Zirlai-5 -2024 2nd Quarter

Zirlai 5                                         April 27–May 3, 2024

Harsatna Kâra Rinna

Chângvawn: “I chunga thil ka tihsual loh nân, I thû chu ka thinlungah ka khâwl khâwm a(Sâm 119:11).

Sabbath Chawhnû                         April 27

 Chhiar tûr: Sâm 119:162; Johana 16:13–15; Rome 3:23, 24; 6:15–18; Efesi 2:8, 9; 2 Petera 1:20, 21.

Protestan Siam\hatûte khân keini kum zabi 21-na huna mîte thil mamawh êm êm an nei a, chû chu an nuna tum bulfûk tak an nei kha a ni. American rilru lam zirtu mi lâr tak, Philip Cushman chuan a lehkhabu, The Empty Self tih bûah tum bulfûk nei lo va nungte chungchâng a sawi a. Chûng mîte rinna chu a pâwnlâng êm êm a. Thil engkim mai hian pawimawhna tak tak an nei lo va, thih chhan tlâk pawh an nei hek lo va, chutiangin dam chhan êm êm pawh an nei chuâng lo.

Chutih laiin, khâng Siam\hatna huna a hmei a pa leh naupang chen khân, an danglam hlawm hlê mai thung a. Dam chhan eng emaw tak an nei \heuh mai a. An rinna pawh a pawimawh a, rinawmna kawngah pawh an inhnûkhniâm duh vê ngai lo. An thurin laipuite pawh chu anmahni pêng khat a ni ber mai. Chûng thurinte phatna chu an nihna phatsanna a ni. Thihna an hmachhawn lai meuh pawhin an thlâ a muâng siah mai a ni.

Tûn kâr zirlaiah hian, Siam\hatna a\anga entîrnate la chhuakin, Bible zirtîrna hmanga nun thlâk danglamna neih hi dam chhan dik, nun awmzenei neihna a ni tih kan zir dâwn a ni.

Hêng chatuan thutakte manthiamna hian sual leh \ha kâra indona ropui tâwp dâwna inbeihna namên lo tak atân min buatsaih lâwk dâwn a. Siam\hatuten indona an lo hmachhawn tawh kha a la tâwp lo va, an hmabâk kalsan tâka chuâng tûra kohte kan ni. Keini hian chona kan hmachhawnna apiangah Pathian ropui chu kan hmuchhuak zêlin, khawvêlin a pêk theih loh dam chhan tlâk leh tum bulfûk chu kan neihphah dâwn a ni.

Sunday                                          April 28

Pathian Thû Chauh

Chhiar tûr: Sâm 119:103, 104, 147, 162. Davidan Pathian Thû a ngaih dân kha eng nge ni? Engtin nge hei hian Siam\hatûteah nghawng a neih a, engtin nge kan tûnlai nunah hû a neih?

Bible hi Siam\hatûte rinna lungphûm leh an zirtîrna thupui ber a ni.  Anni khân thâwkkhum thû, “Pathian thu nung reng leh awm reng,” (1 Pet. 1:23) chu an keng a ni tih an hrethiam a. Thu tin kha an ngaihlu êm êm a. A phêk tinte an chhiarin, chuta thutiâmte chu an ring a, an rinna lo chakin huaisenna an nei thar \hîn.

“Pathian thûa thutiam zawng zawngte hi chutiang vek chu a ni. An hnêna A sawi kha mi mal hnêna hriat theih tûra A sawite vek a ni. Hêng thutiam a\angte hian A khawngaihna leh thiltihtheihna chu Kristan min pê a; “Hnam tin tihdamna” (Thupuan 22:2) tûr thing hnahte chu an ni. Lo pawma hman nghâl zêl a nih hian, nungchang ngêlnghet tak te, thathona leh \han lenna te an ni \hîn. Chutiang rênga tihdamna tûr thiltihtheihna ngah chu thil dang rêng rêng a awm lo va, mihring tâna chakna siamtu—rinna leh huaisenna pe thei thil dang eng mah a awm bawk hek lo.”—Ellen G. White, Tihdam Rawngbâwlna (2014), p. 106.

