2024 4th Quarter Zirlai 5-na
Zirlâi 5 October 26–November 1
Samari Miten Isua Nihna An Puang
Sabbath Chawhnu
Chhiar tûrte: Joh. 4:1–42; Joh. 3:26–30; Jer. 2:13; Zak. 14:8; Ezek. 36:25–27.
Chângvawn: “Tin, anni chuan hmeichhe hnênah chuan, ‘Tûnah zet chuan i thu sawi avânga ring kan ni ta lo; keimahni ngeiin a thu kan hria a, he mi hi khawvêl Chhandamtu a ni ngei tih kan hre ta’ an ti a” (Johana 4:42).
Samari mi a tihte tute nge ni? Israel hmâr lam lalram kha Assuria-hoin B.C. 722 khân hnehin, a ram mipuite salah a hruai thla a. Chûng an mi hruai thlâkte chu lo intêl khâwm a, an laka helna rilru an put theih loh nân an awp ram ni tho hmun hrang hrangah an thawn darh a. Chutiang chiah chuan, an hneh tawh ram dang a\anga an sal mante pawh Israel hmâr lam lalramah hian an rawn suan lût ve thung bawk. Chûng mite chu Samari mi an tih tâkte hi niin, anmahni duan chawp thurin hmangin Juda sakhua an kalpui ve ta a ni.
Amaherawhchu, Juda dik takte nên inkâr thu a \ha lo \hîn khawp mai thung a. Entîr nân, Babulon a\anga kîr leh Juda-ten temple sak \hatna an thawh lâi te khân, hêng Samari mite hian an lo ti buai ngar ngar \hîn a nih kha. Tin, Samari mite hian Gerizim tlângah anmahni pualin temple hran an sa bawk a. Mahse, he temple hi B.C. 128 khân Juda rorêltu, John Hyrcanus-an a ti chhe ta vek a ni.
Isua hun lâi pawh hian chu an inhmêlmâk tawnna chu a la lian hle a. Juda-te zâwk phei hi chuan a theih chin chinah Samari mite hnaih loh hrâm hrâm an tum \hîn. Sumdâwnna thilah chuan eng eng emaw tih ho loh theih loh a ni a; mahse, thil dangah chuan eng mah tih ho a thiang lo niin an ngâi. Juda-te hian Samari mite hnên a\angin eng thil mah bat emaw, hawh emaw an duh lo a, duhsakna thil dawn takngial pawh an duh lo. Chutiang boruak hnuaiah chuan Johana hian Isua leh Samari hmeichhe pakhat intawn dân te, Isua leh Samari khaw pakhat, Sukar-a chêngte intawn te hi a lo ziak ta a ni.
Sunday October 27
Intawnna hmun chu
Johana 4:1–4 chhiar la. Isuan Samari ram a kal tlang chhan hi eng nge ni?
___________________________________________________
______________________________________________________
Pharisaite hian Baptistu Johana zirtîrte âiin Isua zirtîrten mi an baptis tam zâwk tih an lo hria a. Chu chuan Johana zuitute leh Isua zuitute inkârah boruak \ha lo a siam thei tlat mai. Baptistu Johana zirtîrte hian an zirtîrtu âia tlatlum zâwk leh mite ngaihsân hlawh zâwk an awm tûr chu an ngâingam lo niin a lang a (Joh. 3:26–30 chhiar rawh). Mahse, Johana h chuan an zirtîrtute rilru put ang hi a lo pu ve hauh lo. Inphah hniam takin, ani chu mite laka lâng tûr a ni a, Isua erawh tlatlum tûr a nih thung thu a lo hrilh daih mai a ni (Joh. 3:30). Isua pawh hian a zirtîrte leh Johana zirtîrte chu an inti buai mai ang tih a hlau ni maithei, Galili rama kîr tûrin Judai ram a chhuahsan ta a ni.
