Zirlai-1 2024 1st Quarter
Zirlai 1 Dec. 30–Jan. 5, 2024
SÂM CHHIÂR DÂN TÛR
CHÂNGVAWN: “Tichuan an hnênah, ‘Hêng hi ka thû kha a ni, Mosia Dânah te, zâwlnei Lehkhabuah te, Fakna Hla Bûah te ka chanchin ziak apiang a lo thlen tûrzia in hnêna ka awm laia ka hrilh thin che u kha,’ a ti a. Tichuan Pathian Lehkha Thû hriat nân an thinlung a tifing ta a,” (Luka 24:44, 45).
Chhiar Tûr: 1 Chronicles 16:7; Nehemia 12:8; Sâm 25:1–5; Sâm 33:1–3; Sâm 82:8; Sâm 121:7; Rome 8:26, 27.
Sabbath Chawhnû December 30
HMÂN lai hun atang tawhin Sâm hi Judate leh Kristiante tân tawngtaina bû leh fakna hla bû a lo ni reng tawh thîn a. Sâm hi a phuahtûten anmahni tawngkâuchheh hmanga Pathian hnêna an sawi a ni tlângpui a, chuti chungin Sâm thûte hi thithei mihring atanga chhuak ni lo vin, anmahnî ngaihtuahnate thâwkkhumtu Pathian hnên atanga chhuak a ni zâwk.
A nihna takah chuan, LALPAN anni chu ziak tûrin A thâwkkhum a, chuvâng chuan Pathian Lehkhathu dang zawngte ang thovin (2 Pet. 1:21), Sâm-a Pathian chuan A chhiahhlawhte leh A Thlarau hmangin kan hnênah thû A sawi a ni. Isua leh tirhkohte leh Thuthlung Thar ziaktûte khân Sâm thû hi la chhuakin, Pathian Lehkhathu a nihna angin an sawi chhâwng a (Marka 12:10; Johana 10:34, 35; Johana 13:18). Genesis leh Rome bûte ang thova Pathian Thû a ni chiang hlê a ni.
Sâm bû hi hmânlai ziaktu hrang hrangten Hebrai hla thû angin an lo ziak a, chuvângin Sâm hian an chênna khawvêl kha a târ lang bîk deuh a; chutichungin, a thuchahte erawh chu khawvêl pum tân a ni thung. Sâm hi Pathian Thû a nihna anga pawm a, a hla thu kalhmang chîk taka ngaihtuah a, khawvêl chanchina thil a taka thleng a nihna te, Pathian thû a nihna leh thu lâkna hnâr a nihna te ngaihtuah tel chu a thuchahte manthiam nân a pawimawh dâwn a, chutiang chu kum sâng tam kal tâ atanga tûn thlengin a la ni ta reng a ni.
Sunday December 31
Hmânlai Israelte Chibaibûknaa Sâm
Chhiar tûr: 1 Chronicles 16:7; Nehemia 12:8; Sâm 18:1;
Sâm 30:1; Sâm 92:1; Sâm 95:2; Sâm 105:2; Kolosa 3:16 leh Jakoba 5:13. Sâm thenkhat ziah a nihna tûra chawkthotu thil thleng thenkhat chu engte nge ni? Eng hunah nge Pathian mîten Sâm hi an lo hman thin?
Sâm hi mimal tân leh a huhova Pathian biak nâna hman tûra phuah a ni a. Tempula Pathian biakna hmuna fakna a tâna hmangin, hmanraw hman tûr (Sâm 61:1) te, a thlûk (Sâm 9:1) leh rimâwi hruaitûte (Sâm 8:1) pawh sawi lan a ni.
Hebrai Bible-ah chuan, Sâm Bû hi, tehilim, “faknate,” tih niin, a tum bulpui a târ lang a, chû chu Pathian fak nân a ni. Sâp tawnga a bu hming Book of Psalms tih hi Greek tawnga psalmoi, Septuagint-ah (Hebrai Thuthlung Hlui Greek tawnga BC zabi hnihna leh thumna lai vêla lehlin), atanga lâk chhâwn a ni.