Pathian Thû chuan kan lungngaihna chunga lâwmna êntîrin, kan zâmnaah beiseina min neihtîr a, kan thimnaah êng a êntîr a. Kan ngaihtuahna a buâi laiin kalna lam tûr min kawhhmuh a, hrilhhai laiin chiânna, chak loh laia chakna, mâwlna hmunah finna min neihtîr \hîn. Pathian Thû chîk taka kan ngaihtuahin, rinnain a thutiâmte kan rinchhan a. Nunna petu Pathian thiltihtheihna chuan kan taksa, rilrû, sûkthlêk leh thlarau chenin chakna thar min neihtîr \hîn.

Siam\hatûten an rilrûah Pathian Thû an thun khat a. Thû chu nunpuiin, mi tam takin Thû chu an thihpui a. Kristian fîmkhur lo, ti vê mai mai leh pâwnlâng taka inhlanna nun nei an ni lo. Pathian Thu thiltihtheihna tel lo chuan anmahni dodâl tûra sual sipai ruâl lo thawkte an chelh dâwn lo tih an inhre \hîn.

Mi nâwlpuiten an chhiar a, an hriatthiam theih nân tiin, John Wycliffe-a khân Bible hi Sâp\awnga lehlin a vei hlê a. Chû chu dân phal loh a nih avângin, a rinna avânga a chungchâng rêlsak, kalsual anga thiam loh chantîr leh tihhlum tûr a ni ta a ni. A chungchâng rêlnaa Wycliffe-an ngenna khûn tak a siam chu hei hi a ni: “ ‘In do hi tunge nia in rin? Putar thi mai tûr mâw? Ni lo! Thutak in do a ni. Thutak, in âia chak zâwk in do va, thutakin a hneh ang che u,’ a ti a.”—Wylie, book 2, chapter 13, quoted in Ellen G. White, Indona Ropui, p. 90. Wycliff-a thi tûrin a thu sawi chu lo thleng famkimin, Hun Laitâ chhûnga thimna chu Pathian thutak êng chuan a hnawt bo ta a ni.

Engtiang kawngtein nge hun harsâahte hian Bible chu i tân thlamuânna a lo nih?

Thawh|annî                                  April 29

Pathian Thû Hlânchhâwngin

Chhiar tûr: 2 Korin 4:1–6; 2 Korin 2:14. Pathian Thûa thutak a puân chhuahna kawnga chona lian takte a hmachhawn chungin, engtin nge hêng thûte hian Paula tân thlamuânna a lo ni tih min hrilh?

Tirhkoh Paulan chanchin \ha puân darhna hnâ a thawh laiin, harsatna namên lo tak a tâwk \hîn a; chuti chungin, Pathian Thûin hnehna a la chang ngê ngê dâwn tih rinngamna neiin, “Thutak \an tûr lo chuan thutak do tûrin eng mah kan ti thei lo,” (2 Korin 13:8) tiin a sawi.

Siam\hatûte pawhin chutiang harsatna chu an tâwk a; chuti chungin, rinna zârah Pathian Thû angin rinawm takin an awm a. William Tyndale-a pawhin harsatna nasa tak chîm buâi kârah, entawn tlâk huaisenna a lantîr a. Ani thil vei leh duh ber chu Sâp\awnga dik leh chhiar tlâk Bible lehlin a ni. |awng bul zâwk a\anga Bible lehlin a tum ruh tlat a, a hmâ kum 200 vêla Wycliffe-a lehlina thil dik lo \henkhat pawh a tidik nuâl bawk a. Kâr lohah Tyndale-a pawh man leh a chungthû rêl a ni a.

A Bible lehlin Germany rama Worms khua chhut tam tak chu man leh vântlâng hmâa hâlral a ni. Kum a.d. 1536 khân a chungchâng chu Belgium hmuna rêl a ni a. ‘Kalsual’ tia thiam loh chantîr niin, hâl hlum tûra rêl a ni ta. Amah tihlumtû tûrte chuan hâl hlumna tûr hmuna phuâr betin, a taksa chu an hâl a. A thih dâwna a thu sawi chu \hahnemngaihna âw ring tak niin, hetiang hian chhinchhiah a ni: “Lalpa, England Lalber mit hi tihmensak ang che,” tiin. Pathianin mak takin Tyndale-a \awng\aina chu A chhânsak ta a ni.

