Zirlai-3 -2024 2nd Quarter

Zirlai 3                                                     April 13–19, 2024

thim zînga Êng lo Êng chhuÂk

Chângvawn: “Tichuan Isuan an hnênah, ‘Êng hi rei lo tê in zîngah a la awm rih e. Êng in neih chhûng hian lêng rawh u, thimin a nan loh nân che u; tû pawh thima lêng chuan a kalna chin a hre \hîn lo,’ a ti a,” (Johana 12:35).

Sabbath Chawhnû                         April 13

 Chhiar tûr: Sâm 119:105, 116, 130, 133, 160; Thufingte 16:25; 23:23; Johana 8:44; Tirhkohte 20:27–32; 2 Korin 4:3–6; 2 Thesalonika 2:7–12.

Bible-a lehkhabu hnuhnung ber, Thupuan-ah, Diabola chu ‘dragon leh rûlpui’ (Thupuan 12:9) anga târlan a ni a. Pathian mîte tihboral duhtu a nih avângin ani chu dragon a ni a, rûlpui a nihna chhan chu a dâwt verthei takte chu anmahni bum nâna a hman \hin vâng a ni. Kristâ thih hnû kumahte khân mî sâng tam takte chu Rome lalber rorêlna hnuaia an ‘pathiante’ chibai an bûk vê duh loh vânga nghaisak leh, sakeibaknei pûka paih te, hâlhlumna hmuna hâlte an ni a. Chuti chungin, hremna râwng tak an hmachhawn chungin, mi tam tak chu rinawm takin an awm zui zêl a, chanchin \hâ chu darh zui zêlin, kohhran pawh a \hang zêl bawk a.

     Chuvâng chuan, Setana pawhin a chêt dân a thlâk a. Bible thutak zirtîrna dawng mûmal mang sî lo vin ringlo mi tam tak chuan baptisma an chang a. Kohhran chhûnga kalsualna namên lo tak lo thlengin, Bible thutak leh ngaih dân tlânglâwn chu chawhpawlh a ni a. Kum zabi lîna leh ngâna hi inhnuhhniam hun niin, kohhran hotu lianten milem bemîte thil chîn leh Kristian zirtîrnate chu an chawhpawlh \hîn a ni.

     Chuti chungin, hun harsat ber lai pawhin, Pathianin A mîte chu a awmpui zêl a. Isua “kawng leh thutak leh nunna” chu hmûin, Thlarau Thianghlim thiltihtheihna zârah, nghet taka dingin, na taka nawr an nihna chu chhia leh \ha hriatna fîm takin an hmachhawn a. An chunga nawrna awm chu rit leh verther tak a ni chungin, Pathianin Bible-a A ruâhmanna A târ lan chungah chuan rinawmin, A Thûa thutakah chuan an ding nghet tlat a.

Sunday                                          April 14

Inremsiamna: Setana Fin Vervêkna

Khaikhin tûr: Johana 14:6 leh Johana 8:44. Hêng Bible châng pahnihahte hian Isuâ nungchang leh Setana nungchang danglamna eng nge târ lan ni le?

Ani chu thutak \obul a nih avângin Isuâ thu sawite kha a dik a. Engkim hria, hmangaihna leh finna khat Pathian thinlung a\angin thutak a lo chhuak a. Ani chu thutak zawng zawng nihna lungphûm chu a ni.

A lehlamah, Setana erawh chu dâwt hmang, dâwt pâ chu a ni thung. Ani chu dâwtthû te, bumna te, dik lo taka hriattîrna te leh Pathian mîte hruai bo tûra thutak kaihlek hmang a ni. Thutak kailek a, rinhlelhna siam a, Pathian sawi ngêi diâu lo taka phatna hmangin, Eden-ah khân Evi a bum a. Chuta Setana thil sawi chu, “in thi ngêi ngêi hauh lo vang,” tih niin, thei ei thû-a Pathian thil lo sawi tawh kalhna chiang tak a ni. Chutiang bawk chu Setanan kum zabi tam tak chhûng chu a hmang zui a. Ani chuan Pathian Thûa rinna nghah hi a ngainêp a, Pathian ruâhmanna târ lana awm chu a kalh a, Bible thû a kâilek bawk a, amâ tâna a hlâwkpuiawm dâwn phawt chuan Bible thû hi dik hlel deuhin a sawi chhuak bawk \hîn a ni.

