2024 3rd Quarter Zirlai 3-na
Zirlâi 3
*July 13–19
Inhnial Buaina
Sabbath Chawhnu
Chhiar tûr: Marka 2:1–3:6, Mika 6:6–8, 1 Sam. 21:1–6, Marka 3:20–35, Luka 12:53, Luka 14:26.
Chângvawn: “Tin, amah vêkin an hnênah chuan, ‘Chawlhni hi mihring tâna siam a ni a, mihring hi Chawlhni tâna siam a ni lo; chutichuan, Mihring Fapa hi Chawlhni chungah lam pawh lal a ni’ a ti a” (Marka 2:27, 28).
Marka 2:1–3:6-ah hian Isuan sakhaw hruaitute zîrtîr dân ang ni lova a zirtîr \hinzia tilangtu thawnthu panga kan hmu a. Hêng thawnthu hrang hrangte hi awmze nei taka rem khâwm niin, thawnthu tinte hi a hma chiah thawnthu thupui nên a zâwm zêl a. Tichuan, a hnuhnûng ber pawh hi rawn kual lêt lehin a hmasa ber nên a inzawm ve leh tho bawk a ni.
Hêng thawnthu hrang hrangte hian Marka 2:10, 17, 20 leh 28-ahte kan hmuh Isua nihna eng emaw ber an sawi \heuh a. Hêng thawnthute hi Sunday zirlâi, Thawh\anni zirlâi leh Thawhlehni zirlâiahte hian thûk zâwka luh chilhin, Isua thu sawi awmzia hriat thiam kan tum dâwn a ni.
Marka 3:20–35 hi Nilaini zirlâiah leh Ningani zirlâia kan luh chilh tûr a ni ve thung a. Hetah pawh hian Chanchin |ha Marka ziaktuin lehkhabu ziah dân phung a hman, “Thawnthu Inluh Thelhte” tia sawi mai \hin chu kan hmu ang. Marka lehkhabu-ah hian chutiang hawi zâwnga thawnthu emaw, lehkhabu emaw ziah chu vawi rûk vêl kan hmu a. Chûng thawnthu hrang hrangahte chuan Isua nihna leh Messia a nihna anga a hnathawh emaw, zirtîr nihphung emaw pahnih khat tal sawi lan zêl a ni \hîn bawk.
Tûn kârah hian Isua chanchin \henkhat kan zir ho ang a, chûngte a\ang chuan eng nge zir chhuah theih kan neih hriat kan tum dâwn a ni.
*Study this week’s lesson to prepare for Sabbath, July 20.
July 14
Sunday
Zeng tihdam thu
Marka 2:1–12 chhiar la. He zeng pakhat, Isua hnêna an rawn hruai hian eng nge ni a duh ber? Isua hnên a\anga a chan tâk chu eng nge ni?
He mi hi zeng, mahnia kal sawn thei lo a ni a; chuvâng chuan, a \hian pali-ten zâwnin Isua hnênah a rawn hruai a. Isua awmna in chung chu \hiata an reh pawh hnu-in, chuta \ang chuan Isua hma zâwn chiahah an zuk thlâk thla ta a. Marka 2:5 chuan, he mite \hian za-ho rinna sânzia hi Isuan a lo hmu tih sawi. Engtin nge rinna chu a hmuha hmuh theih a nih le? Hmangaihna ang tho a ni a, thiltihah hmuh theihin a lo lang chhuak \hîn. Chutiang chuan zêng \hiante pawh hian Isua an rinna chu an \hianpa’n damna a lo chan theihna tûra a tih theih ang ang an tih \âlhna hmangin an pho lang a ni.
He miin a mamawh chiang tak chu taksa damna a ni a. Anmaherawhchu, Isua awmna hmun a rawn thlen chiaha Isua thu lo sawi hi chuan sual ngaihdamna a kâwk daih thung. He pa hi chuan eng mah a sawi ve lo tluan zak a. Isuan a sawi [an rilrua] lo hnialtute chu sakhaw hruaitute a ni zâwk tlat mai. Isuan thu sawite hi Pathian sawichhiatna, Pathian chauhin a chan tûr han \âwmpui ve \âlh tumna ni-ah an ngâi a ni.
