2024 4th Quarter Zirlai 4-na
Zirlâi 4-na October 19–25
Krista Chu Messia A Ni Tih Sawitute
Sabbath Chawhnu
Chhiar tûrte: Joh. 1:19–23; Isa. 40:1–5; Joh. 1:29–37;Rom 5:6; Joh. 1:35–39; Joh. 1:43–51;Joh. 3:1–21.
Chângvawn: “Tin, Isuan a chhâng a, a hnênah, ‘Tih tak meuhin, tih tak meuhin ka hrilh a che, mi tu pawh a pianthar loh chuan Pathian ram a hmu thei lo ang’ a ti a” (Johana 3:3).
Isua khân ama nihna hrang hrang a sawite hi—“Tih tak meuhin, tih tak meuhin ka hrilh a che u, tu pawh a ring apiang chuan chatuana nunna an nei tawh a ni” (Joh. 6:47) tih thu a sawi pawh hi telin—a dik ngei a ni tih ti chiangtu atân Pathian Lehkha Thu (Bible, Thuthlung Hlui) a hmang zêl \hîn a.
Nimahsela, hei lo pawh hi a la awm. Tui uain-ah a chantîr a, chhângpêr panga leh sangha pahnih lek hmangin mipui sângnga zet a hrâi puar a, upa fapa dam lo a ti dam a, Bethesda dîl kama mu reng \hîn zeng pakhat a ti dam a, pian tirh ata mitdel a ti dam a; tin, Lazara thi tawh chu a kâitho leh bawk. Johana hian Isua nihna dik tak ti lang tûrin thil thleng hrang hrang leh mi hrang hrang—Juda, Jentail, mi hausa, mi rethei, mipa, hmeichhia, rorêltu, mi pângngâi, lehkha thiam leh lehkha thiam lêm lo te pawh a hmang vek a.
Tin, Pa Pathian leh Pathian Lehkha Thu ten Isua hi Pathian a ni tih an lo puan dân pawh a ziak tel bawk.
Tûn kâr zirlâi hi Baptistu Johanan Isua nihna dik tak a puan thu-in bul kan \an dâwn a. Ani chauh ni loin, mi dang: Andria leh Simon Petera te, Philipa leh Nathaniela te leh, rin loh deuha a thu hretu rawn ni ve ta, Pharisai pakhat, Nikodema ten Isua nihna an puan chhuah dân pawh kan en tel bawk ang. Hêngte bâkah hian Isua nihna sawi chiang êm êmtu dang pakhat a la awm a, chu chu hi Chanchin |ha bu ziaktu (Johana 1:35, 40-a kan hmuh, Andria nêna lo awm dûn zirtîr dang pakhat) Johana hi a ni.
Sunday October 20
Baptistu Johanan Isua nihna a puang
Chawlhkâr hmasa zirlâia kan lo hmuh tawh ang khân Chanchin |ha Johana ziak hi Isua Krista, Thu chu lei leh vânte siam a nih hmaa lo awm tawh a nih thuin a in\an a. Mahse, a thuhmahruaiah vêk hian Baptistu Johana kha Isua thu hretu, Pathian Berâmno a ni tih thu sawitu niin min hrilh tho bawk. Isua hun lâia Juda \henkhat khân messia pahnih an beisei a, pakhat chu puithiam hna rawn thawktu tûr niin, pakhat dang chu rorêltu ni tûr a ni ve thung. Johana hian Baptistu Johana kha chuan a enga mah mah hi niin a inngâi lo a, Messia dik tak thu hretu, a kawng lo buatsaihsaktu mai zâwk a nih thu chiang takin a sawi.
Johana 1:19–23 chhiar la. Baptistu Johana hian engtin nge a rawngbâwlna leh a thawh tûra Pathianin a tuk hna chu a sawi fiah?
Sakhaw hotute khân Johana hnênah hian tu nge a nih tih zâwt tûrin puthiamte leh Levia chi-a mite an tîr a. Hetih lâi vêl hian Judai ramah Messia lo lan beiseina a lian bawk a, Baptistu Johana tân pawh an thil beiseite nêna an inkungkaih dân sawi chian thuai a \ûl hle. Amah hi chu Êng ni loin, Êng chu tu nge ni tih puang tûr leh Messia lo kalna tûr atâna kawng lo buatsaih tûra Pathianin a tirh a ni zâwk a (Joh. 1:6–8). Chuvâng a nia, a thiam ang tâwka fiah leh tlangin, “Krista chu ka ni lo ve” tia a chhân tâk rêng ni (Joh. 1:20).