Judai ram leh Galili ram inkâr kawng hnâi ber zawh tûr chuan Samari ram pal tlang a ngâi a. Chu lo pawh chu kawng dang, kawng thui zâwk a awm tho bawk. Juda fîr deuhte chuan he kawng thui zâwk, khawchhak lama Peria ram chhun tlang chu an zawh \hîn tlângpui a. Mahse, Isua hi chuan Samari ramah tih tûr pawimawh tak a nei tlat mai.
Johana 4:5–9 chhiar la. Engtin nge Isua hian a kawng zawh chu remchângah la-in tuichhunchhuah bula a tawn hmeichhia biakna hun atân a hman tâk?
___________________________________________________
Jakoba tuichhunchhuah an tih hi Sekem khaw bul maia awm niin, chuta \anga Samari hmeichhe chênna khua Sukar hlat zâwng chu mêl khat (km. 1.5) vêl a ni ang. Isua chu he tuichhunchhuah kiangah hian a zirtîrte ei tûr lam nghah pahin a lo \hu hahchâwl a. A chhâwlhâl viau naa, tuichhuahchhuah tui chu thâl tûrin hmanrua eng mah a nei bawk si lo. Nakînah chuan hmeichhe pakhat hi tui châwi tûrin a lo kal hlauh mai a, chu nu hnênah chuan tui in tûr a lo dîl ta chawt mai a ni.
Johana 3-ah khân Nikodema, Juda-te rorêltu leh rabbi ni bawk chu Isua hnêna kal a duh avângin a inphah hniam a. Miin an hmuh a hlauh avângin zânah a va kal tih kan hmu a nih kha. Johana 4-ah erawh hi chuan he hmeichhia hi chhûn êngah a lo kal ve thung a, zîngkâr emaw, tlâi dâi emaw chuha tui châwi tum ve hmeichhe dangten an rawn hmuh a duh lo pawh a ni maithei. A thu hrimin, enga ti nge tui châwi tûra hei chen chen a lo kal rêng rêng ni ang le, chhûn ni sat vânglâi tak a ni bawk si a? A chhan chu eng pawh lo ni se, Isua a hmu hian a nun a thlâk danglamsak ta vek tih erawh a chiang hle.
Hemi hnu hian eng thil nge lo thleng ta? Juda sakhaw zirtîrtu pakhat leh Samari hmeichhe pakhat, sûlhnu pawr ve angreng tak chu an inbe ta a. A dinhmun hi a va inang lo tehrêng êm! Mahse, chutiangah tak chuan inbiakna chhinchhiah tlâk tak a lo thleng miau si a ni.
In hnam dânah khân mi dangte hnêna thu hretu i nihna tûr kawng dâl thei thil engte nge awm? Chûngte chu engtin nge i en khûm theih ang? I chhânna chu in class-ah i sawi chhuak dâwn nia.
Thawh|anni October 28
Tuichhunchhuaha lo kal hmeichhia chu
Johana 4:7–15 chhiar la. Engtin nge Isua hian tûi châwi tûra lo kal hmeichhe nêna an inbiakna chu a hnêna Pathian thu hrilhna remchâng atân a hman nghâl?
___________________________________________________
__________________________________________________
“Juda-te leh Samari mite hi an inhuat tawn êm avângin he hmeichhia pawh hian Isua chungah lainatna a lantîr tîm hle a. Nimahsela, Chhandamtu hian a thinlung kawngka hawnsak dân tûr zawngin, Pathian hmangaihin a pêk mi cheng deh thiamna a neih chu a hmang a, hmeichhia hnênah hian thilpêk pe loin, ama’n a dîl ta zâwk a ni. He hmeichhe hnênah hian ngilneihna lantîr ta se, ani chuan a lo hnar daih maithei si a; mahse, amah a ring tih a lantîr chuan a rinna a chawk tho lêt ve ta zâwk a ni” —Ellen G. White, Chatuan Nghahfâk, p. 190.
Nikodema nêna an intawn \um ang bawk khân tûnah pawh he hmeichhe thinlunga awm hi eng nge ni tih a hre leh nghâl vek a. He hmeichhia hian, Juda pa-in ani Samari hmeichhia hnêna tui in tûr a dîl chu mak a ti hle mai. Mahse, heti hian Isuan a sawi ta daih a: “Pathian thilpêk leh, in hnêna ‘In tûr mi pe rawh,’ titu hi hria ni la chuan, nangin a hnênah [in tûr tui] i dîl zâwk ang maw le; tichuan, ani’n tui nung chu a pe tûr che a ni a” (Joh. 4:10, NKJV).