Mahse, Isua hian chhân dân tâwk a lo thiam khawp mai a, anmahni ngei pawhin mi dangte nêna an inhnial ni khuaa an lo hman fo \hin, “thil ho tê a\anga \an a, thil lian zâwka luh chhoh” tih chu hmangin an \anhmun a phehsak ta dâwrh a ni ber mai. Mi, a sualte ngaihdam a nih tawh thu hrilh hi thil pakhat a ni a; ama ke ngei hmanga kal tûra zeng tihdam erawh thil hran daih a ni thung. Isua hian Pathian thiltihtheihna hmanga zeng a kaltîr thei a nih chuan, sualte ngâidam thei a nih thu a sawi pawh hi a dik ngei ang tih rinhlelh rual a ni lo.
Mika 6:6–8 chhiar la. Engtin nge he lâi thu hian Isua leh sakhaw hruaitute inkâra thil thleng kha a sawi fiah?
Hêng sakhaw hruaitute hian a pawimawh tak tak zâwk chu dik taka thil tih te, khawngaihna ngainat te leh thuhnuairawlh tak chunga Pathian nêna lên dun te a ni tih an hre lo rêng rêng mai a. Pathian duh zâwng leh lawm zâwng nia an lo hriatte chuan a bâwih hneh tawh êm avângin anmahni hma ngeia Pathian hnathawh lo lang pawh chu hmu thei lo tûrin an mit a tihdelsak ta a ni. Hêng mite hian Isua chungchângah an rilru an thlâk tâkna âwm rêng rêng a lang lo va; Isua hi Pathian hnên ata lo chhuk a ni tih an hriat theihna tûrin chhinchhiahna tam tak (entîr nân, an thinlunga an ngaihtuahte chu a rawn hriatsak vek thei a ni tih a hrilh bâkah, anmahni hmuh ngeiin zeng a tidam bawk) a pe chungin an âwih duh chuang rêng rêng lo.
Engtin nge hêng mite an awhna thang, sakhaw biak dân dik takin min phût thilte chu hre lo lêk khawpa sakhaw serh leh sâng ruih chilhna ang chi-ah hian kan awh ve lohna tûrin kan fîmkhur theih ang? (Jak. 1:27 chhiar ang che)?
July 15
Thawh|anni
Levia koh thu leh chaw nghei chungchâng
Marka 2:13–22 chhiar la. Alphaia fapa Levia hi tu nge ni? Eng vângin nge sakhaw hruaitute hian Isua zirtîr a rawn ni ve hi an lo sawisêl?
Isua hun lâia chhiahkhawntute kha tualchhûng sawrkâr emaw, Rom sawrkâr emaw hnuaia thawk an ni a. An lâk tûr zâta sawrkârin a tuk-sak âia tam an lâk \hiin avâng leh, an hnampuite sum an eisak hmanga intihausa an nih avângin Judai rama chêng Juda-te zîngah chuan huat rawn an hlawh hle. Juda-te sakhaw dân hrilh fiahna, Mishah bu rukna Tohoroth chuan heti hian a sawi a: “In chhûnga chhiahkhawntute an lût a nih chuan in chhûnga thil awm zawng zawng chu a in chawpin a bawlhhlawh nghâl \hîn. . . .”
Chutiang chu a nih avângin lehkhaziaktuten Isua chêt dân pawm lo zêta, “Engti zia nge chhiahkhawntute leh mi sualte hnênah eia a in mai le?” tia an zâwt pawh hi an mawh lo rêng a ni.
An zawhna hi engtin nge Isuan a chhân? An zawhna hi chhân tlâkah a ngaihsak lo ngawt lo va. Doctor mamawhtute chu mi hrisêlte ni lovin, mi hrisêl lote zâwk an nih thu a hrilh ta khawl mai a ni. Chutiang chuan thlarau lam doctor, sualin a tihnat thlaraute tidam theitu a nih thu sawi a. Doctor chu dam lote awmna hmunah a kal \hîn tûr a ni lo vem ni?