Sâm hi Israelte Pathian biaknaah an hmang tangkai êm êm thîn a. Entîr nân, tempul hlannaah te, sâkhaw kût puiah te, kawng zawh nân te leh Jerusalem-a thuthlung bâwm lâk luhnaahte khân an lo hmang a ni.
“Chhoh Hlâte” (Sâm 120-134) pawh hi khualzin kawng zawh hlâ niin, kum tina kût pui pathum hmang tûra Jerusalem an panna kawngah an sa thîn a ni (Exod. 23:14–17). “Egyptian Hallel” (Sâm 113-118) leh “Great Hallel” (Sâm 136) hi chûng kût pui pathum hmannaah chuan an sa thîn a, Thla Thar kûtahte leh tempul hlannaah pawh an sa bawk thîn. Egyptian Hallel hi Kalhlen Kût hmannaah chuan an ngai pawimawh zuâl a. Sâm 113 leh 114 hi Kalhlen Kût ruâi kîl tannaah an sâ a, 115-118 hi a tâwp khârna lamah an sa thung (Matthaia 26:30). “Daily Hallel” (Sâm 145-150) hi Judate inkhâwmna ina nî tina zîng lam inkhâwm an neihnaah an sa tel thîn a ni.
Sâm hi Pathian biak inkhâwmnaah a tel vê lek fang ni lo vin, Hmun Thianghlima Pathian chibaibûk dân tûr pawh a kawhhmuh tel bawk. Isuan Sâm 22-na thu hmangin tawngtaina A hlân a (Matthaia 27:46). Sâm hi kohhran hmasa hunah pawh khân an lo hmang nasa hlê thîn a ni (Kolosa 3:16; Efesi 5:19).
Hê leia Tempul a awm laia Pathian mîten chibaibûkna an neih thin ang kha kan nei vê ta lo nâin, engtin nge kan chibaibûkna hmunah, mimal leh a huho pawhin, Sâm hi kan hman tangkai vê theih ang?
THAWHTANNÎ January 1
Sâm-phuahtute Nêna Intawhna
Sâm tam zâwka hming chuang, Lal Davida khân Israelte chibaibûkna kalhmang a lo duâng nasa hlê a. Ani kha “Israelte (fakna) hla mâwi tak phuahtu” (2 Sam. 23:1) tih a ni. Thuthlung Thar pawhin Davida kha Sâm hrang hrangte phuahtu a ni tih a tichiang bawk (Matthaia 22:43–45; Tirhkohte 2:25–29, 34, 35; Tirhkohte 4:25; Rome 4:6–8). Sâm eng emaw zât chu tempula rimâwi tumtû, Leviâ chîten an phuah a: entîr nân, Sâm 50 leh Sâm 73-83 Asafa phuah; Sâm 42; Sâm 44-47; Sâm 49; Sâm 84; Sâm 85, leh Sâm 88 Kora fâte phuah; Sâm 88 hi Ezra mî, Hemana phuah; Sâm 89 hi Ezra mî, Ethana phuah a ni. Chûngte bâkah pawh, Solomona (Sâm 72, Sâm 127) leh Mosian (Sâm 90) a phuah bawk.
Chhiar tûr: Sâm 25:1–5; Sâm 42:1; Sâm 75:1; Sâm 77:1;
Sâm 84:1, 2; Sâm 88:1–3; leh Sâm 89:1. Hêng Sâm thûte hian a phuahtûte nuntawng chungchâng eng nge an târ lan?
Thlarau Thianghlimin Sâm phuahtûte thâwkkhumin, theihna an neihte chu Pathian leh an rinpuite rawngbâwlsak nân A hmang a. Sâm phuahtute kha sâkhaw mî tak leh rinna thûk tak nei mîte an ni a, chuti chungin keini ang thova thlêmna tâwk a, beidawn châng neite an ni vê tho. Hmân laia ziah a ni nâin, Sâm hian tûn laia kan nuntawng pawh an târ lang vê tho a ni.