Hmeichhiain a lo chhân dân hi, a pianthar a \ûl thu Isuan a hrilh a, “Chûng thil chu engtin nge a awm theih ang?” (Joh. 3:9) tia sawitu Nikodema chhânna nên khân a inang hle. “[Tui] khâi chhuahna tûr eng mah i nei si lo a, tuichhuahchhuah lah hi a thûk bawk si. Khawia mi nge tui nung chu i lâk ang a?” (Joh. 4:11, NKJV) tiin a zâwt a. Hêng mite pahnih (pakhat chu Juda-te zirtîrtu challang tak a ni a; pakhat dang chu Samari hmeichhia \âwmkâi vak lo a ni ve thung) hi Isuan an hriat leh man thiam ve ve \ûl tak thlarau lam thutakte chu a kawhhmuh ta a ni. An pahnih hian thil thuhmun a hrilh a, chu chu piantharna an chan a \ûl thu a ni.
Thuthlung Hlui zâwlneite khân Isuan tui nung chungchâng a sawi hi engtin nge a lo sawi hlawm? (Jer. 2:13, Zak. 14:8).
_________________________________________________
Tui hi nunna atâna thil \ûl a ni a; tui tel lo chuan mihringte hi kan awm thei lo. Chutiang chu a nih avângin chatuana nunna tehkhin nân pawh a inhmehin a rem êm êm a ni. Heti hian Isua pawhin a lo sawi a: “Tu pawh an hnêna ka pêk tûr tui in apiang erawh chu kumkhuain a tuihâl lo ang, keiin an hnêna tui ka pêk tûr chu an kawchhûngah tui hna a lo awm ang a, chatuana nun thlengin a chik chho ang” (Joh. 4:14) tiin.
Johana 7:37, 38 chhiar la. Hêng chângahte hian eng thu nge Isuan kan hnênah a lo sawi a, a thutiamte chu engtin nge a takin kan chan theih ang?
Thawhlehni October 29
“Ka pu, chu tui chu mi pe rawh”
“Tin, in chungah tui fîm ka theh ang a, in lo thianghlim ang a, in bawlhhlawhna zawng zawng leh in milimte lak ata ka tlêng fâi ang che u. Thinlung thar ka pe ang che u a, in chhûngah thlarau thar ka dah ang; in tisa ata thinlung, lung anga sak chu ka la bo ang a, thinlung, tisa anga nêm ka pe zâwk ang che u. Tin, in chhûngah ka thlarau ka dah ang a, ka dân siamah ka lêntîr ang che u a, ka thupêkte chu in vawng ang a, in zâwm ang” (Ezek.36:25–27).
Engtiangin nge Ezekiel 36:25–27 thu hian Isuan Nikodema leh tuichhuahchhuah tui rawn châwi tum hmeichhia pakhat te hnêna thutak hriattîr a tum chu a lo târ lan?
____________________________________________________
____________________________________________________
Nikodema hnênah leh Samari hmeichhia hnênah hian thlarau lam thutak hriattîr a tum ve ve a, tehkhinna atâna a hman erawh hi chu khawvêl leilunga awm sa rêng a ni thung.
A tu mah mah hian Isua thil sawi awmzia hi an lo man nghâl mai lo a. Nikodema phei hi chuan engtin nge mi a pian nawn leh theih ang? a lo ti he haw mai. A awmzia chu, engtin nge a nu chhûlah a luh leh theih ang? a tihna a ni. Thil lang chiang deuh chu, Isua hian thlarau lam thutak kawhhmuh a tum lâiin Nikodema erawh hi chuan mihringte ngaihtuah dân angin a lo ngaihtuah thung si a. Tin, Samari hmeichhia pawh hian Isuan tui a sawi chu thlarau lam tui a ni tih hre loin tui pângngâi, mihringten kan in \hin hi emaw a lo ti bawk.
