2024 3rd Quarter Zirlai 7-na
Zirlâi 7 *August 10–16
Zirtîrte Zirtîrin: |hen 1
Sabbath Chawhnu
Chhiar tûr: Marka 8:22–38; Matthaia. 20:29–34; Johana 12:25; Marka 9:1–50; Malakia 4:5, 6; Luka 9:30, 31.
Chângvawn: “Tin, mipuiho chu a zirtîrte nên a ko va, an hnênah, ‘Tu pawhin mi zui a duh chuan, mahni hrehawm pawisa lovin, a kraws puin mi zui rawh se’ a ti a” (Marka 8:34).
Marka lehkhabua a chanve hma lam zawng hi chu Isua nihna leh a chanchin sawina a ni ber a. Ama zirtîrna ropui tak takte leh a thilmak tihte pawh hian Messia a nihzia a târ lang vek bawk. Tûnah chuan, a chanve dang kan lo zir ve leh thung dâwn ta a, hetah chiah hian Isuan a zirtîrte hnênah zawhna pawimawh tak, amah chu tu nge nia an lo hriat tih a zâwt dâwn a ni.
He zawhna hi Peteran fiah leh chiang takin a chhâng ang a; tichuan, Isua hian Messia a nihna anga a kawng zawh tûrte chu sawi fiah \an nghâlin, krawsa khenbeh a nih tûr thu thlengin a hrilh vek dâwn a ni.
Marka 8 tâwp lam a\anga Marka 10 thleng hi chu Isuan a zirtîrte hnêna a kawng zawh tûr a hrilhfiahna a ni ber a. Hêng bung pathumahte hian krawsa khenbeh a la nih tûr thu pawh a sawi dâwn nghe nghe. Chumi zawhah chuan zirtîr nih chungchâng bîk a sawi zui ang a. Hêng a thil sawi ropui tak takte hi chu tûnlâi hun thleng pawhin a la pawimawh reng a ni.
Marka lehkhabu chanve hnu lamah hian mitdel pahnih tihdam thu kan hmu a. Pakhat chu Marka 8 laihâwl vêlah niin, a dang chu Marka 10 tâwp lamah a ni ve thung. Hêng Isua thilmak tih pahnihte hian thiam leh ngaihnawm takin zirtîr nihnaah chuan Isua hi tu nge a ni a, khawi kawng nge a zawh dâwn tih chungchânga thlarau lama hriat thiamna ril tak neih pawh tel a. A zirtîrna thute hian kum 2,000 liam taa zirtîr sâwm leh pahnihte hnênah khân chona a lo pe tawh angin, tûnlâi huna zirtîrte pawh Isua zui avânga an chân tûr leh hlâwkna an tel tûrte ngun taka chhût thiam tûrin a la phût chhumzawm zêl a ni.
*Study this week’s lesson to prepare for Sabbath, August 17.
Sunday August 11
Chiang taka hmuin
Marka 8:22–30 chhiar la. Enga ti nge Isua hian midel tidam tûrin vawi hnih a khawih kher a ngaih? He thawnthu a\anga zirlâi kan zir chhuah theih awmte chu eng nge ni?
Chanchin |ha bu-ahte hian Isuan mitdel a tidam thu kan hmu nual a. Marka 8-ah bâk pawh hian mitdel tho, Bartimaia tihdam a nih thu pawh Marka 10:46–52-ah kan hmu bawk. Matthaia chuan mitdel pahnih tihdam an nih thu a sawi a (Mat. 20:29–34); tin, Johana 9 pawhin a pian tirh ata mitdel, Silom dîla a mit va sil ta chanchin kha min hrilh bawk.
Nimahsela, Marka 8-a mitdel a tihdam thu hi chu a danglam bîk hle mai. Marka ziakah chauh a lang a; tin, a lo dam vah theihna tûr hian Isuan thil pahnih a tih a ngâi bîk bawk. Isuan he pa kut hi chelha, khua ata a hruai chhuak phawt kher hi a dân a dang riau a. A rualban zawh lohnaah hian a khawngaih hle a ni tih kan hre thei âwm e.