A thih a\anga kum li chhûngin, Bible Sâp\awnga lehlin chu \um lî chhut nawn a ni a. Kum 1611 khân, King James Version Bible chu chhut a ni a, a tlângpuiin Tyndale-a kutchhuak behchhan a ni ber. Mi thiam 54-te khân Tyndale-an Sâp\awnga a lehlin hmasak an la chhâwng nasa hlê a ni.

|henkhat sawi dân chuan kum 1611-a King Jame Bible-a Thuthlung Hlui lama thu chuâng zâ zêla 76 chu Tyndale-a lehlin a\anga lâk chhâwn a ni a; Thuthlung Thar lamah phei chuan zâa 83 vêl lai a ni. Kum 2011-a King James Version Bible kum 400-na lawmnaah khân, Bible hi tlûklehdingâwn lî chhut a ni tawh tih târ lan a ni. |awng hrang 2,454-a lehlin niin, khawvêl puma mî maktaduai têlten a hlâwkna an têl tawh a ni. William Tyndale-a inpêkna chu a manhlâ hlê mai.

Chona namên lo leh, boruâkin zir lo hlê angin lang pawh ni se, Tyndale-a leh a Bible-ringtu thawhpuite khân Pathianin A ruâhman ang zêlin a thawk zui zêl a ni tih an ring tlat a. Tyndale-a nun khân chatuan a tân danglamna a thlen ta a ni.

Chhiar tûr: Daniela 12:3; Thupuan 14:13. Engtin nge hêng chângte hi Tyndale-a nunah thiltihtheihna awmzenei tak a lo nih? Tûnah nangmâ  nun leh mi danga hû i neih dân kha ngaihtuah la. Chatuan atâna mi danga a \ha zâwnga hû i neih theih nâna remchânna la tûrin engtin nge a fuih phûr che?

Thawhlehnî                                   April 30

Thlarau Tihvârna Chang

Ni khat chu University lehkhabu dah khâwmna hmuna a zir laiin, Martin Luther-an a nun her danglam hlauhtu thil a tawng a. Latin Bible copy a hmuchhuak hlauh mai a. Tûnhma lamin chutiang lehkhabu chu a awm tih pawh a lo la hre ngai lo. Phûr takin a bung leh châng hrang hrangte chu a chhiar ta zêl a. Pathian Thu thiltihtheihzia leh chiânzia chu mak a ti zâwk a. A phêk hrang hrangte a’n kêu zêl chuan, Thlarau Thianghlimin a rilrû A tih-ênsak a. Thurochhiah hmanga thutak chhilh bova awm, Thu Thianghlim phêkte a kêu zêl lai chuan, Thlarau Thianghlim kaihhruai nih inhriatna a nei a. Bible a tawn vawi khatna chungchâng a ziah dân chu, “Pathianin hei ang lehkhabu hi min han pe ve se ka va ti êm!!” tih a ni.

Bible thu hrilh fiah dân tûr chungchângah, a hnuaia Bible chângte a\ang hian eng zirtîrna thupui nge kan lâk chhuak theih ang?

Johana 14:25, 26__________________________

Johana 16:13–15__________________________

2 Petera 1:20, 21____________________________

Hêng chângtea thiltithei tak mai chu, Bible kan chhiar châng hian Bible ziaktûte thâwkkhumtu Thlarau Thianghlim vêk khân min kaihruai vê \hîn tih hi a ni. Ani chu chunglam thutak hrilhfiahtu thianghlim a ni. Vânduai thlâk takin, tûnlai huna Kristiana inchhâl tam takten Bible thiltihtheihzia sawi nêpin, mihring lam an châwisâng a. Tûnah kan laka Setanan Bible a khârkhip theih tâk lohah hian, a dawta thil \ha ber (nia a hriat) chu a ti zui a; chû chu a chungchuânna mawlh hi a ni, lehkha thu \ha satliah emaw, mipuite thunun nâna sâkhaw hmanruâ ang leka a chhuah ta mai chu a ni.

Siam\hatûte khân puithiam te, sâkhaw hruaitu lian leh pope emawte ni lo vin, Thlarau Thianghlim zâwk chu Bible thu hrilhfiahtu tûr a ni tih chiang takin an hrethiam a ni.