“Ka tawngtaina i hmâah lût sela; ka âu thâwmah hian i beng rawn dawh ang che; ka nunna hi mangannatein a khat a, ka nun hian Seol chu a rawn hnaih ta sî a,” (Sâm 88:2, 3, NKJV). Hei hi kum 3,000 kal taa mangang âuthâwm a nih ang thovin, tûn kum zabi 21-na mangang âuthâwm pawh a ni vê tho mai.
Sâm thenkhat chuan harsatnate an sawi lang a; thenkhat erawh chuan hlimna lam thupuiah an nei thung a. Sâm– phuahtuten anmahni chhanchhuak tûrin Pathian an âu va, phû loh A duhsakna chu an chang leh thîn. A rinawmna leh hmangaihna avânga Pathian châwimâwiin, Amâ tâna rinawm tlat tûrin an intiâm thar leh thîn a ni. Sâm hi Pathian khawngaihna leh beiseina chhinchhiahna niin, chunglam Tlanna târ lanna a ni. Sâm hian rinnaa Amah pawmtu zawng zawngte hnêna chunglam thutiâm, Pathian ngaihdamna thilthlâwnpêk leh nun thar chu a sawi lang a. Chuti chungin, khawvêl tlu ta chîmtu harsatna leh tawrhna te chu thup leh khuh bo leh sawi nêp mai chu an tum chuâng lo.
Sâm phuahtu mi rinawm takte pawhin, keinî tawrh ang harsatnate an lo tuâr vê tho thîn a ni tih hriatna atangin engtin nge beiseina leh thlamuânna kan chhar theih ang?
Thawhlehnî January 2
Hun Tin Atâna Hlâ
Chhiar tûr: Sâm 3; Sâm 33:1–3 leh Sâm 109:6–15. Hêng Sâm-te hian mihring nuntawng lan dân dang eng nge a sawi lan?
Sâm hian ringtûte chu mihring nuntawng huâm zâu tak hriattîrin, nun pêng tinah ringtûten Pathian biakna an nei thei zêl tih a entîr a. Chutah chuan hêng thilte hi kan hmu thei:
1) Fakna hlâte hian Pathian ropuina leh thilsiama thiltihtheihna, A lalna leh leh rorêlna leh rinawmna a châwisâng a.
2) Lâwmthu sawina Sâm hian A malsâwmna namên lo avânga Pathian chunga lâwmna a târ lang a.
3) Buaina laka Pathian chhanchhuahna ngâi thinlung atanga tah-awhna.
4) Finna Sâm hian fel taka khawsa tûra a taka nunpui tûr kaihhruaina min pê a.
5) Lalna Sâm hian Krista, thuneitu Lalber leh Pathian mîte Chhanchhuaktu chu a kâwk a.
6) Chanchin Kalta Sâm hian Israelte hun kal tawh bâkah, Pathian rinawmna leh Israelte rinawm lohna, an thlahtûte tihsual chu chhuan lo awm tûrten chhunzawm vê lo va, Pathian rinchhan a, A thuthlunga rinawm zêl zâwk tûra an nih hriat nawntîrna a ni. Hla chhammî Sâm hian chhiartûte rilrû a hîp theihzia a entîr a. Hêng hla thu thenkhat hi chu tawng lehlin hmanga a kalhmang dik tak a hloh ta mah se, chûng zînga tam tak erawh chu a tîra a mâwina kha kan hriain, kan la ngaihlu thei cheu a ni.
- Thuinthlawp hian thû, tawngkâuchheh leh ngaih dân sawina thu mâwi inkaihkawp a ni. Thuinthlawp hian a thu dawt leh manthiam tûrin min tanpui a. Entîr nân: “Aw ka nuna, LALPA chu fak la; ka kawchhûnga awm zawng zawngte u, A hming thianghlim chu fak rawh u!” (Sâm 103:1, NKJV). He thuinthlawpah hian “ka nunna” tih leh “ka kawchhûnga awm zawng zawng” hi a nihna takah chuan mihring nihna pum pui sawina a ni.