Chhiar tûr: Thufingte 23:23; Johana 17:17; Johana 8:32. Pathian Thûa thutak chungchângah hêng Bible chângahte hian eng thil thuhmun nge i hmuh? An thuchah laipui chu eng nge ni?

 “Setana chuan Pathian lehkhabu hi a thiltihtheihna do nân leh, a bumnate hriat theih nân a \angkai dâwn êm êm a ni tih a hria. Isua pawhin Setana thlêmnate kha Pathian Lehkhabu thuin a dodâl a, a thlêmna apiangah, “Chutiangin ziak a ni,” tiin a hnial zê1 a. Thlêmtu thu chhâk chhuah apiang chu Pathian thû ngei hmangin a hniâl thla zêl a ni. Setanan mihringte chunga a thuneihna vawn reng a, chhuhsaktu pope thuneihna siam ngheh a duh chuan, mîten Pathian Lehkha thû an hriatna a dâlsak a ngai a ni.

“Pathian Lehkhabuin Pathian châwimâwi a, mihringte chu an awmna tûr hmun takah a dah dâwn avângin Bible thu thianghlim thup a, a khuahkhirh a \ûl a ni. Hetiang hian Roman kohhran chuan an ti ta rêng a. Kum za tam tak chhûng chu Bible sem darh an khap tlat a. Tû mâ chhiar an phal lo va, an ina kawl pawh phal a ni lo; puithiam leh bishop, thu dik pawisakna nei 1êm loten an thiltih dân rem zâwngin an hrilhfiah a. Tichuan khawvêl ram tina mîten pope chu lei chunga Pathian âiawh, kohhran leh sorkâr chunga thunei theia ngaih a lo ni ta a ni.”—Ellen G. White, Indona Ropui, p. 51.

Tûnlai huna Setanan Pathian Thû kaihlek tuma a beih dân kawngte sawi ho teh u.

Thawh|annî                                           April 15

Chinghne Kohamte

Chhiar tûr: Tirhkohte 20:27–32. Tlûksanna lo thleng tûr chungchângah, tirhkoh Paulan Efesi kohhran hruaitûte hnênah eng vaulâwkna thû bîkte nge a lo pêk?

Paula thurâwnin a tum chu thil lo thleng tûr a tâna kohhran buatsaih lâwk a ni. Hêng thu pahnihah hian a thil vei pahnih a târ lang a.

A thil engto pakhatna chu “in zîngah chinghne kohramte an lo la chhuak ang a, ran ruâlte chu an zuah lo vang” (Tirhkohte 20:29, NKJV) tih chu a ni. |awngkam dang chuan, ringtûten tihduhdahna tawrhhlelhawm tak an hmachhawn dâwn a, mahse chû chu kohhran chhûng a\angin a ni ang. Hê hrilh lâwkna hi kum zabi khatna leh hnihnaah a lo thleng a. Kristiante khân Rome pathiante hmâa kûn duh lohna hmanga lalber chibaibûk an hniâl a nih vaih chuan, nghaisak te, tântîr leh hâlhlumna hmuna hâl an tuâr \hîn a ni.

Tirhkoh thil engto dang leh chu, “In zînga mî ngêi pawh hi, zirtîrhote in hnêna pakâitîr tûrin, thu hran sawi in lo la awm ang,” (Tirhkohte 20:30) tih chu a ni. Kohhran chhûngah kalsualna a lo la thleng dâwn. Thurin dik lote chu chunglam thutak âia châwisân a la ni ang a. Ringlote thil tih \hinte chu a la dingchang bawk ang. Kum zabi lîna leh ngâna lai khân Kristian kohhranah inhnuhhniâmna/inremsiamna chu verther takin a lo lût a, ramthim rawngbâwlna lama hmasâwnna vânga pawm liam zêl pawh an ni maithei e. Mahse, a nghawrng râpthlâk tak chu Pathian Thûa thutakte pênsanna a ni sî a ni.

