chu culture ang zeal kalpui niin rei lo teah Kristiante chibai buk dan chuan milem biate tih dan a lo ang hle mai thin a ni. Chuvangin chhuan tina miten ze khata chibai kan buk theuh theih nan Biak buk rawngbawlna hmangin min khai khawm vek a ni.
Mite’n an sawi dan mai chauh ni lovin, Lapa ngeiin ‘Pathian Thianghlim’ a nihzia a inpuang \hin (Lev 11:44,45;21:8). Vantirhkohte pawhin a thianghlimzia chu an chawimawi thin (Isa 6:2,3; thup 4:8). Kawng tinrenga thianghlim niin ‘\ha famkim a ni’. Amah a thianghlim angin a mite pawh an thianghlim a, mi sual pawh a thisenin a sil thianghlim thin (Isaia 1:18) a, an ei leh in tur thlengin thil thianghlim a buatsaihsak a ni. Chuvangin, engkim mai hian Pathian kan an theih ve dan ber awm chhun chu ‘Thianghlimna hi a ni’. (Heb 12:14)
Thianghlima khat a nih vangin a bulah suala awm a rem lova, sual pawhin a huain a hlau a ni. Chuvangin, a bulah chuan sualin chanvo reng a nei lova, sual chu a sualzia tihlanin a awm \hin. Sual chu a hua a, thiam loh chantir a ni a, hrem lohin a awm lo vang. Sual vangin a thikthu pawh a chhia a, sual nen a chen dun chu a duh lo tawp a ni. “Pathian thikthu chhia,” tia a inpuan chhan pawh hi sual a huat vang a ni; engkim Setana a\anga chhuak reng reng hi sual a ni si a.”
Kawng leh lamah chuan hmangaihna, khawngaihna leh zahngaihna a khat a ni a, a rorelna thupui pawh a ni bawk. A khawngaihnain min chhandam a, a zahngaih-nain min ngaidam a, a hmangaihnain min enkawl thin. A hmangaihna chu nu hmangaihna aiin a thuk zawk a, pa hmangaihna aiin a sangin a sei zawk bawk.
A khawngaihna leh hma-ngaihna avangin chhuang takin, “Hei hi kan Lalpa chu a ni a, kan sual chung pawhin min tlana, min tithianghlim a, a khua leh tuiah min siam ta si a,” tiin kan sawi thei ta a nih hi. ‘Lalpa chu fakin awm rawh se’.

*A ziaktu: Lalrintluanga Tlau hi Aizawl South Circle Leader a ni mek a. Mizo Conference Pastor thawk mek zingah chuan a senior berte zinga mi a ni.