2024 3rd Quarter Zirlai 9-na
Zirlâi 9 *August 24–30
Jerusalema Inhnial Buainate
Sabbath Chawhnu
Chhiar tûr: Marka 11; 1 Lalte 1:32–48; Zakaria 9:9, 10; Isaia 56:7; Jeremia 7:11; Marka 12:1–34.
Chângvawn: “Tin, \awng\âia in din hun apiangin tu chungah pawh thu pawi eng emaw in neih chuan ngâidam rawh u; in Pa vâna mi pawhin in bawhchhiatnate chu a ngaihdam theihna tûr che u-in” (Marka 11:25).
Marka 2-ah leh 3-ahte khân (zirlâi pathumna en la) Isua leh sakhaw hruaitute inhnialna panga kan lo hmu tawh a. Tûn kâr zirlâi hi chu Isuan Jerusalem a rawn thlen hnu niin, hemi \umah phei hi chuan sakhaw hruaitute nên bawk hin vawi ruk zet an inhnial leh a ni. Khân an inhnialna hmasa pangate kha Isuan he leia rawng a bâwl \an tirh lama thleng a ni a. A hnuhnûng parukte erawh hi chu a rawngbâwl tâwp dâwn hnaih lama thleng a ni ve thung. Hêng an inhnialna hlâwm hnihte hian Kristian nuna thil pawimawh tak tak tak min zirtîr ve ve a. Isua zirtîrnate hian—an inhnialna thu chu inang lo tak tak ni tho mah se—ringtute chu rinna kawnga thil pawimawh tak takah leh an ni tin nuna an zawm tûr thil \angkâi chi hrang hrangah inkaihhruaina a pe a ni.
Sakhaw hruaitute hi Isua chapchâra, hnial danga hneh tûrin an rawn kal \hîn a ni ber a; mahse, an hlawhtling ngâi hauh lo thung. Tûn kâr zirlâiah hian miten Pathian an dodâl \hin chhante hriat tumin kan zir ang a; tin, Thlarau sâwmna hnartute thinlunga thu sawi tûr leh a pâwnga puia Pathian an dodâl ngawtna rilru chu an dah bo theih nân engtin nge kan \anpui theih ang tih pawh kan ngaihtuah ho bawk dâwn a ni.
Marka 11-ah hian Kalhlên Kût (March–April) hmang tûra Jerusalema Isua a kal thu kan hmu a. Marka 11–16 hian chawlhkâr khat chuang hret chhûnga thil thleng hrang hrangte sawiin, a hun chhûng a rei lo naa, a sawi chipchiar hle thung. Marka bung hmasa lam 10-te hian kum thum leh a chanve vêl chhûnga Isua thiltihte min hrilh a. A hun hnuhnûng lam chawlhkâr khat chhûng vêl leka thil thlengte sawi nân erawh bung ruk zet a hmang si hian hemi chhûnga thil thlengte hi a pawimawh hle a ni tih a tilang.
*Study this week’s lesson to prepare for Sabbath, August 31.
Sunday August 25
Ropui taka Jerusalem luh thu
Marka 11:1–11 leh Zakaria 9:9, 10 chhiar la. Hetah hian eng thil nge thleng?
He thawnthua a chanve vêl hi chu Isuan Jerusalema a luhna tûr sabengtung la tûra a zirtîr pahnihte a tirh chanchin a ni a. Chumi chanchin mai chauh chu ni se, sei angrang taka Markan a lo ziak hi eng nge a chhan ni ang?
A chhânna pahnih a awm a. A hmasain, hei hian zâwlnei a nihna anga a thiltihtheihzia a lantîr a, Jerusalema a luhna hi a tihzahawm leh zuat sawt bâkah, chu chu Pathian duh zâwng tak a ni bawk tih a târ lang. Pahnihnaah chuan, he thawnthua a chanve hma lam hi sabengtunga chuang lal chu Jerusalem khawpui chhûngah a luh thu inziahna Zakaria 9:9, 10 nên a inzawm a. Sebengtung chunga Solomona a chuang a, Jerusalem a lût (1 Lalte 1:32–48) kha min hriat chhuahtîr bawk. Kan hriat angin, Adonija khân lal\hutthlêng luah ngei a tum a; mahse, chu chu Davidan a lo hriatin a rang thei ang bera Solomona lallukhum khumtîr a nih theih nân thupêk a chhuah nghâl chûk chûk a nih kha.