Tin, Johana hian tuiin mi a baptis \hîn a, Krista erawh chuan Thlarau Thianghlimin a baptis ang (Joh. 1:26, 33). Johana hi chu Isua pheikhawk hrui phelh tlâk pawh a ni lo (Joh. 1:27). Krista hian Johana kha a lehkhalh a, a chhan pawh Johana hmaa awm sa reng a nih vâng a ni (Joh. 1:30). Isua hi Pathian Fapa a ni a, chutih lâiin Johana erawh hi chu Isua chanchin sawitu, Pathian Fapa a ni tih puangtu mai a ni ve thung (Joh. 1:34).
Isaia 40:1–5 leh Joh. 1:23 chhiar la. Hêng chângte hi engtiangin nge Johanan a hman?
Hmânlâi chuan Bible ram vêla an veivahna kawngte khu a khuar nasain, lung hriam tak tak pawh tam a tam hle bawk a. Chuvângin, lalin chu kawng chu a zawh dâwn chuan, insawh nasa vak loa an tawlâilîr an khalh theih nân kawng chhuat rem lo lâite lo lâi rual a, lung hriam leh thil dangte lo la sawn tûrin an chhiahhlawhte an kal hmasaktîr \hîn a ni an ti. Chutiang deuh chuan, hrilhlâwknain a lo sawi ang ngeiin, Johana pawh hi Isua tâna mite thinlung buatsaih tûrin a lo kal hmasa phawt a ni.
Keini Seventh-day Adventist-te hian engtiang kawngin nge Baptistu Johana rawngbâwlna ang kha kan thawh ve ang? A rawngbâwlna leh keini rawngbâwlna hian eng nge inanna a neih?
Thawh|anni October 21
Pathian Berâmno
Hmânlâi Hebrai mite khân Rom sawrkâr lak a\anga anmahni chhanchhuaktu tûr Messia lo lan hun chu an lo nghâkhlel hle a. Chanchin |ha Johana ziakin a tum ber chu Messia hnathawh tûr nia an ngaih hi thlâksak a, Isuaah hian Lal lo kal tûr chungchânga hrilhlâwknate chu a lo thleng famkim ta a ni tih hriattîr a ni. Messia chu leia rorêltu tûr a ni lo a. Ama chungchânga Thuthlung Hlui thutiam, khawvêl tâna amah a inhlan tûr thu leh, Pathian leh a mite inkâra inlaichînna tih thar leh a nih tûr thu te chu hlen tûrin a lo kal a ni.
Johana 1:29–37 chhiar la. Baptistu Johanan Isua chungchânga thu puan a neih chu eng nge ni? Isua sawina atâna tehkhin thu a hman chu eng nge ni a, Isua hi tu nge a nih tih leh eng ti tûrin nge a lo kal tih hriat thiam hi enga ti nge a pawimawh êm êm?
Baptistu Johanan Pathian Berâmno nia Isua a sawi hian Chanchin |ha Johana ziakin a tum ber chu a rawn thlâwp \ha hle a, chu chu Messia hnathawh tûr leh a nihna dik tak mite hriattîr a ni. Isua hi hâl ral thilhlanten an entîr lo thlen famkim tâkna a ni dâwn a, chu thutiam, Tlantu lo lan tûr thu sawina chu a vawi khat nân Genesis 3:15-ah kan hmu.
“Isuan baptisma a chan lâi, Johanan Pathian Berâmno a nih thu a han puan tâkah chiah khân miten Messia hna thawh tûr hriat thiamna an lo nei ta a. Hetih lâi taka Johana rilrua lo lang chu, zâwlnei Isaia thu, ‘Ani chu talh tûrin berâmno anga hruai a ni’ tih kha a ni. Isa. 53:7.”—Ellen G. White, Chatuan Nghahfâk, p. 137.
