Zirlai-8 -2024 2nd Quarter

Zirlai 8                                              May 18–24, 2024

biak bûk a|anga Êng Lo Êng chhuâk

Chângvawn: “Tichuan, kan thusawite zîngah hian a pawimawh ber chu hei hi a ni: ‘Chutiang Puithiam Lalber, vânahte khian Ropuibera lal\hutphah ding lama han \hûa Hmun Thianghlim leh biak bûk tak tak, mihring sak ni lo, Lalpâ sak zâwka rawngbâwltu chu kan nei’ tih hi,” (Hebrai 8:1, 2).

Sabbath Chawhnû                         May 18

 Chhiar tûr: Exodus 25:8, 9, 40; Leviticus 23:26–32; 16:21, 29–34; Daniela 7:9, 10; Matthaia 25:1–13; Hebrai 8:1–6; 9:23–28; Thupuan 11:19.

Kum 1844 October 22 beidawnna thlen hnû lawk khân, Miller-a pâwlte zînga \henkhat chuan \awng\ai leh Bible zirna an neih hnûin, an tihsualna lai chu an hre chhuak ta hlauh mai a. Ni 2,300 hrilh lâwkna khân, mi nâwlpuite hriatthiam dân anga Isuâ lo kal lehna thû a sawi lo va, vân biak bûka Kristâ hnathawh, Hebrai bûin chiang taka târ lan chu a sawi zâwk a ni.

Vân biak bûk tihthianghlimna chu, Leviticus-a zirtîr anga lei biak bûk tihthianghlim lo thlenna a ni. Hê thutak hi chiang zâwka manthiam tûr chuan, a zûlpui deuh Daniela 7 leh 8-a mî en ang che:

Daniela7                             Daniela 8

Babylon                                 ——

Media-Persia                         Media-Persia

Greece                                   Greece

Rome                                     Rome

Vâna rorêlna                          Biak bûk tlen fai

Hêng thil inzûlte hian biak bûk tihthianghlim dân phung dik tak min entîr a; chû chu Isuâ lo kal hmâa rorêlna, en lâwk rorêlna chu a ni. Tûn kâr zirlaiah hian vân biak bûka Kristâ rawngbâwlna Bible thutak pawimawh chu kan luh chilh dâwn a ni.

Sunday                                          May 19

Vân Biak Bûk Chu

Chhiar tûr: Exodus 25:8, 9, 40; Hebrai 8:1–6. Hêng chângahte hian eng biak bûk pahnih chungchâng nge a târ lan?

Kum 1844 thla eng emawti chhûng chu Adventist ringtu hmasâten chîk zâwka Bible zir zuiin, Bible-ah hian biak bûk pahnih—Mosian a sak leh a ropui zâwk vâna mî chu—a awm tih an hrethiam ta a. Bible-ah hian ‘biak bûk’ tih hi Mosiâ sak, ‘hmun thianghlim’ sawina a ni phawt a, chutah a tak tak zâwk ‘vâna mî’ chu a ni leh a, chumi anpui/entawn chuan lei biak bûk kha sak a ni.

Kristâ thih khân, hlimthla rawngbâwlna chuan a pawimawhna a hloh ta a. ‘Hmun thianghlim tak tak,” vâna mî chu thuthlung thar biak bûk chu a ni. Daniela 8:14 hrilh lâwkna chu a lo thlen famkim tâk avângin, heta biak bûk a sawi pawh chu thluthlung thar biak bûk chu a ni ngêi tûr a ni.

“Kum 1844-a ni 2,300 tâwpnaah khân, kum zabi tam tak chhûng chu leiah hian biak bûk a lo awm tawh lo va. Chuvângin hrilh lâwknaa, ‘Ni 2,300 thlengin, chutah chuan biak bûk (Hmun Thianghlim) chu thenfai a ni ang,” tih chuan chiang takin vân biak bûk chu a kâwk a ni.”—Ellen G. White, Indona Ropui, p. 417.