- Ngaihruâtna hi tehkhinna tawngkam, a chhiartûte hnêna thahnemngai zâwka ngenna (entîr nân, Pathian inhumhimna chu “A thla hnuâi/hlim” (Sâm 17:8, NKJV) siam a ni.
- Tehkhinna hi thil khâikhin tawnna hmanga thil nih dân sawina a ni. “A chhûn a zânin i hmâah ka âu thîn” hei hi tâwp lo vin (Sâm 88:1, emphasis supplied) tihna a ni.
- Tawngkamthiamna hian thu lam rîk dân hmangin thlarau lam thuchah a târ lang thîn. Sâm 96:4, 5-a Hebrai thumal ’elohim, “pathiante,” leh ’elilim, “milimte,” tih tawngkam hian thuchah a ken chu, hnamte pathiante chu ‘elohim, pathiante’ ni tûr angin a lang a, mahse ‘elihim’ ‘milimte’ lek a lo ni sî a ni.
Tichuan, thumal pakhat ‘selah’ rei lo tê chawlh lailâwkna emaw, Sâm inthenna emaw, rimâwi tum kalhmang emawa chawlh detna emaw a kâwk a ni (Sâm 61:4).
Nilâinî January 3
Thâwkkhum Tawngtainate
Chhiar tûr: 2 Samuela 23:1, 2 leh Rome 8:26, 27. Hêng chângte hian tawngtaina chungchâng eng nge min zirtîr?
Hêng Sâm-te hi Israelte tâna thâwkkhum tawngtaina leh faknate niin, chutiang chuan Pathian âw leh A mîte âw chu a inchawhpawlh a. Sâm hian Pathian nêna chêt hona phûrawm tak a târ lang a ni.
Sâm-phuahtûten Pathian chu an mimal tâna “Ka Pathian, Aw LALPA, leh ka Lalber” tîtein A hnênah thû an thlen a (Sâm 5:2, Sâm 84:3). Anni chuan Pathian chu ‘lo ngaithla’ (Sâm 5:1) tûr te, “ka tawngtai ngaithlâ la” (Sâm 39:12), “en teh” (Sâm 25:18), “min chhâng la” (Sâm 102:2), tih leh “min chhanchhuak rawh” (Sâm 6:4, NKJV) tîtein an ngên a. Hêngte hi mîten Pathian hnênah ngêi an tawngtai tih a tichiang hlê a ni.
Tawngtaina leh fakna hmanga Sâm thu mâwina leh duhawmna hi, Pathian Thû a nihna anga sâkhaw tawngtaina leh ringtûte tâna fakna a nihna hi a ni. Chutichuan, Sâm hian Pathian fâte nêna nêl taka inpawhna a siamsak a, chutiang chu Rome 8:26, 27-ah pawh: “Chutiang bawkin Thlarau chuan kan chak lohnate a pui thîn a; engtia tawngtai tûr nge tih kan hre sî lo va; nimahsela, Thlarau chuan rûm sawi hleih theih lovin min tawngtaisak thîn. Pathian duhzâwng ang zêlin mi thianghlimte chu a tawngtaisak thin avângin, rilrûte Entu chuan Thlarau duhzâwng chu a hre thîn a ni,” tiin a sawi.
Isua pawhin, Luka 20:42, 43-ah chuan Sâm thû hi sawi chhuak a, Sâm 110:1 phei chu ngiâlngan takin heti hian A sawi: “Fakna Hla Bû-ah ‘Davida ngeiin, LALPA chuan ka LALPA hnênah, ‘I hmêlmâte i ke nghahchhana ka siam hmâ loh zawng Ka ding lamah thu rawh,’ a ti, a ti a,” (NKJV) tiin.
Sâm thu thenkhat hian chanchina thil thleng eng emaw bîkte emaw, Sâm-phuahtûte nuntawng bîk emaw, hnam an nihna anga Israelte nuntawng emawte pawh a sawi bawk nâin, Sâm hian nun tawng chi hrang hrang, hnam, sâkhua, chî leh a hmei a pâ thliâr chuang lo vin an thil paltlang, thlarau thil thûk chu a huâm vek tho. Tawngkam dang chuan, Sâm in chhiarin, beiseina, fakna, thinrimna, lungngaihna leh manganna thû, hmun tina mîten an tawn vê theuh chu in hmu thei dâwn a. Hêngte hian, keimahnî nuntawng hmangin kan zâa hnênah thû an sawi theuh a ni.