Eng vângin nge vawi hnih a khawih kher? Sawi tawh angin, hemi \uma thilmak a tih hi thil pahnih a tih ngaihna awm chhun a ni a; mahse, Isua hian thiltihtheihna a nei tam tâwk lo tihna chu a ni lo. Chutiang ni lovin, thil eng emaw târ lan pah a duh avânga ti ni zâwkin a lang a, thlarau lama finna leh hriat thiamna thûk tak kan neih theih nân hian hun kan mamawh deuh châng a awm \hîn tih min hriattîr a duh a ni maithei. He hrilh fiahna hi a pawmawm riauna chhan chu, Marka 8–16 thute ziah a nih dân hi ngun takin han zir chiang ila, a la thih tûr thu leh a thawh leh tûr thu zirtîrte hnêna a hrilhnaah hian a sawi hawn nân leh a khâr nân mitdel tihdam thu hman a ni ve ve a. Hmuh theihna neih lêt leh chu zirtîr nihna awmzia dik tak hriat thiamna entîrtu a lo ni ta a ni.
Zirtîrtute chuan zawhna zawh an chîng hrim hrim a. A chhan pawh zirlâiten hriat thiamna an neih theih nân a \anpui vâng a ni. Marka 8-a he lâi thu-ah hian Marka lehkhabu-a a pawimawh lâi ber a lo thleng a. Chumi a nihzia chu thil pathumin a nemnghet bawk. A hmasa berin, Isuan hian a zirtîrte chu a nihna dik tak an hriat leh hriat loh a han zâwt phawt a, chutiang thu chu tûn hmain a la zâwt ngâi lo. A dawtah chuan, Petera hi ramhuai bawlhhlawh pâi ni ve lo zînga Isua chu Messia a ni tih puang hmasa bertu a ni a. Tin, a pathumnaah chuan, Peteran a nihna a puang zo chiah tih hian, a kalna tûr lam—krawsah khenbeh a ni dâwn tih a hrilh ta a ni.
Enga ti nge Isua hian a zirtîrte hi Messia a nih thu tu ma hnêna sawi lo tûrin a chah le? Pathian ram din a tumna nên hian a inkalh tlat lo em ni? Isua hun lâi hian, “Messia” tih chu Rom sawrkâr paih thlâk tuma beihna tih nên a inzawm tlat a. Nimahsela, Isua hi chutiang messia ni tûr chuan a lo kal si lo; chuvâng chuan, a nihna hi thup rih tlat tûrin a chah ta a ni.
He thawnthu a\ang hian thil \henkhat chu—thu dik tak pawh a ni tho maithei e—sawi rih loh a \hat zâwk châng a awm thei tih kan hre thei em?
Thawh|annni August 12
Zirtîr nih man
Marka 8:31–38 chhiar la. Hetah hian Isuan zirtîr nih man, amah kan zui avânga kan chân tûr awmte min hrilh chu eng nge ni?
Zirtîrte hian Isua nêna an inlaichînna kawngah a pawimawh lai ber an lo thleng ta a. Tûnah chuan Isua hi Messia a ni tih an hre ta. Keini Marka ziak chhiartute hi chuan he thu hi a lehkhabu kan chhiar \an tirh phat a\ang khân kan hre nghâl mai thung a (Marka 1:1); chuvâng chuan, a chânga thil awmzia hre thiam lo leh tlat \hîn zirtîrte âi hian kan chan a \ha zâwk hle âwm e.
Isuan a zirtîr ni tûra mi a sâwm hmasak ber \um khân, chûng mite chu sangha mantua a la siam tûr thu a hrilh a nih kha (Marka 1:17). Hetih lâi hi chuan eng mah a sawi thui lêm lo va, amah zuituten an la tawrh tûrte phei chu a sawi lo hrim hrim. Nimahsela, tûnah chuan tu nge a nih tih an lo hre ta a, he khawvêla a lo kal chhan ber pawh a hrilh ta. Thil tam tak a tawrh a \ûl thu te, hnâwl leh tihhlum hial a nih tûr thu te, mahse, ni thum hnu-ah a thawh leh tho tûr thu te thlengin a hrilh ta vek a ni.