Thlalêra biak bûk sak kha vâna biak bûk entawna sak a ni a. Lei biak bûka rawngbâwlna khân Pathian chhandamna ruâhman chu a lo entîr lâwk a. Inthâwina thil hlan tin khân Kalvari kraws chunga Isuâ inhlanna (Johana 1:29)a lo entîr \heuh bawk a. Kristâ inhlanna zârah, sual thiam loh chantîrna lakah kan lo zalên ta a. Ngaihdamna chu kan ta puâl a ni. Kan sualte kan puân chuan, kan tâna Isuâ inhlanna zârah kan bawhchhiatna chu a bo ta a ni (1 Johana 1:9). Isua kha kan tâna thî Berâmno chu a ni a, kan tâna nung Puithiam chu a ni tho bawk.

Hebrai 7:25 hian: “Chutichuan, amaha Pathian hnêna lo kalte chu a tâwpkhâwk thlengin a chhandam thei bawk a ni, anmahni \awng\aisak tûrin chatuana a nun reng avângin” (NKJV) tiin a sawi a. Ani chuan sual bawhchhiatna la bovin, sual thiltihtheihna lakah min chhanchhuak ta a ni (Rome 8:1–4; 2 Korin 5:21). Vân biak bûka Isuâ rawngbâwlna hi keimahnî tân a ni a. A mi dîlsakna zârah, kan nun suâl hrênga tântîrna chu a lo tâwp ta a. Kan sual nihnaina min phuârna pawh chu a chat ta bawk a. Krista-ah chuan sual thiam loh chantîrna leh sual thununna laka zalên kan ni. Rinnaa Krista kan chelh chhûng chuan, chhandam nih rinngamna chu kan nei a ni.

Isuan vânah rawng bâwlsak chein, nangmâ tân dîlsakna hnâ a thawk mêk tih hriatna hian i tân eng awmzia nge a neih? Engati nge i tân Sawipuitu chu i mamawh? Engati nge hê thutak hi chanchin lâwmawm a nih?

Thawh|annî                                  May 20

Hmun Thianghlim Berah

Chhiar tûr: Leviticus 16:21, 29–34; 23:26–32; Hebrai 9:23–28. Engati nge hmânlai Israelte hunah Inremna Nî kha a pawimawh viâu?

Puithiamte khân kum tluânin, nî tin rawng an bâwl \hîn a; Inremna Nî, Hebraiten Yom Kippur an tihah chuan Israelte mit zawng zawngin biak bûk lam a hawi \heuh \hîn a. Leviticus 16 leh 23 hian chiang takin Inremna Ni hman dân min hrilh a. Eizawnna hna pângngai chu chawlhsan vek a ni a. Mi tinin châw an nghei \hîn. Puithiam Lalberin an tâna Pathian chênchilhna hmun, Hmun Thianghlim Ber a luh laiin, mipuiten an thinlungte an lo inenfiah a. Inngaihtlâwmna leh thinlung taka sual puânna nên Pathian an zawng \hîn a ni.

Tû pawh, Inremna Nîa rilrûte ‘tihrehawm’ vê lo chu ‘tui thlâr’ niin, mi thlante zînga awm vê thei an ni ta lo (Lev. 23:27, 29). Inremna Nî-ah, Puithiam Lalberin Lalpâ kêl thisen chu biak bûka luhpui a, zahngaihna \hutphah leh dâr mâichâm a theh hnûin, biak bûk pum pui chu tihthianghlim a ni ta \hîn a. “Inremna” chu a siam zawh hnûin, Puithiam Lalber chuan kêl nung lu chunga kut nghatin, Israelte sualnate chu a puâng a. Chutah chû kêl chu chatuana riah bûk a\anga tihhran tûrin thlalêr hmun lamah a kâi bo ta daih \hîn a ni (Lev. 16:20-22).