Chhiar tûr: 2 Thesalonika 2:7–12. Tlûksanna lo thleng tûr chungchâng engtin nge tirhkoh Paulan a sawi? Eng ang ziâte nge an lo thlîr tûr ni ang?

Paulan, “bawhchhiatna thurûk chuan a thawk \an tawh” tia a sawi hi a pawimawh a. Paula hun lai meuh pawhin Pathian thûa thutak pênsanna chu zâwi muângin a lo thleng \an tawh a, chû chu Pathian dân zawm pênsanna a ni. Hê kal pênna hi kum zabi lo thleng zêlah a hluâr tiâl tiâl dâwn a ni.

Thupêk pahnihna kalh zâwngin Kristian chibai bûknaah milimte hman \an a lo ni a. Ringlo mîte sâkhuanaah hun rei tak chhûng chu milim hi châwisân a lo ni tawh \hîn a. Ringlo mîte tâna Kristian sâkhua chu pawm nâawm zâwk a nih theih nân, ringlote pathiante chu mi-thianghlim an tihte hming an châwitîr ta zêl a. Ni pathian biakna nî ‘Sunday’ pawh chu, thawhlehna châwimâwia Kristian inkhâwmna nîah zâwi muângin an hmang a. Hê ni dik lo hi, Bible-in serh tûrin a sawi lo nâin, tûnlai hunah hian a dingchang chho zêl sî a ni.

Tûnlai kohhranah hian eng inremsiamna ang chî nge lo lût i hmuh theih? La pawimawh zâwk fo chu, eng inhnuhhniâmna ang chîte nge nangin i lo neih? Tûn hi thutak leh zirtîrna suâk chawm pawlh hun a ni em?

Thawhlehnî                                            April 16

Thû Hmanga Humhim

Khaikhin tûr: Johana 17:15–17 leh Tirhkohte 20:32. Setana bumnate laka inhumhimna chungchângah Isua leh tirhkoh Paulan eng hriatna ril nge min neihtîr?

Bible hi Pathian thiltum puân chhuahna dik lo thei lo chu a ni.  Mihringte chhandam nâna vân lam thil ruâhman a târ lang a. “Pathian lehkhathû zawng zawng hi Pathian thâwkkhuma pêk” a nih avângin “zirtîr kawngah te, thiam loh chantîr kawngah te, zilh kawngah te, felna zirtîr kawngah te a sâwt a ni,” (2 Tim. 3:16). Chû chu, “Lehkhathu zawng zawng” hi, a \hen chauh ni lo, inthlauhna nei zung pawh ni lo vin, Pathian thâwkkhum vek a ni. Bible pum pui hi Pathian Thû a nihna anga pawm tûr a ni. Chuti a nih loh chuan, bumna atân kawng a inhawng zâu hlê mai ang.

Bible hian indona ropui êngah Pathian hmangaihna chin nei lo chu chiang takin a puâng chhuak a. Chutih laiin Setana bumna târ langin, a vertherna thilte a hâi lang bawk a. Ramhuai chuan Pathian Thû a huâ a, chuvâng chuan mî hnehtheihna a neih chu tihchhiat tumin kum za tam tak chhûngin a tih theih apiang a lo ti tawh \hîn a ni.

Chû bâkah, Bible tel lote chuan chhandamna ruâhman chungchâng hi engtin nge kan hriat theih ang ni? Hriat lo nei tâ pawh ni ila, Isuâ pianna, nun, zirtîrna leh rawngbâwlna chungchâng eng zât nge kan hriat ang? Lehkhathu tel lo chuan Kristâ inhlanna thûkzia te, A thawhlehna ropuizia te, A dîlpuina thiltihtheihzia leh A lo kal lehna tûr ropui tûrzia kan hre thei dâwn em ni?

Hêng thutak pawimawh tak takte hi Pathian Thû-ah chuan târ lan, zirtîr leh sawi uâr a ni bawk a. Hei chiah hi thutak thianghlim zawng zawngte manthiamna tehfung awm chhun chu a ni tûr a ni.

