2024 4th Quarter Zirlai 3-na
Zirlâi 3 October 12–18
Chanchin |ha Johana Ziak Thuhmahruai
Sabbath Chawhnu
Chhiar tûrte: Joh. 1:1–5, Gen. 1:1, Joh. 1:9–13, Joh. 3:16–21, Joh. 9:35–41, Mat. 7:21–23,Joh. 17:1–5.
Chângvawn: “I tîrin Thu a awm, Thu chu Pathian hnênah a awm, Thu chu Pathian a ni” (Johana 1:1).
Chawlhkâr hmasa berah khân Johana lehkhabu tâwp lam, Johanan a Chanchin |ha bu a ziah chhan a sawina kan lo zir tawh a. Tûn kârah hi chuan a lehkhabu tîr lam, Thlarau Thianghlim thâwk khawmna changa a ziah a lehkhabu lo chhiartute chu eng chungchâng nge a sawi dâwn tih min hrilhna lamah hian kan lêt leh rih dâwn a ni. Thuthlung Thar ziaktute hian a lehkhabu ziaha a tîr lamah an thil ziah tûr thupui hrang hrangte chu an târ lang hmasa phawt hlawm a. Chutiang chuan Johana pawh hian a thupui khel tûr hrang hrangte chu a lehkhabu tîrah hian sawi langin, khawvêl siam hma daiha lo awm tawh Isua Krista chungchânga thutak ril êm êmte chu min hrilh a ni.
He a thil sawi, a lehkhabu tîr lama kan hmuh hian a lehkhabu lo chhiartu chu—Isua hi Messia a ni tih kan lo hriat tawh avângin—a lehkhabua kan hmuh mi hrang hrangte âi hian thutak a sawite hre thiam tûrin dinhmun \ha zâwkah min dah a. Isua chanchin a sawia thupui pawimawh leh ril tak tak a khelte hi fiah takin kan lo hmu thei ta. Chûng thupuite chu he khawvêla Isua a awm lâia thil thleng hrang hrangte hmang khân a sawi a, a hrilh fiah nghâl zêl bawk.
Tûn kâr zirlâi hi Chanchin |ha Johana ziak thuhmahruai (Joh. 1:1–18) hmanga bul\an niin, thupui hrang hrang a khelte chu a tlângpui a sawi pah nghâl zêl bawk a. Chûng thupui pawimawh tak takte chu a Chanchin |ha bu bung hrang hrangah hian dah darh niin, nakinah a mal malin kan la thlîr chho zêl dâwn a ni.
Sunday October 13
A tîrin—Pathian Thu chu
Johana 1:1–5 chhiar la. He lâi thu hian engtin nge Thu, Isua Krista chungchâng a sawi?
Chanchin |ha Marka ziak hi he thu ropui tak, “A tîrin Thu a awm, Thu chu Pathian hnênah a awm, Thu chu Pathian a ni” (Joh. 1:1) tih nên hian a in\an a. He thu mâwi tak hian a nihna ang taka kan hriat thiam phâk loh hial khawp thu ril tak a pâi.
A hmasa berin, Johana hian Genesis 1:1-a kan hmuh khawvêl leh a chhûnga thil awmte siam a nih dân sawinaa \awngkam hman, “A tîrin” tih tho kha a rawn hmang ve a. Thu chu lei leh vânte a lo awm \an hma khân a lo awm tawh sa tihna niin, Isua chatuan mi nihna a rawn nemnghet a ni.
A dawtah chuan, “Thu chu Pathian hnênah a awm” a ti leh a. Johana 1:18 hian Isua chu “Pa ângchhûnga awm” a nih tih a sawi bawk. “Pathian ângchhûnga awm” tih chu eng ang chiah nge ni tih kan mitthla thiam kher lo mai thei a; thil pakhat chiang tak awm erawh chu: Isua leh Pa te hi an inzawm hnâi hle tih hi a ni.
Hemi zawhah hian, “Thu chu Pathian a ni” a ti leh bawk a. Mahse, engtin nge Thu chu Pathian hnêna awm ni siin Pathian a nih bawk theih ang? A chhânna chu Grik \awng kalhmang (grammar) han zir chiang ila, kan hmu thei mai âwm e. Grik \awng chuan definite article, the tih hi neiin, indefinite article, a/an erawh a nei ve lo thung. Kan hriat ngei ngei ngâi awm ta chu, a Grik \awnga ziah he lâi thu-a “the” tih hian kawh bîk eng emaw (eng pawh ni loin), tu emaw (tu pawh ni loin) a nei tih hi a ni.