Isuan Sâm thû a lo hman dân khân kan rinna nuntawng atâna a pawimawhzia chungchâng eng nge min hriattîr tûr ni ang?
Ningânî January 4
Sâm Khawvêl Chu
Chhiar tûr: Sâm 16:8; Sâm 44:8; Sâm 46:1; Sâm 47:1, 7;
Sâm 57:2; Sâm 62:8; Sâm 82:8; leh Sâm 121:7. Sâm phuahtû nunah eng hmun nge Pathianin A luah?
Sâm pum pui hian Pathian chu laipui berah a nei a; tawngtaina leh fakna hmanga Pathian hnêna kan nuntawng zawng zawng tulût vek tûrin min tî a. Pathian chu lei pum pui Siamtu thuneitu chungchuâng, Lalber leh Rorêltu chu a ni. A fâte tân thil zawng zawng A buatsaihsak a. Tichuan, Ani chu engtik lai pawha rinchhan tlat reng tûr a ni. Pathian mîte chan a chhe ta viâu anga a lan chângin, an hmêlmâte meuh pawhin, “Khawnge in Pathian?” tiin an zâwt hiâl thîn (Sâm 42:10). LALPA chu A mîte tâna awmpui-rengtu leh thlâwn-ngai lo A nih angin, Pathian mîte chuan an hmâah Pathian chu an nei reng thîn. Chutiang chuan Sâm hian mî zawng zawng, thilsiam zawng zawngten Pathian chu chibai an bûk hun tûr chu hmathlîr berah a nei a ni (Sâm 47:1; 64:9).
Pathian chu nun laipuia neihna chuan chibaibûkna chu thupuiah a neihtîr a. Sâm-in chibaibûkna a sawi hi chu, tûnlai huna mi tam takten chibaibûkna an hriatthiam dân ang hi a ni lo va; a chhan chu Bible mîten chibaibûkna an kalpui dân kha khawtlâng nuna bet, then hran theih loh a nih vâng a ni. Chuvângin, Pathian mîte nuna thil thleng a chhia leh a thâte nên lam khân, chibaibûkna hmunah chiang taka lantîr a ni thîn. Sâm-phuahtu chu khawi hmuna awm pawh ni se, Pathianin îhê lo vin A lo chhâng nghâl zêl thîn (Sâm 3:4; 18:6; 20:6).
Sâm-phuahtu chuan Pathian chênna chu vân a ni tih a hre reng a; mahse, chutih ruâlin, Pathian chu Zion-a Hmun Thianghlima A mîte zîngah A chêng reng thîn a. Chutih laiin, Pathian chu hmun hlâ leh hnâi, hmun tinah, A tempulah (Sâm 11:4) te, hmun birû (Sâm 10:1) leh uâl-âuah (Sâm 41:12) pawh A chêng tho. Chutiang Pathian a nihzia chu Sâm-ah hian chiang taka târ lan a ni. Pathian nihna dik tak, hnâi tak leh hla tak pawha chêng a nihna hi Sâm-phuahtuten an hre chiang a (Sâm 24:7–10). Sâm-phuahtûten thlarau lam thila chutiang tak a nihzia chu an hrethiam thîn a. Pathian thatna leh chênchilhna an hriatna zârah, an nuntawng chu eng ang pawh ni se, Amahin thâ a tih hun hunah Pathian chu A lo la che dâwn tih beiseina chuan chakna a neihtîr thîn a ni.
Engtin nge Sâm hian Pathian chu kan kiang vêl hmun zîm tê leka mî mai a ni lo tih manthiam tûra min tanpui theih? Nangmâ nun pêng engte khân nge LALPA chu hla taka awm anga ngaihtîr thei ang che?