Thisen kha chu nî tin inthâwina hlan laiin biak bûka lâk luh a ni \hîn a, khâ khân sual chu chhinchhiah a ni tih (Jer. 17:1) leh, a chinfelna tûr chu Pathian mawhphurhna a ni tawh tih a entîr a ni. Inremna Nî a lo thlen tâkah chuan, biak bûk a\anga senghawi a, Setana entîrtu, Azazel kêl lu chunga nghah a ni a, ani chu sual harsatna zawng zawng mawhphurtu a ni tih târ lanna a ni.

Chû kêl chu thlalêr hmun hla taka kaih a ni a, tichuan Inremna Ni tâwpah, Pathianin biak bûk leh mipuite chu A tithianghlim ta a ni. Vân biak bûkah, Kristan rawng min bâwlsak a, a tîrah chuan Hmun Thianghlimah a ni a, tûnah erawh chuan ni 2,300 tâwp, kum 1,844 a\ang khân Hmun Thianghlim Berah rawng min bâwlsak ta mêk a ni.

Kan Âiawhtu, Isuâ zârah hê rorêlna ropui hi kan kal tlang thei dâwn a ni. Ellen G. White-i chuan, Keinin kan neih vê rêng rêng loh A felnaa thiam chantîr kan ni,” tiin a sawi.—Chatuan Nghahfâk, p. 25.

Hê felna—chantîr kan nih tâkah chuan, kan rilrûte kan tihrehawm—chû chu sual kan hawisan—ta a ni. Chû chu ngaihmuâng taka thil \ha lo pawm lo vin, kan sualte kan puân hnuâi tlat lo va, khawngaihnaa \hang zêlin, thianghlimna nunin kan nung ta zâwk tihna a ni.

Kan tûnlai nunah Inremna Nî hian eng pawimawhna nge a neih? Engati nge kan nuna danglamna thlen tûr a nih?

Thawhlehnî                                   May 21

Rorêlna Chu A Lo Thleng

Khaikhin tûr: Daniela 7:9, 10 leh Thupuan 14:6, 7. Hêng châng hnihte inzûlna chu eng nge ni?

Bible pum puiah hian rorêlna thû hi a lang fo va. “Pathian chuan thiltih zawng zawng chungah ro a la rêl dâwn sî a, thil inthup engkim, a chhia emaw, a \hâ emawte pawh,” (Thuhriltu 12:14). Isuan a thusawi ngaithlatûte hnêna hmalam huna rorêlna la awm tûr thû a târ lang a, “mîten thu lawi lo an sawi apiang, chû thû chu Rorêl Nî-ah chuan an sawi fiah a la \ûl ang,” tiin (Matt. 12:36). Tirhkoh Paulan heti hian a sawi belh a, Pathianin “thima thil thuhrûkte chu êngah a rawn la chhuak ang a, thinlunga tumte pawh a tilang bawk ang” (1 Korin 4:5). Thuchah kengtu vântirhkoh khân Johana hnênah, “A [Pathian] rorêl hun chu a lo thleng ta,” (Thupuan 14:7) tiin a sawi.

Chhiar tûr: Thupuan 22:10–12. Isua a lo kîr leh huna mî zawng zawngte tâwpna tûr chu eng nge ni? Johana thupuân fiah tak chu eng nge ni?

Krista chu a tâwpa A lâwmman sem tûra a lo kal dâwn avângin, chumi hmâ chuan rorêlna, A lo kal hunah tûten nge lâwmman chu dawng dâwn tih enfiahna a awm ngêi tûr a ni. Krista lo kal hunah chuan, simna tûr hun \ha dang a awm tawh dâwn lo. Mi tinin tih danglam leh theih tawh loh tûrin, Krista \an zâwngin nge, do zâwngin tih duhthlanna siam tûrin thû an hre tam tâwk \heuh tawh dâwn a ni.

Chhiar tûr: Matthaia 25:1–13. Engati nge Isuân hêng ringtu pâwl hnihte chunga A tih dân chu a danglam viâu?