Marka 10:45, Rom 5:6 leh 1 Petera 2:24 chhiar la. Hêng chângte hian engtin nge “Pathian Berâmno” a nihna anga Isua hnathawh chu hre thiam tûrin min \anpui le?
Baptistu Johana hian Isua rawngbâwlna chungchângah hriat belh tûr tam tak chu la nei tho mah se, Isua chu Pathian a lo tiam Messia, zâwlneiten an lo hrilh lâwk lo thlen famkim tâkna a ni tih erawh a hre chiang hle thung.
Isua nihna pakhat, “Pathian Berâmno” tih awmzia hi ngun takin han ngaihtuah teh. I rilru-ah eng engte nge lo lang a, chûngte leh Thuthlung Hlui hun lâia an tih \hin hâl ral thilhlan inthâwina inzawm dân chuan engtin nge kan chhandamna man tamzia hi a hriatthiamtîr che?
Thawhlehni October 22
Baptistu Johana zirtîr pahnihte
Baptistu Johana zirtîr pahnihte hi Johana bul hnâia Isua a lo kal lâi hian an zirtîrtupa bulah an lo ding ve niin a lang. Chutichuan, Johana hian Isua veivâk lâi chu thlîr pahin, ‘En teh u saw, Pathian Berâmno a nih saw” (Joh. 1:36, NKJV) tiin a zirtîrte chu a hrilh ta a. A zirtîrte hian a hma pawhin Thuthlung Hlui zâwlneiten Messia chungchâng an lo sawi lâwkte rawn tifamkimtu tûr Krista chanchin Johanan a sawi chu an lo hre tawh a. Chuvâng chuan, Isua a rawn lân chiah hian, ihe loin Johana chu an kalsan a, Isua an zui ta nghâl a. Isua chu Baptistu Johana âia ropui zâwk a ni tih leh, an zirtîrtu Johanan an lo puan \hin ngei kha a ni tih an lo hre mai a ni ang.
Johana 1:35–39 chhiar la. Hêng zirtîr pahnihte hian Baptistu Johanan Isua chanchin a sawi an hriat hnu khân eng nge ni an tih?
Isua bula awm an thlâkthlelh êm avângin hemi ni hi chuan an zui nilêng ta \hak a. A hnên a\anga thil an hriat thar leh tawn thar ropui tak takte chu eng tak ni ang maw?
An thil hriat tharte leh tawn tharte hi a ropui nangiang a ni ang, mi dangte hnêna hrilh chhâwn ve thuai thuai an châk tlat. Zirtîr pakhat zâwk, Andria chuan a unaupa Simona a va hmu nghâl vat a, a hnênah “Messia (chu chu Krista tihna a ni) chu kan hmu ta asin” tiin a hrilh a (Joh. 1:41, NKJV). Tichuan, Simona chu Isua hnênah a va hruai ve a, Isua bul an va thlen hian Isua chuan tu nge a nih a lo hre sa vek a ni tih ti langin, “Johana fapa Simona i ni ti raw kha? Tûn a\anga chuan Kipha tiin an ko tawh ang che” (Joh. 1:42, NKJV) tiin a lo hrilh a. Isua hian Petera hi tu nge a nih a hria ni mai loin, a mizia pawh a hre chiang hle bawk. Isuan mite rilru a hre thei tih hi Chanchin |ha Johana ziak thupui pakhat a ni tih zirlâi hmasa lamah pawh kan lo sawi tawh kha (entîr nân, Joh. 2:24, 25 chhiar rawh).
“Johana leh Andria te hian puithiamte leh rorêltute ang khân rin duh tlat lohna rilru pu ni ve sela chuan Isua ke bula zirtute an ni bîk hauh lo ang a. Amah sawisêl tûr leh a thu sawite hnial tûr ringawtin an lo kal ve ang. . . . Hêng zirtîr hmasa berte hi chu puithiamte leh rorêltute ang kha an ni ve lo. Johana thu hril kal tlanga Thlarau Thianghlimin a kohna chu an chhâng a. Tûnah phei chuan vân a\anga lo chhuk Zirtîrtu âw ngei chu an hre ta. . . . Thuthlung Hlui lehkhabuten an lo sawite chu Pathian tih ênna azârah fiah takin an lo hre thiam ta a. Thutak awmze hrang hrangte pawh chu an tân êng thar diai a lo ni ta a ni.”—Ellen G. White, Chatuan Nghahfâk, p. 140.