Isuan a hnêna tui nung pêk a tum thu a hrilha hmeichiain a lo chhânna chu, “Ka pu, tui chu mi pe rawh, ka tuihâl loh nân leh hêng thleng thlenga tui châwi tûra ka lo kal \hin loh nân” (Joh. 4:15) tih hi a ni. Isuan pêk a tum tui chu a nei a nih chuan tuichhuahchhuah tui châwi tûra a kal a ngâi tawh lo ang a; tin, a hreh êm êm mi dangte hmêl hmuh fo pawh a pumpelh theih tawh bawk ang. A tîrah khân hmeichhe hnênah hian Isuan tui in tûr a dîl kha a ni a. Tichuan, eng emaw chen an titi dun hnu-ah hmeichhia hian Isua hnênah tui in tûr a dîl lêt ve leh ta zâwk thung a nih chu.
Johana 4:16 chhiar la. Engtin nge Samari hmeichhe thil dîl hi Isuan a lo chhân?
__________________________________________________
Isua hi thu dangah a pakâi ta daih a, hmeichhe chu a pasal va ko a, a hnêna rawn hruai tûrin a hrilh a. Enga ti nge heti hian thu dangah a pakâi daih mai le? Hmeichhe khawsa zia hian, Isuan hriattîr a tum thlarau lam thutak chu pumpelh daih a tum tih a ti lang a. Mahse, Isuan a thinlunga a ngaihtauh chu a lo hre vek tlat mai. Thlarau lam damna a chan hmain a nihna dik tak a puan phawt a \ûl a ni. “He hmeichhia hian Isuan pêk a châk êm êm chu a lo dawn theih hmain a sual leh a Chhandamtu a hriat hmasak phawt a \ûl tlat.”—Ellen G. White, Chatuan Nghahfâk, p. 193.
Nilaini October 30
Isuan hmeichhe nihna a puang
Johana 4:16–24 chhiar la. Isuan he hmeichhe hnênah hian a thurûk ril ber ber pawh a hriatsak a tih lantîr nân eng thil nge a tih? Chu chu engtin nge hmeichhia hian a lo chhân lêt?
_________________________________________________
____________________________________________________
Thil êng leh lutuk hi mit lâwnga kan en a nih chuan kan mit a del phah thei a. He hmeichhia pawh hian Isua chu zâwlnei a ni tih hre tawh tho mah se, Isuan hrilh a tum chu a hre lo der leh ta tlat mai. Isua hnênah hian Juda-te leh Samari mite inrem lohna chungchâng a zâwt a, chu chu Pathian chibai bûkna hmun dik zâwk thu-ah (Jerusalemah nge Gerizimah zâwk) a ni.
A zawhna hi chhângin, Samari mite chuan tu nge chibai an bûk pawh an hriat loh thu a hrilh ta a. An sakhua biak chu Juda sakhua leh milem biakna chawhpawlh vêl mai mai a ni. Juda-te chuan mihringte hnêna rawn inpuang Pathian chibai an bûk a—chu chu a dik tih Samari mite pawhin an hria.
Mahse, Pathian dik tak chibai bûkna chu khawi hmun emaw nêna inzawm bîk tlat a ni chuang lo thung a. Chuvângin, chibai bûkna tûr hmun dik chungchânga inhnial te hi thil \ûl lo tak a ni rêng a ni. Pathian chu thlarau a ni a, amah chibai bûktute chuan thlarau leh tih tak zetin an ti mai \hîn tûr a ni. Hmeichhia pawh hian Isuan a hrilh he thutak hriat thiam awlsam tak hi a lo pawm ta a, a dang pawh hriat belh leh zêl a inpeih bawk.
Johana 4:25, 26 chhiar la. Engtin nge Isua hian ama nihna a puan chhuah tâk?