“Krista pian hma kum zanga vêlah zâwlnei Zakaria khân Israel-te Lal lo kal tûr thu a lo sawi lâwk a. He hrilhlâwkna hi tûnah a lo thleng famkim dâwn ta. Hun rei tak chhûng lal a nihna anga châwimâwina lo hnâwl tawh \hîntu kha tûnah chuan Davida lal\hutthlêng luahtu tûr dik tak a nih ang ngeiin Jerusalemah a lo lût ta a ni.”—Ellen G. White, Chatuan Nghahfâk, p. 633.
Jerusalem hi tlâng chunga awm niin, tuifinriat zâwl a\anga teha ft. 2,400 vêla sâng a ni a (a meter zâwng chuan chuan mt. 740 vêl a ni). Isua hun lâia mihring awm zât hi 40,000–50,000 vêl an ni mai thei a; mahse, Kalhlên Kût lâi chuan hei âi hian an tam daih \hîn ang. Khawpui zau zâwng chu \în (acre) 250 hmun vêl a ni a; mahse, hemia \în 37 vêl zet hi Pathian biak in tlâng (temple mount) an tih chuan a awh thung. He Pathian biak in leh a tualzâwl vêl hi Jerusalem khawpuia a langsâr leh ropui lâi ber a ni nghe nghe.
Isua hi khawchhak lam a\angin a lût a, Olive tlâng a\anga rawn chhukin Pathian biak in tlâng rawn pawhtu Rangkachak Kawngka (tûnah chuan he kawngka hi leirawhchanin an ping phui vek tawh a ni âwm e) an tih chu a rawn pal tlang a. A lo lût an hmuh hian khawpuia mi zawng zawng chu an sahâwk a ni ber mai, a chhan pawh a thiltih hian awmze ril tak a nei tih an hre \heuh si a. Isua rawn zuitute chu hosanna tiin an au rual tuar tuar mai a. A tîr takah chuan “hosanna” tih hi “tûnah chhandam rawh” tihna niin, a hnu zêlah erawh “Pathian chu fakin awm rawh se” tihna atân an lo hmang ta a ni.
Inthup rih hun, Maka lehkhabu pum pui deuhthawa Isuan a zawm luih hrâm hrâm kha a lo ral ta a. Tûnah chuan lalten an lo tih \hin dân ang chu tiin, ûalâu takin Jeruselamah a lût ta a ni. Pathian biak inah chuan a lût phei nghâl a; mahse, a luh hun hi tlâi lam a nih tawh avângin a hawi kual thuak thuak a, chutichuan, a zirtîr sâwm leh pahnihte nên Bethani lamah riak tûrin an chhuk leh ta zâwk a. Nimahsela, a tûk chu ni dang daih a ni tawh thung ang.
Sabengtunga chunga chuan hi inngaihtlâwmna entîrna a ni a. Enga ti nge chu chu ze pawimah tak, a bîkin Kristiante phei chuan kan neih ngei ngei tûr a nih? Kraws ênga chhuan tûr kan neih chu eng nge ni?
Thawh|anni August 26
Theipui hau hlum leh Pathian biak in then fâi thu
Marka 11:12–26 chhiar la. Hemi \uma thil thleng hi eng nge ni a pawimawhna êm êm awm?