Zirtîrte tân chuan thu thin\hâwng tak a ni ngei ang. Messia a nih thu puang zo deuh chiahtu Petera phei chuan a \hiante zîng ata a hruai hrang a, chutiang thilte chu sawi lo tûrin a hrilh nghe nghe. Hêng zawng zawng hi mi tu emawin a sawi chhâwnna anga sawi \hin a ni a; mahse, Marka hi chuan Isua \awngkam hman chiah chiah kha lo ziak langin, chûng a \awngkam hmante chu Petera tân hian hriat a nuam lo ngawt ang le! Petera hi Satana tiin a ko va, a kawng ata lo awm sawn tûrin a hrilh bawk, a chhan pawh Petera ngaihtuahna hi Pathian duh zâwng nên a inkalh miau vâng a ni.
“Petera thil sawite hi a hma lawka lo thleng mai tûr fiahna hautak tak atân puitu leh thlamuantu a ni dâwn lo tih a hre chiang a. Tin, suala bo tawh khawvêl tâna Pathianin thil tih a tum nên pawh a inrem loh bâkah, Isuan ama nun ngei hmanga zirtîr a tum mahni inhlanna awmzia nên phei chuan a inkalh tlat nghe nghe.”—Ellen G. White, Chatuan Nghahfâk, p. 468.
Isua zuitute chu Isuan tih a tum ang hi ti ve tûra koh an ni a—anmahni kraws pua amah zui tûr an ni. Krawsa khenbeh hi Rom-hoin mi an tihhlum dân hrang hrang zînga a râwng ber, zahthlâk ber leh \ihbâiawm ber a ni a. Mi zawng zawngin pumpelh an duh vek a ni. Chuti a nih chuan, tu-in nge Isua hnêna a inpêk hnehzia entîrna atân kraws put duh ang?
Isua hian zirtîr nih man a sawi fiah a ni mai lo va, zirtîr nih hlutzia pawh a sawi nghâl bawk. Kristian thurina thil mak leh dik êm êm ni bawk si chu, nun chân hi nun humhimna kawng a ni zâwk tlat hi a ni a. A leh lamah, khawvêl hi a pum pawhin lo nei mah ila, chatuana nunna kan chân si a nih chuan awmzia a awm dâwn miah lo tihna a ni thung ang. Missionary pakhat, Jim Elliott-a chuan heti hian a diary-ah kum 1949, October 28 khân a lo ziak a: “A chân theih loh nei tûra a kawl theih loh petu chu mi â a ni lo.”
“Tu pawh a nun hmangaihtu chuan a chân ang a, tu pawh he khawvêla a nun hawtu chuan chatuan nunna atân a vawng thung” (Johana 12:25, NKJV). Hêng thuten a sawi hi a takin i lo chang ve tawh em?
Thawhlehni August 13
Tlâng sâng tak leh mipui tam tak.
Petera leh Jakoba leh Johana ten Isua hova zâna an hmuh chu eng nge ni?
Marka 9:1-a Isua hrilhlâwkna puan, a tuar tûr thu leh thih tûr thu a sawi lâia a bula awm \henkhat hian thiltihtheihna nêna Pathian lalram lo thleng a hmuh hma loh chuan thihna an tem dâwn lo a tih hi ni rei vak lo hnu-ah Isuan tlâng sâng tak chunga Petera te, Jakoba te, Johana te a hruai chhoh \um khân a lo thleng dik ta ngei rêng a. Chumi hmunah chuan an hmaah a hmêl lan dân a lo danglam ta a, vânram ropuinaa inthuamin an hmu a nih kha.
Elija leh Mosia te chu vân a\anga lo chhukin Isua nên an titi ho a. Luka min hrilh dân chuan Jerusalema a tleitlâk mai tûr Isua kal chhuahna (Grik \awngin, exodos) chungchâng an sawi a ni (Luka 9:30, 31). Chuting chuan, hemi \uma thil ropui tak lo thleng hi krawsa Isua a la thihna tûr nên a inzawm tlat a (Marka 9:9 nên khâikhin ang che). Zirtîrten krawsah khenbeh a ni lâi an hmuh hunah pawh beiseina petu tûr a ni ang.