Scottish Siam\hatu, John Knox-a leh Scots Lalnû, Mary nêna an inbiakna thu ngaihnawm tak chu hei hi a ni. “Lalnu Mary chuan, ‘Pathian thû chu nangin kawng khatin i hrilhfiah a, annin (Roman Catholic zirtîrtuten) thil dangin an hrilhfiah a, tu zâwk nge ka rin ang a, tu nge thu titlû ang?” a ti a. John Knox-a chuan tihian a chhâng a, “Pathian i ring ang, A Thû-ahte hian fiah takin thû a sawi a, hemi thu bâka thu sawitu chu, tu vê vê mah ring suh. Pathian thû hi amahin a chiang tâwk a, hmun pakhatah chiang tâwk lo angin lo lang mah se, Amah leh Amaha inkalh ngai lo. Thlarau Thianghlim chuan hmun dangah chiang zâwkin a hrilhfiah leh a; tichuan rinhlelhna rêng rêng a awm reng thei lo, mahse luhlul taka awm rengte chuan chu hriatna chu an dawng lo vang,” tiin.—David Laing, The Collected Works of John Knox, vol. 2, pp. 281, 284, quoted in Ellen G. White, Indona Ropui, p. 252.

Nilâinî                                           May 1

Krista Chauh . . . Khawngaihna Chiah

Chhiar tûr: Efesi 2:8, 9; Rome 3:23, 24; 5:8–10; 6:23. Hêng chângte hian chhandamna ruâhman chungchâng eng nge an zirtîr?

Pathianin chhandamna hi thilthlâwnpêk angin a pê a. Kalvari kraws chunga A thihna zârah, Kristan a thlâwna min hlui chu rinnaa pawm tûrin A Thlarau Thianghlimin min hruai a. Pathian Fapa thianghlim, Isuan kan sualte tlan nân Amâ nun \hafamkim chu a hlân a ni.

Pathian rorêlna chuan duhthusâm ang thlapa thuâwihna a ngiât a. Kristâ nun \hafamkim kha kan nun \hafamkim lo âiah a ding a. Pathian dân kan bawhchhiat ngêi chuan chatuana thi tûrin thiam loh min chantîr a. Bible thû hi a chiang. Duhthlanna dik lo kan siam avângin kan tâna Pathian duhthusâm nun chu kan tling zo ta lo. Kan sual ta sî a. Mahnî ngawt chuan mi dik leh fel, Pathian thianghlimnain a ngiat ang chu kan nei thei lo. Chutiang a nih avâng chuan chatuana thih phû kan ni.

Mahse, chanchin lâwmawm a awm hlauh mai. Tirhkoh Paulan heti hian min hrilh: “Sual man chu thihna a ni sî a, Pathian thilthlâwnpêk erawh chu kan Lalpa Krista Isuâ zârah chuan chatuan nunna a ni,” (Rome 6:23) tiin. Phû loh thilthlâwnpêk a ni; thiltiha hlawh tûr ni dâwn se, kan hlawh chhuak thei lo vang; chanchin \hâa lo êng chhuak thutak pakhat chu, chhandamna kan hlawh chhuak thei lo tih hi a ni.

Martin Luther-a leh Protestant Siam\hatuten ‘Krista leh Krista chauh chu chhandamna hnâr a ni’ tih an hmuchhuak a. Chuta chin chu Lutheran Kristâ khawngaihnaa chhandamna thuchah chu a tlângâupui a. A thuchah nunna thlen thei thinlung taka a puân chu ngaithla tûrin mipui an lo pung khâwm a. A thûte chu thlalêr hmun ro taka tui vâwt in khawlh khawlh ang mai a ni. Hûn Laitâ vêl kohhran leh thurochhiah khân mipuite chu hrêngah a lo tântîr reng tawh a, thlarau nunna thlen sî lo vin a lo khârkhip reng \hîn a ni. Lutheran Bible thuchah a puân chuan an thinlung a khawih a, an nunte chu a a lo danglam ta a ni.