Hemi zîng hian Isua chu Jerusalem a\anga kilometer thum vêla (mêl 2 vêl) awm Bethani khua a\angin a lo kal a. A ril a \am hle a ni ngei ang. Kawng bula lo ding theipui kûng pakhat, a hnahte pawh duah hluah mai chu râlkhat a\angin a va hmu a. A rah tlêm azâwng tal a awm hlauh beiseiin a va pan hnâi a. A thiltih hi rûkru anga ngaih tûr a ni lo ang, a chhan pawh Thuthlung Hlui dân ang chuan mi tu pawhin \âmhnêm atân a \henawmpa buh hmuna mi emaw, a grêp huana mi emaw a ei thei tih a ni (Lev. 19:9, Lev. 23:22, Deut. 23:25). Nimahsela, Isua hian theipui rah pakhat mah a va hmu ta si lo va, a thinrim chuan, “Tûn achinah kumkhuain i lakah tu ma’n rah ei tawh suh se” (Marka 11:14) tiin a hau ta a. He a thiltih dân hi a makin, Isua tih atân phei chuan inhmeh lo hle. Hetiang a nih lâi hian, hemi hnua thil lo thleng zui phei hi chu a mak leh zual khawp mai.
Chu chu inthâwina atâna hman tûr ran chi hrang hrangte an lo zawrhna (hetianga tih phalna petu chu Kaiapha kha a ni an ti), Jentail-te tualzâwl an tih hmuna thleng a ni a. Chûng thil zualtute chu Isuan a hmuhin a hnawt chhuak vek a, a hnawh chhuah chhan pawh thâwm bengchheng eng mah awm lova Pathian chibai bûkna kalpui leh a nih theih nân a ni. A thiltih hian Pathian biak in enkawltute thin a ti-ur hle mai.
Mahse, an thiltih tenawm tak avânga anmahni zilhhau nân hian Thuthlung Hlu thu pahnih la chhuakin, Pathian biak in chu mi zawng zawng tân—Jentail-te pawh tel vekin— \awng\âina in a nih tûr thu (Isa. 56:7) sawi ta piap piap mai a. A la duh tâwk mai lo, anni sakhaw hruaitute erawh hi chuan suamhmangte tawm khâwmna pûkah an siam ta zâwk niin a sawi bawk (Jer. 7:11).. Tichuan, hemi tlâi ni tlâk dâwn hnâiah hian a zirtîrte nên Jerusalem chu an chhuahsan leh ta rih a ni (Marka 11:19).
A tûkah chuan Jerusalem lamah bawk an chho leh a (Marka 11:20–26 chhiar ang che), zirtîrte chuan kawng kama ding theipui, Isuan a hauh kha a zung chawpin a lo rawih vek tawh tih an hmuhin mak an ti hle mai. Chutah Isuan chutiang a thleng chhan chu hrilh fiahnin, chumi hmang chuan \awng\âina leh ngaihdamna chungchângah zirlâi pawimawh tak a zirtîr pah nghâl ta a ni. Eng nge a awmzia chu ni le?
Hêng thawnthu pahnihte hi Marka ziaka kan hmuh fo thawnthu inluh thelh (zirlâi 3-na kha en leh la) pali-na a ni a. Hetiang thawnthu-ahte hian mi inang pahnihin thil inkalh tlat an tih chanchin emaw, mi inang lo tak pahnihin thil inang tak an tih ve ve si chanchin emaw kan hmu \hîn. Chutiang chuan, theipui hau reh thu leh Pathian biak in then fâi thu pawh hian inzûlna a nei a. Isuan theipui a hau hlum leh biak in a thian fâi hi thil inkalh tlat a ni a. Nimahsela, thil runthlâk tak ni zâwk chu sakhaw hruaituten Isua tihhlum tuma an phiar tûr hi niin, chu an thiltih chuan Isuan a rawn tihfamkim tâk temple rawngbâwlna hi a titâwp dâwn a ni.
I nuna eng thilte kha nge Isua tlen fâi ngâi ni hlawm? Chu chu engtin nge a lo thlen ang?
Thawhlehni August 27
Tu thuin nge hêng thil hi i tih?
Marka 11:27–33 chhiar la. Sakhaw hruaituten Isua hnêna zawhna an thlen chu eng nge ni a, chu zawhna chu engtin nge Isuan a lo chhân?
Isuan biak in a then fâi zawh tûkah chuan biak in tualah bawk hian sakhaw hruaituten Isua rawn chapchâr lehin, a hma nia a thiltih kha tu thua ti nge a nih tih an zâwt a. Hetia an zawh chhan hi thu dik an hriat duh vâng ni lovin, phih awhna tûr remchâng an zawng a ni zâwk. Pathian thua ti nia a insawi chuan, thingtlang chhuak mistiri mâwl ve maiin chutiang thuneihna chu a nei thei lo ang tiin an âwihsak dâwn chuang lo va. Mihring thua ti nia a insawi a nih pawhin, mi â tiin an an hnâwl tho tho bawk ang.