A tûk zîngah tlâng ata chhukin, an chhuk lâi hian zirtîr pathumte chuan Bible-in Messia lo kal hmaa Elija a rawn kal hmasak phawt tûr thu a sawi chungchâng hi an zâwt a. He ngaih dân hi Messia lo kal hmaa Elija rawn lang nawn leh phawt tûra beiseina nên a inzawm tlat a nih hmêl (Mal. 4:5, 6 nên khâikhin rawh). Isuan chhângin Elija chu a lo kal tawh reng a, chu chu tu dang ni lovin Baptistu Johana kha a ni a ti. A hmêlmaten Johana an tihlum ang chiah khân, Isua pawh an kutah a thi dâwn a; mahse, ni thum hnu-ah a tho leh ang.
Chumi zân ropui tak a ral hnu, a tûk zîngah chuan zirtîr dangte awmna tlâng bul\hut chu an zu thleng a, an lo buai hle mai (Marka 9:14–29 en la). Tlâng chunga han chho ve lo zirtîr dang pakuate chuan ramhuai \awng thei lo pâi mipa naupang pakhat, an tihdam theih bawk si loh chu an lo buaipui a. Isua a zuk thlen ve chuan a lamah an rawn tlân khâwm nghâl a. He naupang khawngaihthlâk tak pa hian a fapa chanchin leh a zirtîrten a ramhuai pâi chu an hnawhchhuahsak theih loh thu a rawn hrilh a. A thil sawi zawng zawng chu Isua hian ngun taka lo ngaihthlâksakin eng tik a\anga awm nge tih te a han zâwt a. Isua thil tih vêl dân hi naupang pa rin zâwng tak a ni ni ngei tûr a ni, “Nangin eng emaw ti tala i tih theih chuan mi khawngaih la, mi pui ang che” a ti chhuak ta phawng mai a ni (Marka 9:22).
Isua hian naupang pa rinhlelh deuhna chu a lo hriatsak nghâl mai a. A chhân lêtna \awngkam hi hetiang hian lo phuah \hatsak chhin teh ang: “Engtin maw? ‘I theih chuan’ i tia mi?’ (Marka 9:23). Chu veleh vân ata \êk rawn tla ang maia rangin naupang pa hian harsatna nei chu a fapa chauh ni bîk lovin, amah ngei pawh hian rin lohna harsatna a nei ve tho tih a lo hre ta a. A rinhlelh deuh tlat avâng hian a fapa pawhin damna a chang thei lo rêng a ni. Tichuan, Isua khawngaihna chang thei tûrin a intulût ta thlawp mai a, he thu, “Ka ring e, ka rinhlelhnaah hian min pui ang che” (Marka 9:24) tih hi a sawi a. Isua pawhin a fapa chu a tidam ta a ni.
Eng ang dinhmunah nge, “Ka ring e, ka rinhlelhnaah hian min pui ang che” tia i au chhuah lo ngâi ve tawh le? Chûng in thil tawnte a\ang chuan eng nge ni i zir chhuah?
Nilaini August 14
Tu nge ropui ber?
Marka 9:30–41 chhiar la. Isuan a \um hnihna atâna a thih tûr thu leh a thawh leh tûr thu a sawi hi a sawi hmasak \um nên eng nge a danglamna awm (Marka 8:31 nên khâikhin rawh)? Tin, zirtîrten inhnialna hi eng chungchângah nge ni a, chutah chuan eng zirlâi nge Isuan a pêk?