Lutheran Thuthlung Thar a chhiarin, Pathian \hat êm êmzia hriatna a lo nei a. Mî zawng zawng chhandam vek A duhzia chu mak a ti a. Khatih hun laia kohhran hruaitûten chhandamna an zirtîr dân lâr tak chu, Pathian thil tih \henkhat leh, mihring thiltih \henkhat zâra chhandamna a ni. Luthera erawh chuan kraws chunga Kristâ thihna kha mihring zawng zawng chhandam nân a tling tâwk tih a hmuchhuak ta a ni.

Krista’n a phû chu kan chan theih nân, kan phû ang ngeia kan chunga tla tûr chu A chungah a tla ta zâwk a. Keinin kan neih vê rêng rêng loh A felnaa thiam chantîr kan nih theih nân, A neih vê miah loh kan sualna avângin thiam loh chantîr a ni. A nunna kan \âwmpui theih nân, kan tuâr tûr rêng thihna chu Anin a tuâr ta hlauh zâwk a.”—Ellen G. White, Chatuan Nghahfâk, p. 19.

Keimahni tih vê ni hauh lo hmanga thiamchantîr kan nihna chu, chanchin \hâ thuziak thiltithei leh mak a va ni tehlul êm! Thutiâm lâwmawm a ni!

Chhandamna chu Kristaa Pathian thiltih a nih sî chuan, Kristian nunah kan thil \ha tihte hian eng pawimawhna nge a neih? Kan beiseina lungphûma hmang lo chungin, engtin nge thil \ha tih pawimawhna chu a taka kan nunpui theih ang?

 
Ningânî                                         May 2

Thuâwihna: Rinna Rah Chu

Chhiar tûr: Rome 3:27–31; 6:15–18; 8:1, 2. Kristâ felna zâr chiaha chhandamna chungchâng eng nge hêng chângte hian min zirtîr?

Luthera hun laiin, Kristian kohhran chu thli tharin a rawn chhêm a. Mi sâng tam takte chuan an nun kawng sualte hawisanin, Isuâ hnên lam an thlîr a. Hêng mîte hian mahnî an inthlîrin beidawnna tûr hlîr an hmû a. Tûnlai huna ringtûte pawh hian chutiang nuntawng tho chu an nei a ni lo’m ni? Chuvângin keini pawhin Isuâ hnên lam kan thlîr tûr a ni.

Pathian khawngaihnain min thlâk danglam \hîn a. |um khat chu John Wesley-an London-a Moravian hote inkhâwmna a chhim vê a. Lutheran Rome thuhmahruai a ziah an chhiar a hriat chuan mak a ti ngêi mai.  A nuna a vawi khat nân chanchin \hâ a lo manthiam \an vê ta a ni. Thil eng emaw hian chhûng lamah a nawr a, amâ tâna A nunna hlântu Kristâ hnên lama mak taka hîpna niin a hria. Heti hian a âu chhuak a, “Chhandam nân Krista, Krista chauh chu rinchhanah ka nei ta niin ka inhria: kei, keimâ sualnate min lâk bosakin, sual leh thihna dân a\angin min chhandam ta tih chianna ka lo nei ta.”—John Whitehead, The Life of the Thupuan John Wesley, M.A. (London: Stephen Couchman, 1793), p. 331.

Chhiar tûr: 1 Petera 2:2; 2 Petera 3:18; Kolosa 1:10; Efesi 4:18–24. Hêng chângte hian Kristian nuna thutak pawimawh chungchâng engte nge an târ lan?

Thutak hmuh chhuah belh zêl tumin Siam\hatûte khân kawngkal nei takin Thû chu an zir a. An dinhmun ngâi, sâkhaw nuntawng khawng leh hmasâwnna awm mang loah chuan an lungâwi mai lo va; Krista hriatna \ha zâwk neih an châk hliah hliah a ni. Hun Laitâ chhûnga Bible ringtu Kristian tam takte khân an inpêkna avângin a man to uchuak tak an pe \hîn a. Nghaisak te, tântîr te, hnawhchhuah leh tihhlum te an tuâr a. An thil neihte chhuhsakin, an inte hâlsak, an ram te chhuhsakin, an chhûngte nghaisak an ni bawk a. An in a\angtea hnawh chhuah an nih hian “khua lungphûmte nei mi, Pathian rêlbâwl leh siam chu” (Heb. 11:10) an zawng a lo ni. Nghaisak an nih chângin, anmahni nghaisatûte chu mal an sâwmsak a, tân in khawhar leh thima an tântîr an nihin, Pathianin A tiâmsak hmalam hun êng chu an thlîr a. An taksâte chu tân ina khung ni mah se, Kristaa zalên, A Thûa thutak hmanga chhuah zalên, A lo kal leh thuâina tûr beiseinaa zalên an ni.