“Thu chu Pathian hnênah a awm” tih thua “Pathian” tih \awngkam pawh hian article neiin, chu chuan mi pakhat, Pa a kâwk a. Thu chu Pa hnênah a awm a tihna a ni. “Thu chu Pathian a ni” tihah erawh hi Pathian tih thumal hian article a nei ve lo a; a chhan pawh he lâia Pathian a tih hi chuan Pathian nihna zepuite a kawh vâng a ni. Isua hi Pathian a ni a—Pa erawh a ni lo. Nimahsela, Pathian Fapa, Pathiana mi nung pathum awmte zînga pahnihna chu a ni reng tho bawk si a ni.
He lâi thu hi sawi fiah lehin, Johana 1:3, 4-ah hian Isua chu thil siam zawng zawngte Siamtu a ni tih min hrilh a. La awm loh lâi hun nei, eng emaw hnu-a lo awm ta eng pawh hi Siamtu Pathian Isua avâng chauha lo awm vek an ni.
“Isua Krista hi chatuan ata Pa hnêna awm, Pa nêna lo awm dûn reng tawh a ni a; ani chu ‘Pathian anpui,’ a ropuina leh a lalna pho langtu, ‘[Pathian] ropuina êng’ a ni”—Ellen G. White, Chatuan Nghahfâk, p. 19.
Enga ti nge Krista chu Pathian famkim a ni tih hi kan thurinah pawh a pawimawh berte zînga mi a nih? Isua hi thil siam ve mai lo ni ta ang se, eng nge kan chân ang? I chhânna chu in class-ah sawi la, Krista chu chatuana Pathian a ni tih rin a pawimawh êm êm chhan sawi fiah tûrin inring bawk ang che.
Thawh|anni October 14
Thu chu tisaah a lo chang
Johana 1:1–3, 14 chhiar la. Hêng Bible chângten Pathian Isuan thil a tih min hrilhte chu eng nge ni a, eng vângin nge chu thutak chu thutak kan hriat theihte zînga a pawimawh ber a nih?
Johana hian a Chanchin |ha bu hi “Isua” tih thumal emaw, Messia/Krista a nihna anga Isuan thil a tih sawina \awngkam emaw hmang ni loin, logos tih thumal nên zâwk a ziak \an a. A lehkhabu a ziah lâi vêla mi fing tam takte khân logos tih thumal hi vâna thil awmte sawi nân emaw, chhia leh \ha hriatna hmanga thil chhût thiamna leh ngaihtuahna sênna sawina atân emaw an hmang \hîn tlângpui.
Hmasâng Grik mi fing hmingthang tak, Plato-a pawh khân mihring hun hi chhâwng hnihin a \hen a. Pakhat chu vân hmuna awm leh danglam thei lo, eng kim \ha theihtâwpa an awm vekna a ni. A dang erawh chu he khawvêla awm hi niin, hei hi chu boral thei leh danglam thei a ni a, vân hmuna awm \ha famkimte âi famkim lo taka awhtu (entîrtu) a ni ve thung. Mahse, Plato-a khân hemi hmun hi a awm ngei tih a sawi lêm lo thung a. Mi fing dang \henkhat erawh chuan logos hi chatuan thilte leh he lei lam thil, boral theite inkâra awm hmun pakhat, mihring mita hmuh theih si lo niin an sawi a ni âwm e.
Johana hi chuan he \awngkam hi Grik mi fingte sawi dân letling thawkin a hmang a. Thutak, logos chu lei leh vân inkâra thlâwk kual vêl thlarau emaw, ngaih dân hriat thiam harsa tak emaw niin a ngâi ve lo. Logos chu mi nung Isua Krista a ni a, ani chu tisaah (mihringah) lo changin kan zîngah hian a lo awm ta a ni (Joh. 1:14).
Johana ngaih dân chuan logos chu Pathian Thu hi a ni a. A pawimawh lâi ber chu Pathianin min rawn be pawp hi a ni. Mak danglam takin mihringte hnênah a rawn inpuang chhuak a: Pathian chu keimahni zînga mi ang a rawn ni ve ta a ni. Chanchin |ha Johana ziakah hian, logos chuan chatuan Pathian, hun leh hmun rawn luh chilhtu, thil sawia thil ti \hîn, mihringte nên mi mal taka inlaichînna nei chu a entîr a. Chatuan Pathian chu mihringah rawn changin keimahni zînga mi ang a lo ni ve ta a ni.