Marka 2:18–22 hian thawnthu dang a rawn phawrh ve leh a. He thawnthu phei hi chu Isua leh sakhaw hruaitute inhnial thu sawina thawnthu pangate zîngah a pawimawh ber a ni hial âwm e. Thawnthu hmasa zâwkah khân Levia ina chaw an kîl ho thu kan hmu a, he thawnthu erawh hi chu chaw nghei chûngchâng zawhna a ni deuh ber thung. Baptistu Johana zirtîrte leh Pharisaiten chaw an nghei \hin lâia Isua zîrtirten an nghei ve lêm lo chu mi \henkhatin an hre thiam lo va. An zawhna chu Isuan tehkhin thu pakhat, inneih ruai kîl honaa amah leh a zirtîrte an kal thu nêna khâikhinna hmangin a chhâng a. Inneihnaa kalte chuan chaw nghei ta hlauh si se, a âwm ang lo ngawt ang. Nimahsela, Isua hian mo neitu hruai bo ni a la thleng ngei tûr thu a sawi a. Chu chu krawsa khenbeh a la nih tûr thu a sawina niin, chutih hunah chuan chaw ngheina hun a la tam hle dâwn a ni.
Hemi zawh hian tehkhin thu dang pahnih, ama zirtîrna leh sakhaw hruaitute zirtîrna inan lohzia tilangtu a sawi chhun zawm leh a, chûngte chu puan la thlâk mar loh thema puan hlui pawp lâi bel chungchâng leh, savun uain peng hluia uain thar thun chungchâng a ni. Hêng a tehkhin thu sawi pahnihte hian Krista zirtîrna leh sakhaw hruaitute zirtîrna inan lohzia a târ lang chiang hle a. Sakhaw hruaitute nun dân leh khawsa zia chu a dik tawh lo hle a ni tih a tilang bawk. Ni e, sakhaw dik tak ngei pawh hi a betute an fîmkhur lo a nih chuan thim chhah takah a chang thei rêng asin!
Tûn lâi hunah hian tute nge Isua hun lâia chhiahkhawntute ang deuh kha ni ve ang? Engtin nge anmahni chungchânga kan rilru put hmang chu kan her rem deuh ang?
July 16
Thawhlehni
Chawlhni Lalpa chu
Marka 2:23, 24-ah hian Pharisaiten Chawlhni bawhchhiaa zirtîrte an puh thu kan hmu a. Juda-te dânah chuan Chawlhnia tih phal loh thil chi hrang hrang 39 zet awmin, chûng zîngah chuan hemi \uma zirtîrten an tih pawh hi a tel niin Pharisaite hian an hre tlat mai.
Marka 2:23–28 chhiar la. Engtin nge Pharisaiten a zirtîrte an puhna chu Isuan a lo chhân?
Davida leh a \hianten puithiamte chauhin an ei thian chhangdah an ei thu (1 Sam. 21:1–6) khân a chhâng a. Chhangdah chu Chawlhni apianga dah sawn a nih \hin avângin, hemi \uma Davida te \hianho zin hi rîkrûm thil tak tak, Chawlhni pawh sawi thei lova an chhuah ngei \ûl a nih a rinawm. Davida leh a \hianten chhangdah an ei hi ngaimawh an nih hran si loh chuan, zirtîrten Chawlhnia buh vûite an thliak leh a fangte an ei hi a pawina a awm bîk chuang lo niin a sawi a.
Chutah chuan duh tâwk mai lovin, mihringte hi Chawlhni tâna siam ni lovin, a Chawlhni zâwk hi mihringte \hatna tûra siam a nih thu pawh a sawi ta nghâl law law bawk a. Chutianga a sawi theih chhan pawh amah hi Chawlhni Lalpa a nih miau vâng a ni.
Marka 3:1–6 chhiar la. Engtin nge he thawnthu hian Chawlhni chu mihringte tâna siam a nih thu Isua an sawi kha a dikzia a rawn lantîr?
Hemi \um pawh hian Chawlhni thu-ah sakhaw hruaitute nên bawk an inhnial leh a. (An inhnialna erawh eng ni ber hi nge Chawlhni chu ni tih chungchângah a ni ngâi lo.) Sakhaw hruaitute hian Isuan Chawlhnia dam lo a tidam a nih chuan Chawlhni bawhchhiaah an rawn puh nghâl mai dâwn a. Mahse, Isua hian an anmahni a hmachhawn tîm phah chuang rêng rêng lo thung. “Chawlhnia hian thil tih\hat nge thianga, thil tihchhiat? Nunna chhandam nge thianga nunna lâk?” tiin a zâwt lêt hlauh a. An chhânna ni tûr chu a chiang reng mai; thil \ha tih leh nunna chhandam chu Chawlhnia tih atân a dikin a inhmeh êm êm zâwk a ni.