Mahni i inenin, chhandam nih beiseina eng nge i neih?

Zirtâwpnî                                      May 3

Zir Zâuna: Pathian rawngbâwltu rinawmte chu amala thlahthlamin an awm ngai lo. Khawvêl mi lian leh vân hmuna thlarau sual \angrualin

anmahni an beih lai chuan Pathianin a mîte a hawisan lo. Hmu thei chu ni se, hmân laia zâwlneite A awmpui angin, Pathian awmpuina chu an hmu ngei ang. Elisha leh a chhiahhlawh chu sipaiin an hual a, an tlân chhuahnate an dang chat vek a, a chhiahhlawh chuan a hlâu ta a. Zâwlnei chuan a chhiahhlawh mit tihmensak tûrin Pathian a ngên a (2 Lalte 6:17). Anmahni hum tûra mei tawlailîr leh sakawr leh vân sipai rual tlâng khata ding an lo awm a. Kohhran Siam\hatna hnathawhah pawh hian vântirhkohten hnathawktute chu an vêng a ni.”—Ellen G. White, Indona Ropui, pp. 208, 209.

“Kohhran Siam\hatna tihchhiat tuma, hmêlma chak tak tak an inzawm khâwm a, khandaih sâng tam tak, a pâi a\anga phâwi peih renga a awm lai chuan, Luther-a’n, ‘Setanan a thinur a chhuah leh ta. Pathian hre lo pope \huihruaiten kohhran dik an phiâr a, indo hlauhthâwnawmin kan awm ta. Mipuite chu rinna nên Lalpâ hmâa \awng\aia vir chhên tûrin fuih ula, tichuan Pathian Thlarau chuan a hneh ang a, remna siam lo thei lo tûrin a siam ang. Kan mamawh ber leh kan thawhrimna ber tûr chu \awng\ai a ni. Mi tinin hre rawh se, Setana thinurna leh khandaih chu kan chungah a tla \êp a ni, chuvângin \awng\ai rawh se,’ a ti a.”—D’Aubigné, book 10, chapter 14, quoted in Ellen G. White, Indona Ropui, p. 209.

Lutheran a hmuh chhuah thar, rinnaa thiamchantîrna thutak ropui chu chanchin \ha lungphûm, chhandam nih kan beiseina innghahna a ni. A fakna hlâ, “Kan Pathian Kulpui Nghet A ni,” tih hian chanchin \hâ chu a sawi fiah \ha hlê a: “Kan chakna ringin \ang ila, kan theih tâwp pawh a thlâwn ang; Mahse kan zâm lo |anpuitu, Pathian mi ruât kan neih hi. Tu nge ni in zâwt mâw? Krista Isua ngêi kha, Sipai hote Lalpa, kumkhuaa pângngai kha, Amân dovin a hneh dâwn!”—Adventist Hla Bû, 3rd Reprint, (2029), No. 296.  

Sawi Ho Tûr:

ŒEngtin nge khawngaihna leh dân, rinna leh thiltihte inkâr inchawih tâwka kan sawi fiah theih ang?

Engvângin nge ‘dân zawma chhandam nih beiseina’ lama rilru tlûktîr hi a awl viâu? ‘Dân zawma chhandam’ chungchâng hi engtin nge i hrilh fiah ang? Engati nge kan Kristian rinna nên a inkalh?

ŽDik taka ‘khawngaihnaa chhandam’ chungchâng thû manthiam lohnaah hian thil hlauhawm a awm em? Chû thil hriat thiam lohna chuan eng lamah nge min hruai theih?Mi \henkhatten ‘khawngaihna tlâwm’ tih hi eng sawi nân nge an hman? Khawngaihna hi a tlâwm ngai em?