Johana 1:14-ah hian logos chu “tisaah a lo chang a, kan zîngah a lo chêng ta” (NKJV) tih thu kan hmu a. Chêng tia lehlin Grik thumal hian a kawh chu puan in kaih tih a ni. Johana hian Exodus 25:8-a kan hmuh, Pathianin Israel-te hnênah an zînga a chên ve theihna tûra puan in pianhmang ang biak bûk siam tûra a hrilh thu kha min hriat chhuahtîr a. Khatiang chiah khân, Pathian mihringa a lo channaah hian Isua, Pathian Fapa chu mihring taksa chhûngah rawn pên lût ve-in, mihringten amah an pawh theih nân a ropuina êng chu a hlîp thla rih a ni.
Johanan a lehkhabu 1:14-a sawi hi a awmzia ngun takin ngaihtuah la. Pathian, Siamtu ngei chu mihringah a lo chang a, keimahni ang bawk hi niin, kan zîngah a lo chêng ve reng tawh a nih chu (hemi chinah hi chuan kan tân a la thi rih lo tih hria ila). Hei hian Pathianin mihringte a hmangaihzia engtin nge a tih lan? Eng vângin nge he thutak mak leh ropui êm êm a\ang hian thlamuanna kan lo neih theih ang?
Thawhlehni October 15
Thu chu hriain nge hre loin?
Johana 1:9–13 chhiar la. He lâi thu-ah hian miten Isua an lo dawnsawn dân engtin nge a sawi?
Johana lehkhabu thuhmahruai, bung 1:1–18 hian Isua Krista chu Thu (logos) a ni tih a sawi bâkah, khawvêla miten amah an lo dawnsawn dân pawh min hrilh bawk a. Ani chu Êng [dik] tak, mi tin ti êng tûra khawvêla lo kal a ni (Joh. 1:9). Chu êng chuan khawvêl (khawvêl mihringte) hi a chhun êng a, Thu chu hriat thiam theihah a lo siam ta a ni. C. S. Lewis-a chuan heti hian a lo ziak a: “Kristian sakhua hi Ni a chhuak a ni tih ka ring ang bawkin ka ring a, ka rin chhan pawh a chhuak a ni tih ka hmuh vâng ni mai loin, a chhuah avângin thil dang eng kim ka hmuh theih vâng a ni.”—“Is Theology Poetry?” (n. p.: Samizdat University Press, 2014), p. 15, originally presented 1944.
Johana 1:9-in a sawi awmzia hi ngun takin ngaihtuah ila. Êng chu mi tin hnênah a lo thleng a; mahse, mi tinin an lo lâwm lêm si lo. Naktûk zirlâiah pawh kan la hmu ang a, Chanchin |ha Johana ziaka thupui pawimawh tak pakhat chu miten Isua an lo pawm emaw, an lo hnâwl emaw dân hi a ni. Chu thupui chu he lâi chângah hian sawi \an a ni a. Thil lungchhiatthlâk tak erawh chu, Messia kha ama mite ngei Israel-te hnênah a lo kal a; mahse, an zînga tam tak khân Messia a ni tih an lo ring duh tlat si lo.
Rom 9–11-ah chuan Paula pawhin he thu lungchhiatthlâk tak chungchâng tho hi sawiin, Juda-te zînga tam takin Isua an hnâwl tih min hrilh a. Mahse, Paula hi chuan thu lungchhiatthlâk tak nêna ti tâwp loin, Juda tam takten Jentail-te nêna Isua Messia nihna an la rawn pawm ho tûr thu pawh a sawi tel thung. Dik tak phei chuan Jentail-te chu Juda-te lo uan khum mai lo tûrin a chah nghe nghe a. “Nang olive suak a\anga sah thlâk zâr mah pian dân rêng ni lo anga olive thing \haa zawma i awm a nih chuan, chûng a zâr dik takte chu anmahni olive thing pângngâiah chuan zawm an va ni dâwn nasa êm!” (Rom 11:24, NKJV) a ti.
Hetiang deuh chiah hian Johana chuan an Chhandamtu-a Isua pawmtu zawng zawngte chu Pathian fate an lo ni dâwn a. Chu chu a hming rin avânga lo thleng tûr a ni bawk (Joh. 1:12, 13 en ang che.)