Chutichuan, kut zeng chu a tidam ta ngei a, chu chuan amah dotute thin ti-urin amah an tihhlum theih dân tûr an ngaihtuah nghâl ta chûk chûk rêng a. Thil inhmeh lo leh runthlâk tak ni bawk chu, Chawlhni bawhchhiaa Isua puhtu, chumi avânga man tumtute ngeiin Chawlhni thova Isua tihhlum theih dân tûr an ngaihtuah avângin Chawlhni an bawhchhe ve tho tihna a ni.
Hêng thil thlengte a\ang hian Chawlhni serh dân tûr dik chu engtin nge kan lo hriat theih ang? Tûnlâi hunah hian Chawlhni serh kawngah harsatna leh chona eng eng emaw kan hmachhawn \hîn a, chûngte chu engtin nge hêng thawnthute a\ang hian a hmachhawn dân tûr kan lo hriat theih ang?
July 17
Nilaini
Thawnthu inluh thelh: |hen 1-na
Marka 3:20–35 chhiar la. He lâi thua kan hmuh thawnthu pahnih inluh thelhte hi a inzawm dân i hmu thiam em?
He lâi thu hi Marka lehkhabua “thawnthu inluh thelh” (Sap \awngin, “sandwich story”) hmasa ber a ni a. Thawnthu inluh thelhah chuan thawnthu pakhat a in\an phawt a, chumi hnu chuan thawnthu dang rawn lûtin/tlazepin, chu thawnthu chu a sawi zawh hnu-ah a hmasa zâwk kha sawi chhunzawm leh a ni \hîn.
Hetah hian a thawnthu hmasa zâwk chu Isua chhûngten Isua hi a â ta nia an hriat avânga man an tum chungchâng a ni a (Marka 3:21). Thawnthu dang rawn tlazep chu Jerusalem a\anga lo chhuk lehkhaziaktuten Isua hian Beelzebula a zâwl ni âwma an puh thu a ni ve thung. (Vawiina kan zirlâi hi chuan thawnthu dang rawn tlazêp zâwk, Marka 3:22–30-a kan hmuh hi a luh chilh ang.)
Marka 3:22 kan chhiar chuan lehkhaziaktute hian Isua chu ramhuai \anpuina a dawn avânga ramhuai hnawt chhuak thei nia an puh thu kan hmu a. He an puhna hi zawhna hmangin hetiang hian a chhâng a, “Engtin nge Setan chuan Setana vêk a hnawh chhuah theih ang ni?” tiin. Amah leh amah indo anga Setana ngaih chu thil âwm ang lo tak a ni a. Chuvâng chuan, ram pawh a chhûnga mite indo tawn tlat leh chhûngkhat pawh indo tawn \hêm chu an ding chhuak thei lo ang chiahin, Setana hi mahni indova a inkhing a nih chuan a boral mai dâwn a ni. He thu a sawi zawh hian thil dangah pâkâiin mi chak tak chu a ina sum awmte lâksak kan tum a nih chuan amah kan phuar beh phawt a ngaih tûr thu a sawi bawk a. He a tehkhin thu sawi hnuhnûng zâwkah hi chuan Setana in chhûnga lût rûkru-ah inchanin, thim lal fapain a hrênga a tântîrte a chhanchhuah theih nân thim lal fapa chu a phuar hmasa phawt ta a ni.
Marka 3:28–30 chhiar la. Ngaihdam theih loh sual chu eng nge ni a, ngaihdam theih loh sual tih chu eng nge ni a awmzia?