___________________________________________________
Chanchin |ha bu hrang hrang pali-ahte hian, hei hi Isuan a chungthu ngaihtuah a nih hmaa Messia a ni tih tu emaw hnêna a sawina awm chhun a ni a. A sawina lah chu mipui pungkhâwmte hnênah emaw, mi pawimawh tak hnênah emaw ni loin, a hming pawh sawi lan ni lo Samari hmeichhe pakhat, Jakoba tuichhuanchhuaha mi tui rawn châwi tum hnênah a ni leh nghâl. Ni e, Isua hian mite kawm serh leh mal riau nia inhriate a ngaihsak \hîn rêng a ni.
He hmeichhia, Juda mi pawh ni ve lo mai ni loin, a nungchang pawh \ha tak ni lêm lo leh nghâl hnênah hian Isuan tu nge a nih tih a puang a. Tin, a hnênah hian a thurûk ril ber, miten an hriatpui a duh miah lo pawh chu a lo hriatsak vek a ni tih sawiin, chumi avâng chuan he hmeichhia hian amah rin chhan tûr \ha tak a lo neih phah ta nghe nghe a ni.
He thawnthu hian mihringten kan siam chawp indâidanna bang hrang hrang—hmeichhia leh mipa inkâra awm te, chi leh chi inkâra awm te leh a dangte pawh—hi chanchin \hain a \hiah vek a \ûl a ni tih min hrilh em?
Ningani October 31
Samari miten Isua nihna an puang
Johana 4:27–29 chhiar la. Samari hmeichhiain thil mak tak, a tiha mâwi pawh ni lo leh nghâl a tih chu eng nge ni?
_________________________________________________
Isua leh Samari hmeichhia an inbiak mawlh mawlh lâi hian a zirtîrte ei tûr lam kha an lo kîr leh ta a. An hotupa’n hmeichhia a lo bia chu mak ti viau mah se, eng mah an sawi lêm lo. An thil lei chu ei tûrin an ngên ta mai zâwk a.
Hetih lâi hian hmeichhia kha chu a tui bêl kalsanin an khaw lamah a lo va kîr leh ta daih a, Isua hnên a\anga a thil hriat tâkte kha mi dang hnênah hrilh ve a tum a ni.
Johana 4:30–42 chhiar la. Isua leh Samari hmeichhia an inkawm hnua thil thleng zui ta chu eng nge ni a, chu chuan chanchin \ha theh darh dân kawng \ha tak eng nge ni min hrilh?
___________________________________________________
______________________________________________________
Khua mi tam takin Isua an lo rin ve tâk thu sawi a nih hmaa Isuan buh seng chungchâng a sawi leh rih daih hi a mak angreng viau mai a. Johana hian eng thil nge lo thleng dâwn tih Isuan a hre thiam a ni tih hria se min duh vâng a ni ang. Isua ngaihah chuan he Samari hmeichhe pakhat hnêna chhandamna thu hrilh hi a pum puarna tûr chaw ei âi chuan a pawimawh daih zâwk a. Chhandamna chang tûra mite hruai hi a thiltum lian ber niin, he hun remchâng \ha tak pawh hi mi zawng zawng—an anmahni hnampui ni ve lote pawh—hnêna chanchin \ha hrilh thuai thuai a \ûl tawh thu a zirtîrte hnêna hriattîrna atân a hmang ta nghâl bawk a ni.
Chanchin |ha Johana ziakah hian thil ngaihnawm tak tak a awm nual a. Chûng zînga pakhat chu Johana 4:39–42 hi a ni. Samari mi tam takte hian hmeichhe pakhat, “Ani chuan ka thil lo tih tawh zawng zawngte min hrilh vek” (Joh. 4:39, NKJV) tih thu sawitu hnên a\angin Isua an lo ring ve ta a ni.
Samari mite hian Isua chu an hnêna la awm rih tûrin an ngên a. Chutichuan, he khuaah hian ni hnih a châm ta a, a châm chhûnga a thu sawite avâng hian mi dang tam tak pawhin Isua an lo ring ve leh ta bawk. “Tin, anni chuan hmeichhe hnênah hian, ‘Tûnah zet chuan i thu sawi avânga ring kan ni ta lo; keimahni ngeiin a thu kan hria a, he mi hi khawvêl Chhandamtu a ni ngei tih kan hre ta’ an ti a” (Joh. 4:42).