Hetah hian Chanchin |ha Johana ziak thuhmahruai leh a thu tlângkawmna inzawm dân chu a lo lang ta chiah a. Johana 20:31-ah chuan a lehkhabu hi a ziah chhan sawiin, Isua chu Krista, Pathian Fapa a ni tih kan rinna tûr leh, kan rin a, a hming avânga nun kan lo neih theih nân a ni a ti a. Chutiang chuan, thuhmahruai leh thu tlângkawmna te hi pumkhat, an inkâra thil a sawi zawng zawngte kuah khâwmtu thu inlaichîn tawn a ni pawh kan ti thei ang. Tin, he a inzawmna hian Chanchin |ha Johana ziakin a tum ber chu min kawhhmuh bawk a, chu chu mihringte hi an Chhandamtua Isua Krista an pawm a nih chuan chhandam an ni ang tih hi a ni.
Pathian fanu emaw, fapa emaw i lo nih tâk avâng khân engtiangin nge i nun a lo danglam?
Nilaini October 16
Thupui lo lang nawn fo—ring/ring lo
Johana 3:16–21, Johana 9:35–41 leh Johana 12:36–46 chhiar la. Hêng thute hian thuhmahruaia kan lo hmuh tawh rin/rin loh thu kha engtin nge an rawn sawi ve leh?
Chanchin |ha Johana ziakah hian mihringte hi pâwl/hlâwm hnih: Isua ringa Messia a ni tih pawmtute-ah leh Isua rinna tûr hun \ha nei reng si, ring duh ta lote-ah kan in\hen deuh phawk mai niin a lang a.
Isua zirtîrte leh, mi dang, entîr nân, Nikodema (zâwimuanga Isua lo ring chho ve ta) te, tuichhunchhuah bula Isua rawn hmutu hmeichhia te kha a hmasa zâwkah hian an awm a. A hnuhnûng zâwkah hian Pharisaite leh lehkha ziaktute, chhangpêr panga leh sangha pahnih lek hmanga a hrâi puar mi 5,000 zette leh a zirtîrte zînga mi ngei Juda te kha an awm ve thung.
Mak angreng deuh chu, Chanchin |ha Johana ziaka rinna (Grik \awngin, pistis)tih thumal (noun form) a lang miah lo tlat hi a ni a. Chutih lâiin, ring (Grik \awngin, pisteuo tih thumal (verb form) erawh hmun 98 zetah lang thungin, Thuthlung Thar pum puiah phei chuan vawi 241 lâi hman a ni. He thumal, ring tih hi hi Chanchin |ha Johana ziaka thupui pawimawh tak a ni nghe nghe a. Rinna tih âia ring tih zâwk a hmang hian Kristian lo nih awmzia min hrilh a tum pawh a ni maithei. Isua ringtu ni tih awmzia chu thil eng emaw ti tihna a ni a, Kristian kan ni tih hi kan thurin hrang hrangte-ah chauh hian ni loin, kan nun dânah pawh kan ti lang tûr a ni. Kan hriat angin, a rin hrim hrim thu-ah chuan ramhuaite pawhin an ring ve tho si a (Jakoba 2:19).
Hêng pâwl pahnihte inan lohna lian tak chu Isua an ngaih dânah a ni. Ringtute emaw, amah lo ring tate emaw hi chu ama lamah an inhawng êm êm a, ama’n a lo zilh emaw, a lo hauh emaw pawhin an kalsan duh chuang rêng rêng lo. Ani chu anmahni chhuntu Êng a ni a. Rinnain, amah chu an rin avângin Pathian fate an lo ni ta a ni.
A leh lamah, ring lote erawh hi chu Isua hnial emaw, dodâl emaw tûrin an lo kal deuh ber hlawm thung a. An awm dân hi êng âia thim ngaina zâwktute awm dân chiah chiah a ni. A thu zirtîrte chu zawm harsa tak ni-ah an ngâi a, an pi leh pute a\anga an lo tih \hin tawh sakhaw dân hrang hrangte bawhchhetu leh an beisei ang thilte rawn ti miah si lo niin an hmu bawk. Isua êng chu anmahni teh a, an thiam lohna lâite a rawn hriattîr phalsak loin, amah Isua zâwk chu thiam lohah an ruat hlauh a. He rilru hi sakhaw hotu, thlarau lama mite kâihruaitu a nih ang ngeia Isua pawm hmasa ber ber tûr ni zâwkte khân zu pu mauh mai \hîna maw le!