Nimahsela, an thang kam hi Isuan a hmu thiam vek a; chuvâng chuan, an zawhna pawh amahin anmahni a zawhna an chhâng a nih chauhin a chhâng dâwn tih a hrilh sa a. A zawhna chu Baptistu Johana baptisma kha Pathian thu nge ni a, mihring thu zâwk tih a ni. Chu ve leh, anmahni zâwk hi Isuan a thangah a lo phih âwk tawh reng zâwk a ni tih an hre chhuak a. Pathian thu a ni an tih chuan, Isua hian “Enga ti nge a thu in âwih si loh?” tiin a zâwt ngei dâwn a. A leh lamah, mihring thu ti ta se, mipui an hlau bawk si. Chutichuan, dâwt sawiin, “Kan hre lo” tiin a chhâng ta ringawt mai a. Hei hian Isua pawh an zawhna chhân duh loh theihna remchâng a siamsak ta hlauh a ni.
Marka 12:1–12 chhiar la. Isuan an zawhna a chhan duh loh hnua thil a sawi chu eng nge ni? A tehkhin thu sawi hian eng nge ni a entîr?
Isua hian grêp huan, a neitu leh grêp huan nei hawhte chungchâng tehkhin thu a sawi a. Isua tehkhin thu sawi hian Isaia 5-a kan hmuh grêp huan tehkhin thu, Pathianin an rinawm loh avânga Israel mite thiam loh a chantîrna nên khân inanna thui tak a nei. Hetianga a inanna hi mi tinin an man thiam vekin a rinawm a, a bîkin, sakhaw hruaitute phei hi chuan an hre thiam leh zual hle ang.
He tehkhin thua thil thleng hi a mak danglam ngawt mai: huan enkawl hlawhtute chuan an grêp rah tharte chu a ram neitu hnênah hian zu pe duh miah lova maw le! Pêk chu sawi loh, a chan âi la tûra a tirh a chhiahhlawhte chu \henkhat an lo vêl a, \henkhat dang chu an lo tihlum bawk a. A tâwpah, ama fapa duh lâi ngei chu, an lo zah ngei beiseiin a va tîr ve leh a. Mahse, an lo zah chuang rêng rêng lo. “A fapa pawh hi lo that ila, tichuan, grêp huan hi kan ta a ni mai dâwn alâwm” tiin an ngaihtuah a. An ngaihtuahna hi a makin a âtthlâk ngawt mai; chuvâng chuan, an chunga hremna thleng ta pawh hi an chan tâwk chiah rêng a ni.
Isuan he tehkhin thu hi a sawi chhan chu sakhaw hruaitute hnêna vaukhânna urhsûn tak pêkna atân hman a duh vâng a ni a. An kawng zawh mêk chu a hmuh chian êm avângin inlam lêt thuai se a duh hle. Chumi êng a\ang chuan he a tehkhin thu sawi hi hmangaihnaa khat vaukhânna a ni tih a lang a. An tân hian insiam \hatna, an chunga rorêlna lo thleng tûr chu lo pumpelh nân khua a la tlâi lutuk lo. An zînga \henkhat hi chuan an sualte simin an insiam \ha ang a, Isua pawh an pawm bawk ang. Chutih lâiin, insiam \ha miah chuang lo tûr pawh an awm tho bawk.
Nilaini August 28
Sawrkâr lakah leh Pathian laka kan batte
Marka 12:13–27 chhiar la. Hetah hian eng thil nge thleng a, Isuan thutak a lo hrilhte chu eng nge ni?
Sakhaw hruaitute hian Rom ram awptu lakah emaw, Juda mipuite lakah emawa thiam loh an chantîr theih nân a insawi awhna tûr zawhna dang an zâwt leh ta a. Hemi \uma an inhnialna thupui hi chu chhiah châwi leh châwi loh chungchângah a ni ve thung. Hetih lâi hun leh hmunah hi chuan chhiah pêk duh loh chu Rom sawrkâr laka helna nia ngaih niin, dân bawhchhiatna pawi tak a ni.