Ngaihdam theih loh sual chu Thlarau Thianghlim laka thil sual tih hi a ni a; tin, Thlarau Thianghlim hnathawh chu ramhuai hnathawh ni anga kan sawi hian ngaihdam theih loh thil sual kan ti tihna a ni bawk. Marka 3:30 thu hi Marka 3:28, 29-a Isuan hetiang thu a sawi chhan a ni a, Thlarau Thianghlim awmpuina changa thil ti a nih reng lâia lehkhaziaktuten thlarau bawlhhlawh \anpuina chang ni âwma an lo sawi ve ngawt hi sawi fiah a ngâi tlat atin ni. Thlarau Thianghlim hnathawh ni ngei si ramhuai hnathawh ni anga i sawi \âlh a nih chuan Thlarau Thianghlimin hrilh a tum che chu i bengkhawn dâwn miah lo tihna a ni a, a chhan pawh mi tu mahin rilru dik tak pu chunga ramhuai kaihhruaina zui an duh dâwn loh vâng a ni.
Eng vângin nge “ngaihdam theih loh sual” eng emaw tak lo ti palh nia inringa hlauhthâwnna i nei kha chutiang thil sual i la ti lo a ni tih tilangtu zâwk a nih le?
July 18
Ningani
Thawnthu inluh thelh: |hen 2
Marka 3:20, 21 chhiar la. Isua chhûngten mi â nia Isua an ngaih phah chhan hi eng nge ni?
Mi â nia han inpuh ngawt mai chu a dêngkhâwng angreng khawp ang le! Mahni sahimna tûr ngaihtuahna pawh nei lo leh, mahni nunna atâna hlauhawm pawh hre miah lote hi mi â tia sawi an ni tlângpui \hîn a. Isua pawh hian chaw eina hun thâwl tak ngial pawh a insiam \hin loh avângin a chhûngte chuan mi â ni-ah an ngaih phah rêng a ni. Amah chu va man tumin an thawk chhuak hial a, chu chu thawnthu inluh thelha a hmasa zâwk a tâwpsan lailâwkna pawh a ni bawk.
Hetih lâi tak hian thawnthu dang rawn tlazepin, Jerusalem a\anga lo chhuk lehkhaziaktute chuan Isua hi ramhuai nêna inzâwl ni âwmin an rawn puh ve thung a. Hêng thawnthu pahnihte hi inang deuh thuak a nih bâkah, inzawmna nei pawh a ni bawk. Isua chhûngte ngeiin Isua an hmuh dân hi lehkhaziaktuten an hmuh dân ang deuh tho a ni a. A chhûngte hian mi â ni-ah ngâiin, lehkhaziaktute pawhin ramhuai nêna \ang dûn niin an ngâi ni.
Marka 3:31–35 chhiar la. Isua chhûngte hi eng ti tûrin nge an lo kal a, engtin nge Isuan a lo chhân?
Isua leh a chhûngte intih dân hi a mak angreng khawp mai. Nangmah hmu tûrin i nu emaw, i unaute emaw lo kal ta ang se, i lo hmu ngei dâwn lo vem ni? Mahse, hemi \uma thil buaithlâk deuh mai awm chu, Isua chhûngte hi Pathian duh dânin an khawsa tlat lo pêk a. Chu chu Isua hian a lo hriat avângin chhûngte tih awmzia pawh hrilh fiah dân tharin a hrilh fiah phah ta daih rêng a ni. Pathian duh zâwng titu apiangte chu a unaute leh a nute an ni mai a. Pathian Fapa a nih avângin Pathian duh zâwng anga nung leh thil ti apiangte chu a chhûngkhatte an ni mai bawk ang.
Hêng thawnthu pahnihte hian thu dik ril tak an pâi ve ve a. A hnuhnûng zâwkah hian mahni indo chhûngkua chu an ding chhuak ngai lo tih Isuan a sawi nih kha. Han ngaih mai chuan, a hmasa zâwkah hian Isua chhûngte, an chhûngkaw member-te hi mahni indo chu an ni niin a lang. Nimahsela, he thu har tak hi chhûngte tih awmzia hrilhfiahna thar hmangin a rawn ching fel ta a. Isua chhûngte dik tak chu amah ang bawka Pathian duh zâwng titute hi an ni (Luka 12:53, Luka 14:26 chhiar la).