Hetiang a nih avâng hian, nasa taka Bible ngainâa inchhâlte meuh pawhin, a thuneihna leh thâwkkhum a nihna vervêk taka rinhlelhna thû an sawi a, an ngaihnêpna ang chî rêng rêng chu îhê lovin kan dodâl nghâl tûr a ni. Vânduaithlâk takin, tûnlai ngaih dân, mi tam tak Pathian thu lâk dânah Pathian Thû a nihna âia khawvêl thil a nihna chu thupuia neihna hian a rawn luhchilh ta tlat mai. Chûng mîte chuan Bible hi Lalte, berâmpû te, sangha mantûte, puithiam te, hlaphuahtu te bâkah, Pathian leh thilsiam chungchâng an hriatthiam dân leh ngaih dân behchhana an theih ang tâwka \hâa an ziahte a ni a, chû chu an hunah, an hmunah leh thil hriatthiam dâna ziak an ni tiin an \awng a.

Tûnah hian a la ni em? Hei hi a dik a nih chuan, engah nge keini tûn kum zabi 21-naa chêngte hian khâng mîte ngaih dân chu kan engto tehchiam ang a, chatuan kan beiseina lungphûm chu kan han ngaihtuah lêm ang ni?

Chutiang chuan kan ti vê tûr a ni lo.

Chhiar tûr: Sâm 119:105, 116, 130, 133, 160. Chhandamna ruâhmana Pathian Thu pawimawhzia chungchâng hriatna eng nge Sâm-phuahtuin min pêk?

Nilâinî                                                 April 17

Lehkhathû Tel Lova Mihring Ngaihtuahna

Thlarau Thianghlimin kan rilru hmangin hnâ A thawk \hîn a. Mî tûten emaw, “Kristian kan nih angin kan thluâk hi biak in kawngkâah kan endik vê ngai lo,” an ti vêl mai mai a. Chuti chungin, mihring finna hmanga ngaihtuahna mai chuan Lehkhathûa chunglam thutakte hi a hmuchhuak thei lo. Thutah hi mihring ngaih dân thil mai a ni lo va, chunglam inpuan chhuahna a ni zâwk.

Chhiar tûr: Thufingte 16:25; Rorêltûte 21:25; Isaia 53:6. Setanan bumna a hman dân chungchâng eng nge an târ lan?

Setana bumnate zînga a hlawhtlinpui ber pakhat chu, Thlarau Thianghlim \anpuina tel lo, Pathian Thua finna tel lova mihring ngaihtuahna mai hi a ni a; hei hi Pathian thil tum hriat nân a tling tâwk lo. Keini ngaiha kawng dik ni âwma lang, hnam pum pui pawhin an pawmpui emaw pawh ni se, Pathian mithmuhah chuan dik lo hul huâl a ni thei a ni.

Kum tam vak lo liâm ta khân, ka nupui nên zân riahna tûra kan thlenna hotel kianga ramhnuaiah kêa lêng dûn tûrin thutlûkna kan siam a. A tlângpui thûin, kêa han vah vêlnaah pawh kawng chin leh hawi zâwng hi ka hre thei fû \hîn nâin, ram ngaw chhûnga eng emaw chen vah hnû chuan pan lam tûr chin chu ka bo ta tlat mai thung a. Nî lah chu a tla dâwn ruâi a ni tawh a, ka hlâuthâwng ta hlê mai. Vânneih thlâk takin ngâw fangtu mi dangte kan tawng hlauh a, anni chuan kawng min kawhhmuh a. Kan kalna tûr a\anga mêl ngâ vêl zeta hlâah kan lo awm niin, mahse kawngpui bul a lo ni hlauh a. An car chu a kiang lawka dintîr an nih avângin keini pawh chu kan hotel thlengin min phur ta a ni. Hâwn lehna tûr kawng chin hre lo va bo tawh hnûa hâwn lehna kawng hretu han tawn hlauh chuan danglamna nasa tak a thlen a ni.