Chanchin |ha Johana ziakin a tum ber chu Isua hi tu nge a ni tih min hriattîr a ni a, chu chu kan hria a nih chuan mi dangte pawh kan hrilh chhâwng ve thei dâwn a ni.
Engtiang kawngtein nge Krista leh Krista i rinna khân i nun a lo thlâk danglamsak ve tawh che? Eng thil inthlâk thleng dangte nge hmuh i la duh bawk?
Nilaini October 23
Philipa leh Nathaniela
Johana 1:43–46 chhiar la. Philipa thil sawi hian engtiangin nge Isua chu a hmuh hma pawhin a lo ring sa reng tawh a ni tih a lantîr?
Philipa hi Andria leh Petera te ang bawkin Bethsaida khuaa mi a ni. A \hianpa Nathaniela hnênah hian Isua chanchin a hrilh a. Baptistu Johana khân Isua hi “Pathian Berâmno” tiin a lo sawi a nih kha. Andria pawhin Petera hnênah hian “Messia” chu a hmuh tâk thu a lo hrilh tawh bawk a. Philipa erawh chuan Isua hi Mosia leh zâwlneiten a chanchin an lo ziah kha nia sawiin, a hming pawh “Nazareth Isua” a ni a ti. Nazareth tih \awngkam a han sawi tel kher hian Nathaniela beng a ti thlep deuh niin a lang a, “Nazareth khua a\ang te chuan thil \ha a chhuak ngâi em ni rêng rêng?” a lo ti nghe nghe a nih kha.
Nathaniela hian he khaw lian lêm lo tak, Nazareth hi a ngâisâng vak lo ve sa hrim hrim niin a lang a. He khua a\ang kher hi chuan tu lal mah an rawn chawr chhuah theih a ring lo a ni. Thil eng emaw leh tu emaw laka ngaih dân nghet tlut mai kan lo neih sa tlatna hian chu thil emaw, mi emaw chu anmahni nihna dik tak anga kan hmuh theihna tûr a lo dâl ta \hîn a. Philipa hian chutiang ngaih dân chu Nathaniela pawhin a nei tih a hmaa an lo sawi dun tawhna a\angin a hria a ni maithei. Chuvâng chuan, hnial khân \ha leh \anfung eng eng emaw hmanga hneh tum loin, amah Nathaniela ngei chu Isua hnêna hruai ve a, thutak chu ama mit ngeia hmuhna hun siamsak a tum ta zâwk a. “Lo kal la, en rawh” tih thu chauh a hrilh. Chutiang tak chuan Nathaniela hian a ti ta a. Isua hnênah a va kal a, a va hmu ve ta a ni.
Johana 1:47–51 chhiar la. Nathaniela hnênah hian Isuan eng thu nge a sawi a, chu a thu sawi Nathanielan a lo chhân lêt dân chu eng nge ni?
Châng 46 leh châng 47 inkârah hian Nathanielan Philipa sâwmna a lo chhân dân chipchiar deuh tak chu awm tûr a ni a; mahse, Johana hian a lo ziak tel lo hlauh si. Eng pawh ni sela, Nathaniela chu a \huthmun ata a tho a, Isua hmu tûr chuan a va kal ta a. Philipa hi a \hian \ha ber a nih vâng te pawh a ni ang e, Nazareth khaw chungchânga ngaih dân \ha lêm lo tak a neih chu a dah \ha a, Isua nêna an han inhmuh tâk hnu chuan a nun a lo danglam ta vek rêng a ni.
Isuan Nathaniela chungchâng thu a sawi dân hi a duhawm hle mai. Israel mi [dik] tak, ngamthlêmna rêng nei lo a ti (Joh. 1:47). Amah Nathanielan Isua chungchâng thu a lo sawi ve ngawt dân nên kha chuan a inang lo hle mai (Joh. 1:46). Chutiang thu Isuan a lo sawi chu mak pawh a ti hle nghe nghe a, a chhan pawh Isua nên hian an la inhmu ngâi miah bawk si lo atin ni.