Hun kal tawhte kha han thlîr kîr leh ila, Kristian tam tak chu anmahni chhûngkhatte ngeiin an tuithlâr \hîn a ni tih kan hria ang. An thil tawn hi a va han hrehawm dâwn êm aw! Kan thawnthu zir zawh tâk hian Isua pawhin chutiang harsatna chu a lo tawng ve tawh tih min hrilh a. Chhûngte hriat thiam loh hlawh nih hrehawmzia chu ama’n a lo hriat vek tawh avângin chutiang ang tawng ve mi dangte chu a hnêm thei ta rêng bawk a ni.
July 19
Zirtawpni
Zir Zâuna: Ellen G. White-i lehkhabu ziah, Chatuan Nghahfâk phêk 292–303-a, “Levia Matthaia” tih leh phêk 304–314-a, “Sabbath” tih te chhiar ni se.
“‘Chawlhniin tihdam a thiang em?’ tia an zawhna chu Isuan heti hian a chhâng a: ‘Nangni zînga tu pawhin berâm pakhat nei ula, chu chu Chawlhniin khuarkhurûmah tla ang sela, tu nge chelhin kâi chhuak lo vang che u? Berâm pakhat âi chuan mihring pakhat chu a va hlu zâwk êm! Chuvângin, Chawlhnia tih\hat hi a thiang e’ Matthaia 12:10–12.
“Enthlatute chuan chhân dan nih an hlauh avângin mipui hriata Krista chhân zêl chu an ngam ta lo va. A chhan pawh ani hi chuan thutak a sawi tih an hriat vâng a ni. Anni hi chuan an pipute thurochhiah bawhchhiat âi chuan natna neite chuan tuar tlawk tlawk mai se pawi an ti lo va. Chutih lâiin, khuarkhurûma tla an ran erawh an \anpui nghâl loh chuan a neitu tân chânna a nih dâwn avângin kâi chhuah ngei tûr niah an ngâi thung lawi si. A awmzia chu, Pathian anpuia siam mihringte âiin rân mâwl mai mai pawh an ngaisak zâwk tihna a ni. Hei hian sakhaw dik lo zawng zawng zia chu a pho lang chiang khawp mai. Sakhaw dik lo rêng rêng chu Pathian chunga mihringten awm a châknaah a lo in\an \hîn a; a tâwpah erawh mihringte chu rân âia dinhmun hniam zâwkah hnuh thlâk an ni \hîn thung. Pathian lal berna pawm lo leh dotu sakhua rêng rêng chuan mihringte hi leilung pian tirh ata a neih tawh leh, Krista zâra pêk kîr a nih leh tûr ropuina chu a tihkiamsak \hîn a. A zuituite chu mihringte mamawh, tawrhna leh dikna chanvote ngaihthahsak tûrin a zirtîr \hîn bawk. Chanchin \ha erawh chuan mihringte hi Krista thisena tlan an nih avângin a ngâi pawimawh êm êm thung a, an tlâkchhamna leh an hrehawm tuarte ngaihsak tûrin mi a zirtîr bawk. Lalpa chuan heti hian a sawi a: ‘Mihring hi rangkachak thianghlim âi pawha hlu zâwkin ka siam ang a, mihring ngei hi Ophir rangkachak thianghlim âi pawha hlu zâwkah ka siam ang’ Isaia 13:12.”—Ellen G. White, Chatuan Nghahfâk, p. 311.
Sawi ho tûrte:
1. In kohhranah Marka 2-a kan hmuh zeng, ngâwi renga hrehawm lo tuar ngawt ngawt mai ang hi an awm em? Chutiang mite chu engtiang kawngtein nge in \anpui theih ang?
2. Huatna, pipute thurochhiah, thurin leh sakhuana ten Isua hnâwltute mit a tihdel nasatzia leh, Isua lama an rilru hawitîrtu tûr Isua thilmak tihte ngei pawhin kawngro a sut tâk loh dân hi ngaihtuah la. An chunga thleng ang hi keini chungah chuan a thlen ve loh nân engtin nge kan lo fîmkhur theih ang?
3. Engtin nge in kohhran kha an rinna avânga an chhûng leh khatten an tuithlâr tâkte tân “chhûngte” in lo nih theih ang?4. “Ngaihdam theih loh sual” tih chungchâng kha han ngaihtuah leh la. Eng nge a awmzia ni a, engtin nge chutiang sual chu kan tih loh nân kan fîmkhur theih ang?