Zirtâwpnî January 5
Zir Belhna: Chhiar tûr: Ellen G. White lehkhabu Zâwlneite leh Lalte-a “Temple leh a Hlanna Chu,” pp. 31–42; Thalaite Hnêna Thuchah-a “Rimâwi Tangkâinate,” pp. 230-232.
Sâm Bû-ah hian Sâm 150 lai a chuâng a, chûng chu thupui pangâa then a ni a chûng chu: Bu 1-na (Sâm 1-41), Bu 2-na (Sâm 42-72), Bu 3-na (Sâm 73-89), Bu 4-na (Sâm 90-106), leh Bu 5-na (Sâm 107-150) a ni. Hmânlai Judaten Sâm bû pangâa an then dân hi Mosiâ lehkhabu (Dân bu) pangâ nên khân a inzûl a ni.
Sâm Bû hian Fakna hlâ lo lâk khâwm tawhte pawh a awm tih a tichiang a: Kora fâte lâk khâwm te (Sâm 42-49, 84, 85, 87, 88), Asafâ fâte lâk khâwm te (Sâm 73-83), Chhoh Hlâ te (Sâm 120-34), leh Halleluiah Sâm-te (Sâm 111-118, 146-150). Sâm 72:20 hian Davidâ Fakna Hla lâk khâwm tlêm a la awm tih a entîr bawk.
Sâm tam zâwk hi chu Lal Davidâ hun lai leh lalram din tan tirh lam (kum zabi BC sâwmna vêl) laia mîte an ni hlawm laiin, Sâm phuah khâwm hun chhûng hian a hnu lam kum zabi dang: lalram inthen te, (Babulon) saltânna te, leh saltâng chhuah hnû thleng a awh a. Saltâng chhuah hnûa tempul thar sak leh tâka rawngbâwlna kal hmang din thar leh lai vêl khân, Ezra kaihhruaina hnuaiah Hebrai lehkhaziaktûten Sâm thenkhat hi an la khâwm nia ngaih a ni.
Lehkhaziaktûten Sâm Bû an phuah khâwm avâng hian chunglam thâwkkhum a nihna chu a bo chuâng lo. Lehkhaziaktûte kha, Sâm-phuahtûte ang thova Pathian chhiahhlawh inpezo takte niin, Pathianin an hnathawh kha A kaihruai a ni (Ezra 7:6, 10). Sâm-a chunglam leh mihring thawh dun dân kha, LALPA Isuâ mihring channaa chunglam leh mihring thawh dunna nên khâikhin theih a ni.
“Mahse Bible hi, Pathianin thutak a pêkte mihring tawnga sawi chhuahna a ni a, mihring leh Pathian inkawpna a târlang a ni. Chutianga inpumkhatna chu Pathian Fapa leh Mihring Fapa ni bawk, Krista nihphungah pawh a awm a ni. Krista chungchâng thuah, ‘Thû chu tîsâah a lo chang a, kan zîngah a lo awm ta,’ Johana 1:14 tih a dik angin, Bible pawh chutiang bawk chu a ni.’”—Ellen G. White, Indona Ropui, p. viii.
Sawi Ho Tûr:
@Sâm hi ‘Pathian-mihring tawngtaina leh fakna hlâ a ni’ tih hi eng nge a awmzia? Pathianin A mîte nêna inkûngkaihna duhawm tak neih A duhzia manthiam nâna min tanpui tûrin engati nge hê ngaih dân hi pawm thiam mai a harsat sî? Chuti chungin, engtin nge Pathian nihna te, mihring, keini hi min hnaihchilh theuh A duhzia min târ lan sak tho le?
@In class-ah, Sâm-in nangmahnî dinhmun dik tak a târ lan lai chungchâng kha sawi teh u. Chuta tang chuan eng thlamuânna leh beiseina nge in chhar?
† ZIRLAI-1 † ZIRLAI-2 † ZIRLAI-3 † ZIRLAI-4 † ZIRLAI-5 † ZIRLAI-6 † ZIRLAI-7 † ZIRLAI-8 † ZIRLAI-9 † ZIRLAI-10 † ZIRLAI-11 † ZIRLAI-12 † ZIRLAI-13 †