Isuan Kaisara thilte chu Kaisara hnênah pêk mai tûr a ni a, Pathian thilte pawh Pathian hnênah pêk ve leh mai tûr tia a chhâng hian an thang kamah awh a pumpelhtîr hlauh mai a. Chu mai bâkah, sawrkâr laka ringtute mawhphurhna chin pawh chiang deuh takin a sawi nghâl bawk. “Rom sawrkâr enkawl leh vênhimna hnuaia awm a nih miau avângin chu sawrkân hnuaiah chuan an intulût tûr a ni a, Pathian laka an mawhphurhna nên a inkalh lo a nih chhûng chuan sawrkârin a phût thilte chu an ti mai tûr a ni bawk. Nimahsela, an chênna ram dânte chu \ha taka zâwm tûr an nih rualin, an rinawmna hmasa ber erawh Pathian hnênah an pe zêl tûr a ni.”—Ellen. G. White, Chatuan Nghahfâk, p. 671.
Hemi zawha an hnialpuite chu Sadukaite an ni ve thung a, an inhnialna pawh mitthi thawh lehna chungchângah a ni. Sadukaite chu puithiam pâwl niin, Mosia lehkhabu pangate chauh hi Pathian Lehkha Thu (Bible) atân an pawm a. Hêng lehkhabu-ahte hian mitthi thawh lehna chungchâng eng mah ziah a nih loh avângin mitthi thawh lehna hi a thlen an ring lo. Isua hnêna thawnthu an sawi hi a tak tak ni lo, Isua ngaih dân hriatna atâna an phuahchawp mai a nih a rinawm a. Unau mipa hlîr pasarihin nupui atâna hmeichhe pakhat an inrochun chhâwn zêl chanchin a ni. Mosia dânah chuan, fapa pakhat mah nei lova mi a lo thih chuan, an chhûngkua ro leh thil neihte humhim zêl a nih theih nân, a nupui thihsan tâk chu a unaupain a rochun ang a; tichuan, an pahnih inkâra lo piang chu dân ang thlapa a unaupa thi ta fa angah ngaih tûr a ni ang (Deut. 25:5–10).
Sadukaite hian, thawh lehna thurin sawi nêp tum rân chungin, chu hmeichhia chu thawh leh hunah chuan tu nupui zâwk nge niin tiin an zâwt ta khauh mai a. Mahse, Isuan an tum a lo hria a, heti hian kawng hnih—Pathian Lehkha Thuin a sawi chu sawi chhâwngin leh Pathian thiltihtheihna ropuizia sawiin a chhâng let ve ta a ni. A hmasain, thawh lehnaa Pathian thiltihtheihna chu a sawi phawt a, vânramah chuan nupui pasal inneih a awm dâwn tawh loh thu pawh a sawi bawk. Tichuan, thawh lehna thurin hi Exodus 3:1–22 thu, Pathianin amah chu Abraham te, Isaaka te leh Jakoba te Pathian a nih thu a sawina hi \anchhana hmangin a dikzia a sawi leh ta bawk a. Isua ngaih dân chuan, hêng chângten an sawi awmzia chu, Abrahama te, Isaaka te, Jakoba te kha an tho leh vek dâwn tihna a ni. Pathian chu Abrahama te, Isaaka te leh Jakoba te Pathian a nih si chuan, tûnah hian thi rih mah se, thlânnah an awm reng thei lo ang.
Mi tu emawin, “Pathian thiltihtheihna i hria em?” tiin zâwt ta che se la, eng nge i chhânna ni ang a, enga ti nge chutiang chuan i chhân ang?
Ningani August 29
Thupêk ropui ber chu
Marka 12:28–34 chhiar la. Lehkha ziaktute zînga mi a \hian pakhatin zawhna ril tak a zawh chu eng nge ni a, Isuan chhânna pahnih a lo pêk chu eng nge?