Isuan a thih tûr thu a sawi lâwk \um khatnaah kha chuan amah hnâwltu tûrte leh tihlumtu tûrte pawh a sawi a nih kha. A \um hnihnaah erawh hi chuan phatsan a ni dâwn tih chu a sawi ngei a, phatsantu tûr erawh tu nge tih a sawi lang tel lo thung. Chutih rual chuan, a bu tîr lamah hian Juda nihna sawi lan a lo nih tawh avângin (Marka 3:19 chhiar la) amah hian a phatsan dâwn a ni tih kan hre thei tho a. Hemi \um pawh hian Lalpa chuan tihhlum a nih tûr thu leh ni thum hnua a thawh leh tûr thu bawk kha a sawi leh a. Mahse, a zirtîrte hian a thil sawi hi a sawi hmasak \um âi kha chuan an lo bengkhawn nêp deuh niin lang. Kan hriat châk loh zâwngte chu sawi sawi kan châk lo \hîn rêng a ni.
Marka 8:27-ah khân Isua hi Galili dîl hmar lam, Philipa Kaisari khawpera a kal thu kan hmu a. Maka 9:30-ah hian Galili ram a kal tlang thu kan hmu leh a; tichuan, Marka 9:33-ah hian Kapernaum khua a luh thu kan hmu leh bawk. Chuvângin, hmâr lam a\anga chhim lam hawi zâwnga a zin hi lo mitthla thiam a harsa lêm lo. Amaherawhchu, a zirtîr sâwm leh pahnihte hi an rawn hnufual hlek avângin Kapernaum khuaah hian amah chauhin a lût rih niin a lang a. In chhûng an luh hnu chuan, kalkawngah khân eng thu-a inhnial nge an nih tih a zâwt a. Mahse, tu ma’n an chhâng lo. Naupangten thil \ha lo an ti lâi kan va phâwk a, an ni pawhin an thiltih chu a \ha lo tih an hriat avânga inthiam lo taka an lo awm ang deuh hian, zirtîrte pawh hian Isuan a zawhna chu chhân an châk hlawm lo hle mai. An inhnialna chu tu nge ropui ber tih chungchângah a ni a. Sawi duh ngat ila chu, he zawhna mi tin kan ngaihtuah \heuh a ni ve tho mai. Nimahsela, Pathian lalramah chuan he ngaihtuahna hi a inletling thawk dâwn a ni.
An zawhna hi Isuan chhâwng hnihin a chhâng a. A hmasain, hmasa ber (ropui ber) ni tûr chuan, chhiahhlawh (rawngbâwltu) an nih hmasak phawt a ngâi tih thu hi chiang takin a han sawi tlang râwng mai phawt a. Tichuan, a sawi awmzia chu ama thiltih ngei hmangin a entîr zui ta a ni. Heti lâi hian a bul hnâi maiah chuan naupang pakhat a lo ding reng a. Chu naupang chu a va kâi a, an zîngah chuan a dintîr ve a. Naupang tân hian a zâmawm duh ngawt ang. Nimahsela, Isuan a lo kuah a, tlângnêl takin a awm ve thei ta. Chutichuan, zirtîrte chu hetiang naupang tê pakhat pawh an lâwm a nih chuan, ani pawhin anmahni lâwm ve dâwn a ni tih a hrilh ta a. Tin, amah lâwm apiang chu a Pa lâwm a ni tih pawh a hrilh bawk. Chutiang chuan, naupang chumchiap, miin engah mah thama an ngaih loh chu Pathian nên an inzawm reng tih a hrilh fiah ta a.
Chutah Johana a lo ding chhuak a, an zînga mi ni ve lo tu emaw Isua hminga ramhuai a lo hnawt chhuak ve ngawt chu a lo khap tih hrilh a. Isua erawh chuan khap tawh lo tûr leh, anmahni dodâl lo chu an lama \ang a nih thuin a chhâng lêt thung a. Kristian rawngbâwlnaa inhmangte chu, an thiltih beitham viau pawh ni se, vânah khian chhinchhiah lohin a awm dâwn lo.
Bible-in ropuina min zirtîr leh khawvêl ngaih dâna ropui te hi eng nge a inan loh dân ni? A khawi zâwk hi nge neih tuma i beih \hin?
Ningani August 15
Hremhmuna awm mi hrisêl tak chu
Marka 9:42–50 chhiar la. Isua zirtîrna thu hrang hrangte phuar khâwmtu chu eng nge ni?