Eng kawngahte nge Isua i ring tih chu—Messia a ni tih pawm satliah mai ni loin—i nun chhuahpui \hin? Messia a ni tih pawm tih leh Messia a ni tih rinna nun chhuahpui tih hi eng nge ni a danglamna awm? (Mat. 7:21–23 chhiar ang che.)
Ningani October 17
Thupui lo lang nawn fo—châwimâwina
Johana 17:1–5 chhiar la. Isuan, “Ka Pa, a hun a thleng ta; i Fapa châwimâwi rawh, Fapain a châwimâwi theih nân che” tih a sawi hian eng nge ni a sawi awmzia ni le?
Nimin zirlâi khân Chanchin |ha Johana ziaka a lei lam chanchin, mihring a nihna lam min thlîrpuiin, Isua kha tu nge a nih a, eng nge ni a tih chungchânga mite an inhnial \hin dân min hrilh a nih kha. Vawiin zirlâi hi chuan Johana lehkhabua kan hmuh tho, Isua Pathianna, vân lam mi a nihna lam min luh chilhpui ve thung dâwn a ni.
Johana lehkhabu thuhmahruai hi vân lam chanchin nêna bul\an a ni a. Isua chu Pathian Fapa, lei leh vânte Siamtu nia sawi niin, a hma zawnga la awm ngâi lo, a hnua lo awm ta zawng zawngte hi Isua avâng chauha lo awm vek an ni a ti. “Thil zawng zawng hi ama siam vek niin, ama tel lo chuan thil siam zînga pakhat mah hi siam a ni lo” (Joh. 1:3, NKJV). Nimahsela, mihringa a lo channa kha a ropuizia a sawi chhunzawm nghâl a (Joh. 1:14). |awngkam pahnih, ropuina (Grik \awngin, doxsa; a awmzia chu, ênna, mâwina, hmingthanna, châwimâwina tihna a ni) tih leh châwimâwi (Grik \awngin, doxsazo; a awmzia chu, fak, zahna lantîr, sawimâwi, châwimâwi tihna a ni) tih te hmangin, chu chuan mihringte hnên a\anga châwimâwina dawng tih leh Pathian hnên a\anga châwimâwina dawng tih te a kâwk thei ve ve.
Chanchin |ha Johana ziakah hian Isua châwimâwia a awm thu hi a hun tawn tûr a lo thlen tâk thu sawina nên a inzawm tlat a; a awmzia chu, a thih hun tûr a lo thleng ta tihna niin (Joh. 2:4, Joh. 7:30, Joh. 8:20, Joh. 12:23–27, Joh. 13:1, Joh. 16:32, Joh. 17:1 te hi chhiar ang che), krawsa a thihna chu châwimâwia a awm hun tûr a ni ang.
He thu hi a awmzia hriat thiam a harsa angreng khawp mai. A chhan pawh krawsa khenbeh nih chu hmânlâi Rom-ho khawvêlah khân mi sual tih hlum dân hrang hrang zînga zahthlâk ber leh thangtlâwmthlâk ber a nih vâng a ni a. He thil âwihawm loh khawpa mak, krawsa Pathian khenbeh a nihna hian mihringte chanchin leh Pathian chanchin inzawm thûkzia a târ lang chiang hle.
Mihring a nih angin Isua kha lungngâi takin, mite hmuhsit rawn thil sual titu ni angin a thi a, a thih hma deuh pawhin, “Ka Pa, ka Pa, engah nge mi kalsan a?” tiin a \ap hial a nih kha. Mihring a nihna anga a thil tawrh, kraws hlim thim lam chanchin hi Matthaia lehkhabu-ah leh Marka lehkhabu-ahte kan hmu (Mat. 27:46, Marka 15:34). Chutih lâiin, kraws hian pang leh lam, ropuina lam pawh a nei ve tho bawk a, chumi chanchin chu Luka leh Johana te hian min hrilh ve thung (Luka 23:32–47, Joh. 19:25–30). Kraws chu chhandamna leh khawngaihna lo thlenna hmun a ni a, a Pa hnêna Pathian Fapa a inpêkna hmun pawh a ni bawk.