Chanchin |ha Marka ziak kan zir tawh chinah khân sakhaw hruaitute zînga a tam zâwk hi chu Isua hmêlma, Isua dodâltute an ni hlawm a. Hei hi Jerusalemah phei chuan dik leh zualin, Juda sakhaw biaknaa a laipui ber Pathian biak in enkawltu leh inkhâwmna hotute nên pawh an inhnial hrep nghe nghe a nih kha. Chutiang chu a nih avângin, lehkhaziaktu ni ve thovin a lehkhaziaktupuite leh Isua inhnial lâi lo ngâithla a, Isuan a chhân dân a lo lawm êm êm mai hi chu a huaisenthlâk bâkah, a rilru ngîlthlâk khawp mai bawk—mi zawng zawngin Isua an huat rawn emaw tih mai tûr a ni si a. Isua hi \anin khawngaih viau pawh ni se, lo inthiar fihlîm daiha, râlkhat a\anga lo thlîr mai a awl khawp ang. Mahse, chutiang chuan a ti lo.
Lehkhaziaktu’n thupêkte zînga a pawimawh ber hriat tuma a zâwt hian sakhuanain a tum tak hriat a duh tih a tilang a. Isua chhânna erawh a fiahin a chiang hle. Juda sakhaw thurin, Shema an tih mai, Deuteronomi 6:4, 5 thu hi a la chhuak a. Thupêkte zînga a ropui ber chu thinlung zawng zawng, thlarau zawng zawng, rilru zawng zawnga Pathian hmangaih—i pum puia Pathian i hmangaih a ni. Isua hian a zawh bâk pawh sawiin, thupêkte zînga pawimawh ber dawttu pawh a hrilh nghâl bawk a. Chu pawh chu Thuthlung Hlui thu tho, Leviticus 19:18-a “Nangmah i inhmangaih ang bawkin i \henawm khawvêngte pawh hmangaih ve rawh” tih thu hi a ni.
Mi \henkhat chuan hmangaihna tûr hian thu inpêk ngawt theih a ni dâwn em ni tiin an ngaihtuah \hîn a. Mahse, Deuteronomi-a kan hmuh thupêk hi a ziah lâi hun leh hmuna chêngte hnam zia kan thlîr chuan a fiah deuh kuar thung. He thu hi pâwl pahnihte inkâra inremna thu an ziah a\anga lo kal niin, “hmangaihna” tih thumal hian inremna thuthlungin a phûtte laka rinawm, \ha taka hlen chhuak tih a kâwk a. Chuvângin, pâwl pahnihte inkâra inhmangaihna thûk tak a awm thu chu pha lo mah se, chu rinawmna chu thiltih hmanga lantîr tûr a nih thu a sawi ber.
Lehkhaziaktu hi a rilru a ngîlin, Isuan a chhânna fiahzia leh hriat thiam awlsamzia pawh a hmu a, a pawm thlap a ni tih pawh a sawi nghe nghe. Hetih lâi hian sakhaw hruaitute dangte chuan an lo ei lo hle ang tih a chiang a, an zîng mi ngeiin Isuan a chhânna chu thu dik tak a ni tih a puang mauh mai bawk si. Isua pawhin lehkhaziaktu’n chhânna a pêk chu a fing hle a ni tih a nemnghet a, Pathian ram a hlat lo a ni tih pawh a hrilh nghâl bawk. Hlat lo a tih hi a chhûngah a awm tawh e a tihna chu a ni lo va. He lehkhaziaktu hian a la mamawh chu Isua hi tu nge a ni tih hriat leh, chumi hnua zui a ni—rinna kawngah ke pên leh zêlna a la nei tihna a nih chu.
Engtin nge Pathian hmangaih dân leh keimahni ang bawka kan \henawm khawvêngte pawh hmangaih ve dân kan lo hriat theih ang? Enga ti nge kraws hi hêng thupêkte kan zawm theihna tûra thil pawimawh êm êm a nih?
Zirtawpni August 30
Zir Zâuna: Ellen G. White-i lehkhabu ziah, Chatuan Nghahfâk phêk pp. 645–680-a, “Boral Tûra Thiam Loh Chang Mipuite” tih te, “Temple Then Fâi Lehna” tih te leh, “Inhnialna” tih te chhiar ni se.