Enlâwkna hnâ chu a lo tâwp huna, hmâkhawsâng a\anga Krista zuitua inchhâlte chungchâng enfel leh thu tihtlûk a nih zawh hnuah chuan, endikna hun chu khar a ni ang a, tichuan khawngaihna kawng chu khâr a lo ni ang. ‘A peihte chu Amah nên lâwi chaw ei tûrin an lût a, kawng an khâr ta a,’ tih thu tâwitê pakhata, Chhandamtu rawngbâwlna hnuhnung ber, mihring chhandamna hnathawh ropui tak chu zawh fel a ni ang.”—Ellen G. White, Indona Ropui, pp. 428, 429.

Rorêlna hi kan hlauh a ngai lo ve. Kristâ zârah, ngaidamna, bawhchhiatna laka zalênna, Pathian ngaihsakna nun theihna leh a tâwpa hnehna chenin kan puâl vek a ni.

Nilâinî                                           May 22

Hmun Thianghlim Ber Chanchin |hâ Chu

Chhiar tûr: Hebrai 4:14–16; 10:19–22. Hêng chângte hian kan zâa tân rinngamna leh chunglam sâwmna min pêk?

Paulan Hebrai-ah hian kan Puithiam Lalber Isuaa rinna chu ‘chelh tlat,’ ‘huaisen taka hnaih,’ leh ‘bânsan ngai lo’ tûr titein a sawi a. Isua-ah chuan kan mamawh zawng zawng a awm a. Isuan kan tâna min hawnsak ‘kawng thar leh nung’ chu zawhin, rinna nêna vân biak bûkah chuan kan lût thei dâwn a ni.

Biak bûk tuâl kan thlîr chuan, dâr mâichâm kî-ahte chuan thisen chu kan hmû a. Hmun Thianghlimah chuan rimtui hâlna mâichâm kîahte chuan thisen chu kan hmu leh a. Zahngaihna \hutphah hmâa puânzâra thisen theh pawh chu kan hmu bawk a ni.

Kâilâwn tinah chuan Isuâ thisenin kawng a sial zêl a. Hei hian beiseina min siamsak a, Isuan min ngaihdam a, kan sualte min silfâisakna zârah chiah Pathian nêna inpumkhatna kan nei thei a ni. Pathian zahngaihna chu chinnei lo niin, A rêldikna pawh chutiang tho chu a ni. Isuan kan bawhchhiatnate min ngaihdam hmasak a, min silfâisak dâwn a nih chauh loh chuan, rêldikna chuan kan bawhchhiatnate thâwi nân Kristâ inhlanna chu a pawm thei lo a ni.

Chhiar tûr: Thupuan 11:19. Indona Ropui behchhanin, engati nge hê inlârna hi a pawimawh? Engtin nge dân leh chanchin \hâ chu \hen hran theih loh a nihzia a târ lan?

Lei leh vân Pathian lal\hutthlêng êng mâwi leh ropui tak hûn chhan Thuthlunna Bâwm chhûngah chuan Pathian dân chu a awm a. Hê Hmun Thianghlim Berah hian Pathian rêldikna leh zahngaihna chu târ lan a ni a. Vâna Thuthlunna Bâwm chhûnga awm a nih vângin leia thuneitu tû mahin Pathian dân chu an thlâk danglam thei lo. Hebrai 8:10 chuan: “‘Chûng nî hnûah chuan Israela chhûngte hnêna thû ka thlun tûr chu hêng hi a ni,’ Lalpan a ti; ‘An rilrûah ka thupêkte ka dah ang a, an thinlungah ka ziak bawk ang; anni tân Pathian ka ni ang a, Keia tân anni chu ka mîte an ni bawk ang,’ tiin a sawi.