He lâi thu hi kan chhiar liam puat ringawt a nih chuan, Isua zirtîrna thu hrang hrang, inzawm lo tak takte dah khâwm satliah mai emaw kan lo ti mai thei a. Amaherawhchu, ngun taka kan zir a nih chuan, hêng a thil sawi tinte hian a hma chiaha a sawi tâk nêna thlun zawmtu thumal eng emaw a nei \heuh a ni tih kan hre thei ang. He lâi thu hian a tahtawl tê têa Isua zirtîrnate kan lo man thiam theih nân \awngkam pathum a hmang a, chûngte chu: “suala mi tlûktîrtute,” “mei” leh “chi” te a ni.
Isua zirtîrna hmasa ber chu “mi tê-te” chungchâng a ni a, hei hian ringtu rawn ni thar tîrte a kâwk. Zirtîrtute leh kohhran hruaitute hian Pathian lalramah chuan hêng ringtu rawn ni tharte lo enkawl kawngah mawhphurhna sâng tak an nei a. Thuthlung Hlui hun lâia mi chak lo ber ber—hmeithâi, fahrah leh ram dang miten ngaihsak an mamawh ang chiah khân hêng ring tharte pawh hi a bîk taka ngaihsak ngâi an ni. Isua hian a duhthawh ve angreng khawp mai a, hêng “mi tê-te” zînga pakhat lek pawh thil sual tihtîrtu chu tuifinriatah thlâk daih se, a la \ha zâwk tho dâwn ni âwm hialin a sawi.
A \awngkam hman, “thil sual tihtîrtu” tih hian he lâi thua Isua zirtîrna sei berah min hruai lût a. Thil hriat thiam harsa tak tak pahnih kan hmachhawnte chu: (1) Isua hian an kut emaw, an ke emaw tân tûr leh, an mitmu kher chhuak tûrin mi a zirtîr em? tih leh, (2) Chatuana kâng char char hremhmun a awm tiin a zirtîr em? tih te a ni.
A hmasa zâwk chhânna chu zirtîr lo tih a ni a, Isua hian fû-ke kim lo, ramtuileilova insiam tûrin min zirtîr lo va—chutiang chu Juda sakhaw (Thuthlung Hlui lehkhabute) pawhin a phal lo hrim hrim (Deut. 14:1, 1 Lalte 18:27, 28 chhiar ang che). Lalpa hian a sawi tum tak kan lo man thiam theih nân thu sawi uarna \awngkam a hmang leh zauh \hîn a. Kut tan chhum, ke tan chhum leh mitmu kher chhuah te hi râpthlâk kan ti a nih chuan, ringtu tâna thil sual tih phei chu a va râpthlâk leh zual dâwn êm!
A zawhna pahnihna pawh hi “zirtîr lo” tih thova chhân tûr a ni a; a chhan pawh Isua hian chatuana kâng char char mai hremhmun a awm tih min zirtîr miau loh vâng a ni. Chu chu engtin nge kan hriat theih? A hmasa berin, he lâi thu-ah hian nuih tiza deuh hlek thei eng eng emaw a awm a. Vân khawpuiah chuan mi leh lam del te, ke leh lam chauh nei te leh bân leh lam chauh nei te an awm \euh dâwn niin han suangtuah chhin teh. Chutih lâiin, hremhmuna kalte erawh an taksa bung hrang hrangte kim biai an ni hlawm thung dâwn si a. Chutiang letling chiah zâwk chu a ni dâwn lo vem ni? Hremhmunah hian mi hrisêl tak tak an awm ang maw? A nih chuan a nuihzathlâk ngawt ang le. Thil chiang tak chu, Isua hian a sawi tum tihfiah nân thu uarna \awngkam a hmang a. Sual hi ngaih thutak hle tûr a ni a, thil sual tih dâwn âi chuan kut emaw, ke emaw, mitmu emaw chân mai pawh a \ha zâwk hial ang.