“Kristan ama thiltihtheihna hmanga a siam ngei thing ânchhia a lawh ta mai hi kohhran zawng zawng leh Kristian zawng zawng hnêna vaukhânna a ni a. Mi tu mahin Pathian dân hi mi dangte chunga dik lo taka ti chungin an zâwm thei lo. Nimahsela, Krista khawngaihna nun, mahni hmasialna tel miah lo ang kha nun chhuahpui si lo mi tam tak an awm a. Kristian \ha ber ber nia inngâite mi \henkhat ngei pawh hian Pathian tâna rawngbâwlna chuan eng chin nge a huam tih a hre miah lo nia! Anmahni lâwmna tûr tâwk chauhin ruahmannna an siam a, chutiang chuan an zir \hîn bawk. Anmahni chauh inngaihtuah rân chungin thil an ti \hîn a. Hun pawh hian anmahni tâna an hmang a nih chauhin hlutna neiah an ngâi bawk. An thiltih zawng zawngah hei hi a rilru luahtu ber a ni a. Mi dangte tân ni lovin, anmahni tân chauh rawng an bâwl \hîn. Pathian chuan khawvêlah hian mahni hmasialna tel miah lova rawngbâwl tûrin a dah a. A theih dân kawng awm apianga an mihringpute \anpuitu ni tûra a siamte an ni. Nimahsela, anmahni hma khua chiah an ngaihtuah avângin thil dang an hmu thei \hîn lo va. Mi dangte nêna inpawhna tak tak an nei lo. Chuvângin, mahni tân chauha nungte chu theipui kûng hna duah \ha tak, rah erawh chhuah miah si lo ang an ni. Biak inah inkhâwmin Pathian chibai bûkna thil chi hrang hrang chu an ti ve tho naa, sual simna leh rinna an nei si lo. A langa mâwiin Pathian dân an châwisâng a; thuâwihna erawh an tlachham hle bawk si. An sawi angin eng thil mah an ti ngâi lo. Kristan theipui kûng a hauhna \awngkamah hian takna tel lo, a der maia thiltih a huatzia a tilang a. A langa a pauva thil sual titute hi Pathian rawngbâwltu nia inchhâl, mahse Pathian ropuina atâna rah chhuah chuang miah si lote âi chuan an sual nêp zâwk a ni tiin sawi.”—Ellen G. White, Chatuan Nghahfâk, p. 650.
Sawi ho tûrte:
1. Kristan Pathian biak in a then fâi dân leh a thiltih awmzia kha ngaihtuah la. A tih ang kha tûnlâi kan kohhranah pawh hian tih ve a \ûlna lâi a awm thei ang em? A awm a nih chuan engtiangin nge kan then fâi ang?
2. Chanchin |ha bu pali-ahte hian Isuan Pathian Lehkha Thua (Thuthlung Hlui) inziakte a sawi chhâwng fo a; tin, a lo thlen famkim ngei a \ûl thu pawh a sawi \hîn bawk. Hei hian kan rinna kawnga Bible thute a pawimawh dân engtin nge min hrilh? Mi \henkhat chuan Pathian Lehkha Thute (Bible) hi hmânlâi miten Pathian chungchâng—Pathian hi tu nge a nih, engtiangin nge thil a tih \hin—an ngaih dân mai ni-ah an ngâi a. Eng vângin nge chutianga Bible thuneihna sawi nêp tumna chu huaisen taka kan hnâwl ngam a ngaih?
3. Kohhran thuneihna tûr chin leh sawrkâr thuneihna tûr chinah hian ramri kham fel tak a awm thei ang em? Marka 12:13–17-a Isua thu sawiah hian kohhran laka kan bat chin leh sawrkâr laka kan bat chinte kan lo hriat thiam theihna tûr thu pawimawh eng nge awm?
4. Bible-a thawh lehna chungchâng ziahna chângte hi chhiar la. Eng vângin nge he thurin hi kan rinna, a bîk takin thih hnu chungchâng kan pawm dânah phei hi chuan a pawimawh êm êm ni?