Mahse, Isua hian theipui bula a awm lâi kha a lo hmuh thu a hrilh a, chu \awngkam tâwi tê chuan Nathaniela hi a hmin ta mai a nih hmêl. Isua hian, Thlarau Thianghlim awmpuina a chan azâra Nathaniela \awng\âi lâi, theipui kûng hnuaia tih tak zeta thutak a zawng lâi kha a lo thlîr reng a (Ellen G. White-i lehkhabu ziah, Chatuan Nghahfâk, pp. 141, 142 chhiar la).Chutichuan, Isua hi Rabbi, Pathian Fapa, leh Israel-te Lalber a ni tih a puang ta a. Pathian rawn inpuanna beitham takin rinna puan chhuahna ropui ber mai a thlentîr hi a chhinchhiah tlâk hle a ni.
Ningani October 24
Nikodeman Isua nihna a sawi
Johana 3:1–21 chhiar la. Engtiangin nge Nikodema chanchin hian Isua chu tu nge a nih tih hre tûrin min \anpui le?
Nikodema hi Israelte zirtîrtu zah kâi tak ni phâk a ni a, Sanhedrin member niin, a awm thei viau bawk a ni âwm e. A chanchin hian chhan hrang hrang avângin Chanchin |ha Johana ziakah pawh dinhmun pawimawh tak a luah nghe nghe. Isua hi “Rabbi” tia sawiin, Isuan chhinchhiahna hrang hrang a tihte kha zirtîrtu (rabbi) a nihzia ti chiangtu-ah a ngâi a. Chutiang chuan, amahin a hriat hma hauh pawhin Isua hi Messia a ni ngei tih ti langtu finfiahna a lo sawi daih tawh tihna a nih chu.
Nikodema hian Isuan chhinchhiahna a tihte hi Pathian tirh a nihzia ti chiangtu-ah a ngâi a; amaherawhchu, Messia chungchânga Thuthlung Hlui hrilhlâwknaten an lo sawi kha Isua hi a ni tih puangtu angah chuan a ngâi lo thung. Chuvâng chuan, Isua hnênah hian rinhlelh deuhna rilru pu chungin a lo kal a; hetih lâi tak hi chuan Isua hi Krista a ni tih a la pawm rih lo a ni.
Johana 3:3–21 chhiar la. Isuan Nikodema hnêna a thinlunga a ngaihtuah zawng zawng a hmuhsak vek thu hriattîr nâna thil a sawi chu eng nge ni?
Isua hian mi tin thinlunga awmte a hre vek a. Nikodema a chhânna pawh hi a dêngkhâwng angreng viauin a lang naa, a sawi tum takah a lût nghâl mai a ni tih a hriat thung. Juda-te hian Jentail-te chu an pianthar a ngâi niin an hria a; mahse, anmahni Pathian hnam thlante ngei pawhin piantharna an chan a \ûl ve tho a ni tih erawh hre lo tam tak an awm. Tu mah hi chhandamna chang saa lo piang kan awm lo a. Kan lo chawr chhuahna hnam emaw, kohhran emaw hian min chhandam dâwn rêng rêng lo bawk.
Juda-te hian Abrahama a\ang tawh khân chanchin ropui tak an nei a, chu chuan hnam dangten an chan ve loh ham\hatna eng eng emaw pawh a pe rêng bawk (Rom 3:1, 2 chhiar la)—phat thu a chêng lo. Nimahsela, chumi ngau ngau ringawt chu a tâwk zo si lo thung a. Chutiang chu a nih avângin, Nikodema hnênah pawh hian Isuan thu dêngkhâwng angreng tak, Israel-te zirtîrtu leh rorêltu ni eng ang mah se, chung lam hrin a nih leh hnuhnawh (a pianthar) ngei ngei a ngaih thu a hrilh ta a ni.
Isua hian Nikodema chu thlarau lam thila a lo la ngawngzia a hriattîr zui nghâl bawk a: “Israel-te zirtîrtu i ni si a, chûng chu i hre lo maw?” (Joh. 3:10). Engtin nge nang, zirtîrtute zîngah pawh zah kâi ber pâwl ni phâkin chu chu i lo hriat loh theih a? Nikodema tân hian a va han zahthlâk dâwn tak êm!