Hremhmun mei hi chatuana kâng char char tûr a ni nge ni lo tih thu-ah chuan, a mei ni lovin, a nghawngte zâwk chu chatuana awm tûr a ni a. “Pathianin khawvêl a hmangaih êm êm a, chutichuan, a Fapa mal neih chhun a pe ta a, amah chu tu pawh a ring a piang an boral lo vang a, chatuana nunna a nei zâwk ang” (Johana 3:16, ESV). Boralte hi hrehmunah kumkhuanin an kâng chawrh chawrh reng mai dâwn a ni lo va, kumkhua atân an boral zâwk ang—a va inang lo tehrêng êm!
Zirtawpni August 16
Zir Zâuna: Ellen G. White-i lehhkhabu ziah, Chatuan Nghahfâk phêk 479–498-a, “Rawngbâwlna” tih leh “Tu Nge Ropui Ber?” tih te chhiar ni se.
“Châwimâwina awm hmain inngaihtlâwmna a awm hmasa phawt tûr a ni. Mihringte hmaa dinhmun sâng luah tûrin Vân khian hnathawktu, Baptistu Johana anga inphah hniam takte kha a thlâng \hîn a. Pathian tâna hna thawk hlâwk ber berte chu naupang tê-te anga inngâitlâwm zirtîrte an ni. Vântirhkohte khian mahni inchâwisâng lova, thlaraute chhandam an nih theih dân tûr mawlh zawngtute hi an thawhpui \hîn.”—Ellen G. White, Chatuan Nghahfâk, p. 490.
“Mi dangte âia ham\hatna tam zâwk—zirna lamah a ni emaw, thianghlimna kawngah a ni emaw, nungchang zahawmna thu-ah a ni maw, Kristian nun dân \ha hriatna kawngah a ni emaw, sakhaw nun tawng lamah a ni emaw—chang kan nih avângin kan chan ang chang ve phâk lote lakah bat kan nei a; kan theih chin apiangah an tâna rawngbâwl \hîn tûr kan ni. Mi chak zâwkte kan nih chuan, mi chak lote kut tichaktu kan ni tûr a ni a. Ropuinaa thuam vântirkoh, vân hmuna Pa hmêl hmu fote khian Pathian mi tê tak takte rawngbâwlsak nuam an ti êm êm a. Hlauva khûr \hîn, an nungchangah pawh sawisêl kâi tak takte hi an ngaihsak ber berte an ni zâwk bawk. Vântirkohte chu mamawh an nihna hmun a piangah an awm reng a, pianpui sual hneh tuma indona hautak ber bei mêkte leh anmahni tihnual vek thei thilten a hual vêla awmte chu an vil reng \hîn. Krista zuitu dik takte chuan hetianga rawngbâwltu vântirhkohte hi an thawhpui ve ang.”—Phêk 440.
Sawi ho tûrte:
1. Marka 8:27–29 chhiar leh la. Engtianga zingin nge mi dangte hnênah Isua hi Krista (Chhandamtu) a ni ngei tih i lo puan ve tawh?
2. Krista nêna tlâng chunga han awm ho leh tlâng bul\huta awm \anpui ngâite \anpui hi engtin nge inbûk tâwk takin kan kalpui theih ang?
3. In class-ah Nilaini zirlâia tu nge ropui ber tih zawhna chhânna kha sawi ho ang che u. Khawvêl ngaiha ropui tih leh Pathian ngaiha ropui tih te hi eng nge a danglamna nia i hriat? Khawvêlin mi ropui nia a ngaih, Pathian erawhin ropui a tih ve miah si loh mi \henkhat han sawi teh. Chutiang bawkin, Pathianin mi ropui a tih, mahse khawvêl erawhin engah mah a ngaih lêm loh emaw, a hmuhsit zâwk hial emaw sawi tûr i hria em? He danglamna hian khawvêlin a ngaihsân zâwng thilte dik tawh lohzia leh kalsual nasatzia engtin nge a tihlan?
4. Engtin nge sual hi—Isuan thil sual tih âi chuan ramtuileilova i awm pawh i tân a \ha zâwk ti hiala a lo sawi ang khân—i ngaihmawh êm êm theih ang?