Lei a\anga vân lam pana kan zin kawngah hian Pathianin min hlamchhiah mai lo va. In lam panna kawng Lehkhathu thianghlima mî chu, Thlarau Thianghlimin min kawhhmuh \hîn a. Thutak leh  dâwt thu, dik leh dik lo, sual leh \hâ—hêng thilte hi Pathian Thu êngah chauh lo chuan dik taka hriatthiam theih a ni lo. Pathian leh A Thû kalh chu thil dik lo a ni a, chû chu thil hlauhawm tak a ni; Pathian nêna inrem erawh chu thutak leh thil \hâ a ni. Pathian Thu hmanga thutak leh thianghlimna kan teh zêl hi a va pawimawh êm!

Engati nge mihring rilrû hi Thlarau Thianghlim tihvârna tel lo chuan chunglam thutak hmuchhuak thei lo a nih? Mihring ngaihtuahna leh chunglam thupuân inlaichînna hi sawi ho teh u. Engtin nge ngaihtuahna hian chunglam thupuân hrethiam tûra min \anpui \hin? Entîr nân, Daniela 2 en ta ila, Babulon hun a\anga hmalam hun thlenga khawvêl chanchin awm dân tûr hrilh lâwkna a ni. Engtin nge hetiang hrilh lâwkna thiltithei tak hian mihring ngaihtuahna a hîp viâu?

Ningânî                                         April 18

Rilru Inchuhna

Chhiar tûr: 2 Korin 4:3–6. Hei hi eng nge ni a awmzia, “hê khawvêl pathian hian ring lote rilru a tidel” (2 Korin 4:4, NKJV)? Engtin nge an mitte tihdel a nih? Engtin nge mitte tihvâr a nih \hin?

Greek \awnga ‘rilrû’ sawina hi noema a ni. A awmzia tak chu hriatthiamna emaw, rilru ngaihtuahna emaw a ni. The SDA Bible Commentary chuan hê châng hi hetiangin a sawi zâu va. “Krista leh Setana inkâra indona hi mihringte rilrûa indona a ni. (Rome 7:23, 25; 12:2; 2 Korin 3:14, 11:3; Filipi 2:5, 4:7, 8). Setana hnathawh ber chu mihringte rilru tihdel emaw, tihthim emaw a ni. Hei hi Pathian Thu zirna laka dâlna siamsak a, taksa leh nunna hman nasat lutukna vânga rilru thiltihtheihnate tihbuaina hmangin a thawk \hîn a; hê dam chhûng thil ngawt hmanga rilru ngaihtuahna tihkhah a, chapona leh mahni-inchâwisânna hmanga rilru hîpna neihsakna hmangin a ni.”—Volume 6, p. 854.

Bote lama hriatna tlâkchhamna hi hriatna an neih theih loh vâng a ni lo. An hriat duh loh vâng a ni. Mi tam tak chuan thutak hre tûra remchânna tin rêng an nei a, mahse, rin loh chu thlangin, Setanan an mit a tihdelsak \hîn. Setana lalram chu thimna lamram a ni.

The SDA Bible Commentary chuan heti hian a sawi zawm a, “Chanchin |hâ chiah hi Setana ruâhman hlauhawm leh bumna târ lan theihna awm chhun a ni a, hê thil hmang hian mîten thimna a\angin êng an hmu thei dâwn a ni.”—Vol. 6, p. 854.

Thuthlung Thar thuchah pawimawh chu Isuâ nun, thihna leh thawhlehna hi a ni. Isua chu chanchin \ha laipui niin, Lehkhathu laimû chu a ni. Lehkhathû zawng zawng hian Amâ chanchin an hriattîr \hîn (Johana 5:39).