He thawnthu hian mi pakhat lekin Isua chanchin a sawi pawh a sâwt thei hle a ni tih min hrilh em? I nuna Isuan thil a lo tih tawhte kha engtiang taka \angkâiin nge a chanchin \ha puan darh nân i lo hman ve tawh le?
Zirtawpni November 1
Zir belhna: Ellen G. White-i lehkhabu, Chatuan Nghahfâk phêk 189–204, “Jakoba Tuichhunchhuahah” tih kha chhiar ni se.
“He Samari hmeichhia hian Chhandamtu chu a hmuh ve leh a hnênah mi dangte pawh a rawn hruai nghâl a. Isua zirtîrte âi pawhin chanchin \ha hril kawngah a thawh hlâwk zâwk a ni. Zirtîrte kha chuan Samari ram hi chanchin \ha hrilna atâna hmun îtawm tak niin an hmu lo hrim hrim a. Nakîna hna ropui an la thawh tûr ringawt chu ngaihtuahin, tûnah hian an kiang vêl maiah buh seng tûr tam tak a awm a ni tih rêng an hre lo. Nimahsela, an hmuhsit êm êm hnama mi hmeichhe pakhat kal tlang hian khuaa mi tam takte chu Chhandamtu thu leh hla ngâithla tûra rawn hruai an ni ta a. Thâwk leh khatah a chipuiten êng an lo dawng ve ta a ni.
“He hmeichhia hi Krista kan rinnain hmuh theiha hna a thawh dân ti langtu a ni a. Zirtîr dik tak ni zawng zawngte chu Pathian ramah hian chanchin \ha hril hna thawk tûra lo piang vek kan ni. Tui nung lui intu chu nunna tuiah a lo chang \hîn a. Dawngtu chu petu a lo ni \hîn bawk. Thinlunga Krista khawngaihna awm chu thlalêr ram roa tuikhur ang a ni a, chu tui chuan mite chhâwlhâlna a tirehsak a, boral tawh mai tûrte chu nunna tui in châkna a neihtîr leh \hîn bawk.”—Ellen G. White, Chatuan Nghahfâk, p. 205.
Sawi ho tûrte:
1. In class-ah Sunday zirlâia zawhna hnuhnûng ber in chhânna kha sawi ho leh ula. Zêp \ît \êt nei loin han sawi tlang râwng mai teh u. In hnam nunphunga in ngaih dân leh thiang leh thiang lo in neih eng engte khân nge mi dangte hnêna Isua chanchin i hrilhna tûr dîp dâl \hîn?
2. Isuan ama mite zînga lawm a hlawh lêm loh lâia Samari mite zîngah erawh a tlangtla êm êm thung si hi eng nge a chhan ni ang?
3. Kha Samari hmeichhiaah khân han inchan chhin la. Mi pakhat, a la hmuh ngâi miah lo ni leh nghâl chu a hnênah a lo kal a, a thurûk zawng zawng pawh a hriat vek thu a la hrilh zui bawk si. Engtin nge chûng zawng zawng chu ani mikhual mai ni si hian a lo hriat vek theih le? Isua thil sawi hian a bârakhaih hle ang tih a chiang a. Hei hian Isua chuan keimahni chanchin pawh hi a hre vek a, miten min hriatpui lo se kan tih kan thurûk ril ber ber, zahpuiawm ber ber nên lam a hre vek a ni tih min hriattîr em? Chutih rual chuan, a laka Isua awm dân hian kan sualte pawh hre vek tho mah se, zah tak leh hmangaih tak chungin min dawngsawng duh a ni tih min hriattîr tho em? He thawnthu a\ang hian eng ang thlamuanna nge i lo chhar chhuah theih le?
4. Chanchin |ha Johana ziaka thupui pawimawh tak tak kan zir tâkte zînga engte kha nge tuichhunchhuah tui rawn châwi tum Samari hmeichhia hnêna Isua rawngbâwlnaah hian lo lang ?