Nikodema hian Isua chungchângah hriat belh duh eng eng emaw chu la nei ngei ang tih rin theih a. Mahse, a hnu-ah chuan Isua zuitute zîngah a lo tel ve ta nge nge a nih hmêl (Joh. 19:39 chhiar la).
“Piangthar” tih hi eng nge ni a awmzia ni a, enga ti nge Isua khân a ngaih pawimawh êm êm mai le?
Zirtawpni October 25
Zir belhna: Ellen G. White-i lehkhabu, Chatuan Nghahfâk phêk 172–182, “Nikodema” tih kha chhiar ni se.
Nikodema hian “Pathian Lehkha Thu chu tûn hmaa a lo tih \hîn dân ang, mite hnial thlâkna tûr atâna \anfung tûr dap zâwng ni loin, thlarau lama nunna a lo chan theih nân a zir ta thung a. Thlarau Thianghlim hruai ang zêla awm tûra a inpêk tâkah chuan vân ram pawh a lo hmu thiam ve \an ta a ni . . . .
“Rinna kal tlangin Pathian khawngaihna chu kan lo chang a; mahse, rinna chu kan Chhandamtu a ni si lo. Rinna hrim hrim hi chuan eng mah hlawh chhuah a nei hran lo bawk. Rinna chu Krista kan vawnna kut a ni a, sual man tlâk nâna a thil tihte min hman \angkâitîrtu a ni. . . . Simna chu ngaihdamna ang bawkin Krista hnên a\anga kan dawn a ni a.
“Chuti a nih chuan engtin nge chhandamin kan lo awm tâk ang? ‘Mosian thlalêra dâr rûl a khâikâng ang khân’ Mihring Fapa pawh hi rûlin a bum leh a chuk tawh zawh zawngten an thlîra an lo dam theih nân khâikânin a lo awm tawh a. ‘En teh u, Pathian Berâmno, khawvêl sual kalpuitu tûr saw’ Johana 1:29. Krawsa a\anga êng zung lo chhuak chuan Pathian hmangaihna a lantîr a. A hmangaihna chuan a lamah min hîp ta a ni. He a mi hîpna hi kan lo dodâl tlat te a nih ngawt loh chuan Chhandamtu khêngbettu kan sualte chu simin kraws bulah hruaiin kan awm ang a. Tichuan, rinna avângin Pathian Thlarau chuan nunna thar mi pe dâwn a ni. Kan ngaihtuahnate leh kan thil châk zâwngte chu Krista duhzâwngin a thununna hnuaiah an intulût ta vek a. Rilru leh thinlung chu ama hnêna thil eng kim tukzal tûra keimahnia hna thawktu Pathian anpui ni tûrin siam thar a lo ni ta bawk. Tichuan, Pathian Dân chu kan rilru leh thinlungah ziah kâi a lo ni ta a, Krista angin, ‘Aw ka Pathian, i duhzâwng tih hi ka lâwm zâwng tak a ni’ (Sam 40:8) kan lo ti thei ta a ni.”— Ellen G. White, Chatuan Nghahfâk, pp. 180, 176.
Sawi ho tûrte:
1. Baptistu Johana kha Isua tâna kawng buatsaih tûrin a lo kal hmasa a. A rawngbâwlnaah khân mihringte thlîrna a\angin a hlawhtling tâwk em? I chhânna tûr i ngaihtuah pah khân zawhna pawimawh ber mai: thlarau lama “hlawhtlinna” tih hi engtin nge i hrilh fiah ang? tih hi inzâwt nghâl bawk ang che.
2. Johana khân Isua chu Pathian Berâmno a nih thu a sawi hnu-ah rinhlelh leh deuh si châng a nei \hîn tho a (Mat. 11:2, 3; Luka 7:19). Eng vânga hetiang zawhna hi zâwt nge ni a, a zawhna zawhte a\ang hian engtin nge kan rinnaa din ngheh tlat dân kan lo zir chhuah theih ang?3. In class-ah Nikodema ang deuh hian, kohhran dika hruaitu ni si, Pathian thu hriatna thûk leh zau tak pawh nei ni siin, thlarau lamah erawh thil pawimawh hriat tûr ngei ngeite hre si loa awm a theih dân sawi ho rawh u. Nikodema dinhmun a\ang hian eng zirlâite nge zir chhuah theih kan neih le?