Chhiar tûr: Johana 1:4, 5, 9, 14. Engtin nge hêng chângte hian Isuâ chungchâng an sawi? Johana 1:14 hi chhinchhiah bîk deuh ang che

Kum zabi hmasa lama Kristian kohhrana Thuthlung Thar ringtûte khân, Krista chu an thimnaa êng a nihna angin an intulût hmiah a. Anni chu A khawngaihnaa tlan, A thiltihtheihnaa siam danglam, A hmangaihnaa chawhphûr an ni. Kristâ chunga an rinawmnaa an insuih khâwmna chu thihna meuh pawhin a tichat thei lo. Chanchin |ha êng ropui a\angin Setana bumnate chu an hre thei a. Kristan A khawngaihna zâra huaisen taka A thutak dinpuitu a hmei a pâte A nei fo \hîn a. Khâng kum zabi tîr lamah khân, Kristâ hmangaihna, khawngaihna leh thutak êng chu thim zîngah a lo êng chhuak \hîn a ni.

Zirtâwpnî                                      April 19

Zir Zâuna: Englai pawhin thu dik huâtna leh dodâlna thlarau chuan Pathian hmêlmâte a han fuih huai châwk a; chuvângin Pathian zuitute chu

inring renga awmin an rinawmna an thlahthlam tûr a ni lo. Isuan a zirtîr hmasâte hnêna a sawi kha, khawvêl tâwp thlenga hman a \ûl ang: ‘In hnêna ka sawi hi mi zawng zawng hnêna sawi ka ni. Inring rengin awm rawh u.’ Marka 13:37.”—Ellen G. White, Indona Ropui, pp. 56, 57.

Khawvêl hmun tam tak, a bîkin mîten zalên taka Bible an neih theihna hmunah chuan, mî hnehtheihna a neih chu tikiam tûrin Setanan hmanraw dang a hmang \hîn a. Chutiang zînga a \angkaipui takte zînga pakhat chu tûn lai thiamna chi hrang hrangte emaw, Bible mi thiam nihna emaw niin, eng emaw châng chuan chu chu pawm a nih chuan, Pathian Thûa innghahna a ngainêp sî \hîn a ni.

Entîr nân, Daniela bû kha Kristâ hun hmâ kum 500 chuâng maha mî ni mah se, Bible mithiam tam tak chuan b.c kum zabi hnihna laihâwl vêl ni tûrah an ngai lui tlat thung a. Anni chuan chutih lai hun vêla ziah ni tûrin an sawi bawk a; chuti a nih loh chuan zâwlnei hian hmalam hun a sawi dik dâwn tlat a, chû chu ni theiin an ngai meuh sî lo.

Chutichuan, anni chuan Daniela hi a hun târ lana ziah ni lo vin, a hnû kum za eng emawtia ziah niâwmin an sawi a. Vânduâi thlâk takin, Bible chungchânga hê dâwtthû hi tûn lai mi thiam tam tak chuan min chirh theh nân an hmang a. Chû chauh ni lo vin, mi tam tak chuan hê thil dik lo hi an pawm a, a chhan ber pawh mi thiamte zirtîrna a nih vâng a ni. Paula erawh chuan, “Thil zawng zawngte fiah ula, a \hâ chu pawm tlat ang che u,” (1 Thes. 5:21, NKJV) tiin vaulâwkna thû min hrilh a ni. 

Sawi Ho Tûr:

ŒThawhlehni zirlaia thu lâk chhâwn kha ngaihtuah la, hei hi chîk takin ngaihtuah zui ang che: Bible thuneihna verther taka ngainêp tûra Setana hmanraw hman chu engte nge ni \hîn?

Pathian Thû dik lo taka hrilh fiahna laka kan himna tûr chu engte nge ni?

ŽSual leh \ha kâra indona ropuia Pathian nungchang dik lo taka târ lang leh, hmangaihna nei lo, rorêltu nunrâwng anga lantîr tûrin Setanan a bei \hîn. Engtin nge chutianga tih a tum \hin a, Pathianin a dâwt sawi A chhân lêtna chu eng nge ni?

Tirhkoh Peteran “hrilh lâwkna hi mahnîa hrilh fiah tûr a ni lo” (2 Pet. 1:20) a ti a. Engtin nge mahnî duh dân ang anga Bible thu awmzia kan kâi lek mai mai lo tih kan chiân theih ang? Engati nge kan ngaih mai âia chû chu a awl zâwk a, engtin nge chutianga tihna lakah kan invên him theih ang?