Rinnaa vân biak bûk chhûnga lûtin, kan hun kal taa sualte ngaihdamna kan chang a, kan tâna thî a, kan thinlunga a dân min ziahsaktu, Kristâ zâra thuâwihna nuna nung tûra chakna kan chang bawk. Isuan a ‘tâwpkhâwk’ thlengin min chhandam a (Heb. 7:25). Sual hremna leh a thiltihtheihna lak a\angin Isuan min chhandam ta hmiah a ni.

Engati nge Isuâ sawipuina chu chanchin lâwmawm tak a nih? Dân hmâa ding kan nih laiin, felna tehfung a nih angin, chanchin \ha tel lo vin eng beiseina nge kan neih theih ang ni?

Ningânî                                         May 23

Isua, Rorêlnaa Kan Ukil

Chhiar tûr: Hebrai 10:9–14. Lei biak bûka puithiam-te rawngbâwlna leh vân biak bûka Isuâ rawngbâwlna inkâra danglamna eng nge hê thû hian a târ lan?

Kraws chungah khân Krista chu mî zawng zawng tân \um khat A thî a, chû chu sual thâwina duhthusâm a ni. Vân biak bûka A rawngbâwlna zârah tihthianghlim kan ni a. Tûnah hian, Hmun Thianghlim Bera lûtin, rorêlna hmâa kan ukil/sawipuitu angin A ding mêk a (1 Johana 2:1). “Krista pawh mi tam tak sualte kalpui tûra vawi khat hlana awm tawhin, chhandamna hmu tûra Amah lo nghâktute hnênah chuan, sual tel lovin vawi hnihnaah a lo lang leh ang,” (Heb. 9:28). A inhlanna leh dîlpuina zârah, sual chu chinfel a ni ta a. Tûnah hian ‘a inlârna ngai’ (2 Tim. 4:8) apiangte tân a lo kal leh dâwn a ni.

Chhiar tûr: Hebrai 6:19, 20. Engati nge Amah zui tûra min sâwm a, A hnung kan zui laiin eng thil nge kan hmuh chhuah?

Chhandamna ruahmanKrawsa A thihna ang tlukin chung lam biak bûka Kristan mihringte A sawipuina hnâ hi, a pawimawh a ni. A thih khân chû hnâ chu A \an a, A thawhleh hnuah chû hnâ chu thawk zo tûrin vânah A chho leh a. Kan Hmahruaitu kan tâna A luhnaah chuan puan zâr chhûng lamah chuan, rinnain kan lût ve tûr a ni. (Hebrai 6:20).

“Chutah chuan Kraws a\anga êng chu êntîr a ni a. Chutah vêk chuan tlanna thurûk chu chiang zâwka hmuh tlang theihna kan nei ang. Mihring chhandam nân vânin man chhiar sên loh a pê a; inthawina A rawn siam chu, Pathian dân bawhchhiatnain a phût sân ber nên a inchen a ni. Pâ lal\hutthlêng panna kawng chu Isuan A hawng ta a, A palaina azârah, rinna nêna Amâ hnêna lo kal châkna nei apiangte chu Pathian hmâah A hlân thei a ni.”—Ellen G. White, Indona Ropui, pp. 488, 489.

Chhandamna ruâhman hi Indona ropui chinfel nân leh, Setana hrênga tâng chhanchhuahna ruâhman famkim a ni. Isuâ nun khân lo thlîr rengtu vân lam khawvêl zâu hmâah tlâkchham tuâr khawvêl tâna Pathian hmangaihna a târ lang a. A thihna khân sual sualzia lantîrin, mî zawng zawng tân chhandamna kawng a siamsak a. Vân biak bûka min dîlsakna zârah, rinnaa Amah pawmtûte tân tlanna ham\hatna chu a têltîr dâwn ta a ni.

Engtin nge kraws chunga Kristâ thihna leh vân biak bûka A mi dîlsakna chu a inkûngkaih a, engati nge chhandamna ruâhmanah rorêlna chu a pawimawh?