A makin hriat thiam pawh a har hle a. Pathian ropuina ber chu zahthlâk theihtâwpa siam a nihna—khawvêl sualte a phurhnaah khân puan chhuahin a awm tlat mai a nih chu!
Sual lak a\anga min chhandam nân amah Pathian ngei chu krawsah a rawn thih a ngâi a ni a. Hei hian sual sualzia engtin nge min hriattîr le?
Zirtawpni October 18
Zir belhna: Ellen G. White-i lehkhabu, Chatuan Nghahfâk phêk 11–20, “Kan Hnêna Awm Pathian” tih chhiar ni se.
“Lalpa Isua Krista, Pathian Fapa chu chatuan ata lo awm tawh, mi nung hrang, Pa nêna pumkhat ni si a ni. Ani chuan vân ropuina a rawn kalsan a. Vân sipai rualte hotu ber niin, vântirhkoh rualte châwimâwina dawngtu a ni bawk. Chu chu ama chanpual ve rêng a ni a, tu emaw ta a chhuksak emaw, a rûksak emaw a ni lo [Thuf. 8:22–27 quoted].
Krista chu leilung pian hma a\ang rêngin Pa nên pumkhat an lo ni tawh tih thu-ah hian êng leh châwimâwina a awm a. Hei hi hmun thim chhun êngtu êng, Pathian ropuina leh châwimâwina ang neihtîrtu a ni. He thutak, a rilzia hriat thiam phâk rual loh khawp ni bawk hian thutak ril dang, mihring finna nêna hrilh fiah theih hauh loh tûrte chu a hrilh fiah a. Chutih rual chuan, mihringte hmuh ngam loh leh hriat thiam phâk loh êngin a tuam bawk si a ni.”—Ellen G. White Comments, The Seventh-day Adventist Bible Commentary, vol. 5, p. 1126.
“Isua khân, ‘Kei lei ata khâikâna ka awm chuan, mi zawng zawng ka hnênah ka hîp ang’ a lo ti a. Johana 12:32. Krista chu mi sual hnênah khawvêl sualnate avânga thi Chhandamtu a ni tih hriattîr tûr a ni. Tin, Kalvari khawsa khâikân Pathian Fapa kha kan han thlîr a, tlanna thurûk ril tak chu kan lo hriat thiam chhoh \an tâk bâkah, Pathian \hatna chuan kan sualte sim tûrin min lo hruai ta \hîn bawk. Krista khân mi sualte tâna thiin a hlutzia hriat thiam zawh sên rual loh khawp hmangaihna chu a lo lantîr tawh a; tichuan, he hmangaihna hi mi sualin a han hmu a, a thinlung sak tak chu tihnêmsak a ni a, a rilru a khawih a, a sualte avângin a lo inchhîr ta êm êm mai \hîn a ni. . . . Miin thil dik leh \ha tih duhna tak tak rilru an neih a, insiam \hat an han tum hian Krista thiltihtheihna chuan anmahni a hîp \hîn a. Anmahni’n an hriat loh huhâng chuan an rilru-ah hna thawkin, an chhia leh \ha hriatna a tih chaksak a, an pâwn lam nun dân chenin a lo danglam ta \hîn bawk. Tin, Kristan a thihna kraws lam thlîr tûra a hrilh a, an sualten a chhun thlêr a taksa en tûra a han hîp chiah chuan Pathian thupêk bawhchhetu an ni tih an lo inhre chhuak ta \hîn a ni.”—Ellen G. White, Krista Panna Kâilâwn, p. 19.
Sawi ho tûrte:
1. Jonanan Isua chanchin a sawi hian enga ti nge Siamtu a nihna nên bul a \an kher le? Chu chuan kan thurin zawng zawngah thil siam thu-in pawimawhna a neih vek dân engtin nge min hrilh? Chuti a nih chuan, enga ti nge Pathian Lehkha Thu-a kan hmuh ang hian khawvêl leh a chhûnga thil awmte siam a nih dân dik tak hi kan hriat thiama kan pawm a pawimawh êm êm bawk?2. Sunday zirlâi tâwpa zawhna kha ngun tak han ngaihtuah nawn leh la. Krawsah khân chatuana Pathian ni loin, thil siam ni ve tho lo thi ni zâwk ta se, eng thil nge thleng ang? Isua hi chatuan Pathian ni loin, mihring ve mai lo ni ta se, eng thil nge kan chân ang?