Zirtâwpnî                                      May 24

Zir Zâuna:  Rorêlnaa Isuan min thawhsak dân leh chuta kan chanvo chu chhinchhiah ang che: An sualnate chu Isuan A ngaidam mai lo; mahse an sual simna leh rinna chu entîrin, an tâna ngaihdamna dîlin, A kut hliam hnû chu Pa leh vântirhkohte hmâah chuan pharin, ‘An hming pawh ka hria a. Ka kutphahahte hian ka ziak hlawm a. Pathian duhzâwng inthâwinate chu thlarau lungchhia hi a ni a; thinlung lungchhia leh inchhîr ngawih ngawih hi, aw Pathian, i hmusit lo vang,” (Sâm 51:17) A ti a. A mîte hêktu hnênah chuan, ‘Aw Setan, Lalpan hâu zâwk che rawh se; a ni, Lalpa, Jerusalem Thlangtu chuan hâu che rawh se. Hê mî hi thingthû mei atâ phih chhuah chu a ni lo vem ni?” (Zakaria 3:2) A ti bawk a.”—Ellen G. White, Indona Ropui, p. 484.

“Pathian mîte chu silhfên bawlhhlawh nêna Lalpâ hmâa ding anga târlan a nihna hian, A hming pûa inchhâl zawng zawngte chu inngaihtlâwmna leh tihtak zeta thinlung inenfiahna a neihtîr ngêi tûr a ni. Thutak âwihna hmanga nun intithianghlim mêkte chuan nasa thei ang berin mahni an inngaitlâwm ang. Kristâ nungchang bawlhhlawh kâi lo chu an bih chian poh leh, Amah anna neih an lo châk zuâl sauh ang a, anmahniah chuan thianghlim intihna chu an hmu tlêm sauh thung ang. Mahse, kan sualzia inhre tûr kan nih laiin, kan felna, thianghlimna leh tlanna atân Kristâ felna chu kan rinchhan tûr a ni thung. Setana min hêknate hi chhâng fel thei kan ni lo. Kan tâna dîlna awmzenei min siamsak theitu chu Krista chiah a ni. Keimahnî tlinna behchhan ni lo vin, Amâ tlinna behchhan zâwkin hêktu chu A chhâng dang thei a ni.”—Ellen G. White, Testimonies for the Church, vol. 5, pp. 471, 472.

“Tûnah hian tlanna ni ropui takah chuan kan awm mêk a. Hlimthla rawngbâwlnaah khân, puithiam lalberin Israelte tân tlanna a siam laiin, mi zawng zawng chu Lalpâ hmâah inngaitlâwm leh sual simin, an nunna tihrehawm tûra hrilh an ni a, chuti lo chuan mipui zîng atâ tuithlâr an ni mai ang. Chutiang bawkin, Nunna Bûa an hming chuân reng duh apiangin, tûna an tâna khawngaihna ni tlêmtê la awm hian, an sualna avânga simna dik tak nên, Pathian hmâah an intihrehawm tûr a ni a. Thinlung endikna khûn leh fiah tak neih tûr a ni.”—Indona Ropui, pp. 489, 490.

Sawi Ho Tûr:

ŒIsuan A bân hliam tuâr chu kan tân Pâ hmâah A phar chhuak anga ngaihtuahna chuan eng rilru no nge a cho chhuah? Engati nge hei chiah hi rorêlna hmâ kan beiseina awm chhun a nih?

Mi sual bo tâte chhandam tûra Pathian hnâ thawhnaa Inremna Nî-ah kan chêng mêk a ni. Chuti chu, engati nge, mi sualte chhandam nâna Pathian hna thawh nî eng pawh chu chanchin lâwmawm a nih ang?

ŽEllen G. White-i thu ziak: “Krista chauhin kan tân dîlsakna awmze nei min siamsak thei a. Ani chuan keinî tlinna ni lo, Amâ tlinna rinchhanin min hêktu chu A chhâng dang ta dêr a.”—Advent Review and Sabbath Herald, January 2, 1908. Engtin nge hê beiseina hi nangmâ ta puâlah i siam theih ang?